missurum ; quibus praestitis per tres annos Aegyptum libe ram ab exterminio statuit. accusatur interea Cyrus apud imperatorem, quod aurum Aegypti Saracenis tribuerit ; qui cum iratusmisisset,hunc accersivit,Manuelum autem quen p.519dam , Armenium genere, destinat Augustalem. cum autem annus adimpletus esset,Saracenorum actores venerunt aurum accipere. astManuelinefficaceseosexpellit,"nonsum”in quiens "Cyrus inermis, ut tributa vobis praebeam, sed ego armatus sum." cumque isti abiissent, confestim armantur Saraceni adversus Aegyptum , et Manuelo bello illato hunc abigunt. ipse vero cum paucis quibusdam Alexandriae sal vus recipitur. tunc Saraceni Aegyptum sub tributo reddi derunt. ast imperator auditis quac gesta sunt, misit Cyrum ad persuadendum cis ab Aegypto sub priori placito rece dendi. et abiens Cyrus ad castra Saracenorum rationem r e d dit, esse se perhibens praevaricationis innoxium, et si vel lent, priorem concordiam iuramentis affirmaturum. porro Saraceni nullatenus his acquieverunt, dicentes episcopo "p o tes hanc maximam columnam devorare ?" qui ait "non p o test fieri." at illi "nec nobis" inquiunt "possibile est ulterius ab Aegypto recedere." Anno imperii Heraclii 26 aciem direxit Humarus contra Palaestinam, et obsidens sanctam civitatem biennii tempore p.520cepit eam verbo. Sophronius namque, Hierosolymitanus summus sacerdos, verbum accepit ad totius Palaestinae se curitatem. cumque Humarus in sanctam fuisset civitatem ingressus, cilicinis ex camelis et sordidis indumentis amictus, simulationemque Satanicam ostentans, templum requisivit I u daeorum, quod construxerat Salomon , ad faciendum scilicet id blasphemiae suae adoratorium. hoc advertens Sophronius ait "in veritate illud est abominatio desolationis, quae dicta est per Danielem prophetam," stans in loco sancto, multis que lacrimis hic pietatis propugnator Christianam deflebat plebem. dum vero illic Humarus esset, rogavit eum episco pus accipere a se sindonem cum indumento et indui. ille non patiebatur ea portare. vix ergo persuasit his v e stiri, donec sua lavarentur, et iterum reddit ea Sophronio, et vestitus est propriis. verum inter haec Sophronius obiit, qui verbo et actu Hierosolymitanam adornavit ecclesiam, et contra Heraclii et fautorum eius monothelitarum, Sergii sci licetetPyrrhi,decertaviterrorem. eodemqueannomisit Humar Hiadam in Syriam , et subegit totam Syriam S a Anno imperii Heraclii 27 venit Ioannes cognomento C a 168 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA racenis. at p.521
EX THEOPHANE. 169 teas procurator Osroenae ad Hiad apud Chalcidem, et spo ponderunt ei dare per singulos annos centum milia n u m i smalum,ne transiretEuphratem,neque ad pacem neque ad bellum armatus, quousque quantitatem auri persolvant. prae terea Ioannes Hedessam rediit, et annuum censum delatum ad Hiadum transmisit. Heraclius autem hoc audito obnoxium iudicavit loannem , quod absque imperiali hoc fecerit n o tione; quem accersitum exilio condemnavit. porro pro eo destinat Ptolomeum quendam magistrum militum. Anno imperii Heraclii 28 ceperunt Arabes Antiochiam, et missus est Mauhias ab Humaro praetor et ameras totius regionis, quae sub Saracenis erat, ab Aegypto videlicet usque ad Euphratem. AnnoveroimperiiHeraclii29transmeavitlaiduscum omni militia sua Euphratem , et venit Hedessam. Hedesseni autem aperientes acceperunt verbum una cum regione magistroque militum acRomanis,quicumipsoerant. atilliConstan tiam abeunt , depopulantesque illam accipiunt bello, et tre- centos Romanos interimunt; et illinc abiere Dalas, et bello hanc comprehendunt, et in illa plurimos perdunt, taliterque totam Mesopotamiam Jahidus cepit. Anno imperii Heraclii 30 Saraceni aciem direxerunt in Persidem , et ineunt c u m eis bellum , potenterque vincentes omnes sibi Persas subditos reddunt. Hormisdas autem, qui Persisimperabat,adinterioresPersasfuga lapsusdimisit rega lia. at vero Saraceni captivas duxere Chosrois filias cum omni regio apparatu, et detulerunt ad Humarum. eodemque anno iussit Humar universum describi orbem , qui sub ipso erat. facta est autem descriptio tam hominum quam iumen torum et frugum. p.522 Anno imperiiHeraclonaeprimo capitMauhiasCaesareamp.523 Palaestinae post septennium obsidionis eius, et occidit in ea septem milia Romanorum. codem anno senatus repulit H e raclonam una cum Martina matre illiusac Valentino,lingua Martinae et naso Heraclonae abscissis ; eisque in exilium d e stinatis ad principatum Constantem filiumConstantini, nepo tem Heraclii, provehunt; qui imperavit annis 27. sane Pyrrho A n n o imperii sui 31 Heraclius moritur imperator h y d r o picus factus, cum imperasset annis tricenis. Imperat autem post eum Constantinus filius eius mensibus quattuor , venenoque propinatus a Martina noverca sua et Pyrrho patriarcha moritur , et imperat Heraclonas Martinae filius c u m matre Martina,
170 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ab episcopatu deiecto, consecratus est Paulus Constantinopo litanus episcopus , qui presbyter fuerat et oeconomus eccle siae, quique tenuit episcopatum annis 12. Mundi anno 6133, divinae incarnationis anno 633, anno veroimperiisuiConstansprimo,cum videlicetregnarecoe pisset, dicebat ad synclitum "patris mei Constantini, qui me genuit quique in vita proprii genitoris, avi videlicet mei H e raclii, sufficienti cum eo tempore imperavit, post hunc vero etiam nimis brevi, suavissimam spem Martinae novercae ipsius invidia concidens vita privavit, et hoc propter Heraclonam, p.524 qui ex ea etHeraclio nefarie factus erat; quam maxime cum nato vestrum c u m deo decretum iure ab imperio repulit, ne videret tam nequam Romanorum imperium,valde provida c u m esset amplissima vestra et honesta magnificentia. propter quod rogo vos habere consiliarios et peritos ex communi subditorum obsequio." et his dictis dimisit senatum, donis dapsilibus hunc honorans. Anno imperii Constantis secundo coepit Humar aedifi care templum in Hierusalem ; et non stabat, sed ruebat stru ctura. sciscitanti autem ei causam, dixere Iudaei quia nisi crux, quae est supra templum montis olivarum,tollatur, haud stabit structura. et propter hanc causam sublata est crux illinc, et ita constitit illic aedificium. propter hanc etiam causam multas cruces deposuerunt hi qui oderant Christum. Anno imperii Constantis tertio seditionem excitavit V a lentinianus patricius, mittensque imperator hunc occidit , et populum ad sui reduxit benivolentiam. eodemque anno P e trus Alexandriae habctur antistes. Anno imperii Constantis quarto fraude occisus est H u mar Saracenorum dux a quodam Persa magarita: denique inventum cum adoraret, pupugit eum in ventre gladio infixo, et sic vivere desiit, c u m amiras fuisset annis 12. et post e u m statuitur Huthman huius cognatus,filius Tuphan. Anno imperii Constantis quinto Huthman Arabum prin ceps habetur, et simultatem concinnat Gregorius patricius Africae una cum Afris. A n n o imperii Constantis sexto factus est in terra v e n tus vehemens , qui multa germina evulsit arboresque ingen tes radicitus extirpavit, atque multos columnatorum deposuit monachorum. Eodem vero anno Saraceni hostiliter Africam adierunt, et conflictu agitato adversus tyranuum Gregorium hunc in p.525
EX THEOPHANE. 171 fugam vertunt, et eos qui cum ipso erant interimunt, et hunc ab Africa pellunt, atque tributis cum Afris ordinatis et pactis reversi sunt. Anno imperii Constantis septimo exercitum movit M a u hias per mare adversus Cyprum. habebat autem scaphas mille septingentas, et cepit Constantiam cum insula tota. cum p.526 vero hanc cepisset, exterminavit eam. porro audiens Caco rizum cubicularium contra se cum plurima virtute Romana venientem, navigavit adversus Aradum, et applicans cum n a vigio suo apud municipium insulae castrum conabatur capere, variis machinamentis abusus. cum autem nihil agere valuis set, mittit ad eos episcopum quendam Thomaricum nomine, deterrens eos, quo dimitterent civitatem et sub foedere suo essent exirentque ab insula. cum itaque ad eos episcopus ingressusfuisset,tenuerunteum. porroMauhiaecedereno luerunt. igitur obsidione,quam adversus Aradum constru xerat, nullius momenti effecta, Damascum reversus est: nam hiems accesserat. Anno imperiiConstantis 8 movit Mauhias exercitum va lenter adversus Aradum praeliaturus, et hanc obtinuit verbo ad inhabitandum cives ubicumque voluissent. civitatem vero muris dissolutis incendit, et insulam usque in praesens inha bitabilem statuit. eodem anno facta est Romae synodus a Martino papa contra monothelitas. Anno imperii Constantis 9 Busur princeps exercitus una cum ArabibusaciesdirexitadversusIsauriam,etoccisismul-p.527 mittit tiscum quinque milibus captivorum reversus est. autem imperatorConstansProcopium quendam ad Mauhiam, quaerens pacem ; quod et factum est annis duobus, Grego rium filium Theodori sumente Mauhia loco pignoris in D a mascum . A n n o imperii Constantis 10 simultatem excitavit i m p e ratori Pasagnathes Armeniorum patricius, et foedera pepi git cum Mauhia, dans ei et filiumsuum. quo audito impe rator venit usque Caesaream Cappadociae , et desperatus ab Armenia rediit. Mundi anno 6144, divinae incarnationis anno 644, anno vero imperii Constantis 11, cinis e caelo descendit, et timor magnus super homines cecidit. Paulo quoque obeunte P y r rhus restituitur mensibus quattuor et diebus 23. Anno imperii Constantis 12 Mauhias Rhodum adiens d e struxit colossum eius, post 1360 stabilitatis ipsius annos; quem cum Iudaeus quidam Emesinus negotiator emisset,900 camelos ex eius acre oneravit. P.528
172 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Eodem anno Abidus Arabum praetor adversus Armeniam exercitum movit , qui consecutus Maurianum praetorem i n secutus est eum usque ad Caucaseos montes, et regionem d e praedatus est. Anno imperii Constantis 13 praecepit Mauhias armatu ram fieri navium magnam, quo ascenderet urbem regiam classis eorum. omnis autem apparatus apud Tripolim Phoe niciae consistebat. verum hoc viso duo fratres quidem Chri sti amici, Tripoli manentes , filii bucinatoris cuiusdam, zelo dei sauciati ad carcerem civitatis cum impetu abierunt. h a bebat autem multitudinem Romanorum vinculatorum, et di ruptis portis vinctisque solutis in amiram irruerunt. quo perempto una cum his qui cum eo erant,praeparaturaque omni igni mandata, in Romaniam navigio transierunt. rumtamen nec sic illi ab eadem praeparatura construenda cessaverunt. sed Mauhias quidem militat contra Caesaream Cappadociae, Abulathar vero fabrum navalis structurae c o n stituit, qui veniens in locum vocabulo Foenicem Lyciae, ubi p.529erat Constans imperator atque Romaicus stolus, navaliter cum eo pugnavit. cumque futurum esset ut imperator cum ipso navigio praeliaretur, contemplatur nocte illa visum, esse videlicet apud Thessalonicen. porro narravit cuidam c o n iectori somniorum expergefactus visionem, qui ait "impera tor, utinam nec dormisses nec somnium aspexisses: nam esse Thessalonicae9èsaλλ vixqvinnuit,quodinterpretatur,pone alii victoriam , id est ad inimicum tuum victoria vertitur." sane imperator nihil inveniens ad praelium navalis pugnae , Romanorum classes praestruxit ad bellum. quibus in alteru tram irruentibus superantur Romani, et commixtum efficitur mare sanguine Romanorum. induit autem imperator alium veste sua, et insiliens praedictus filius bucinatoris in regiam scapham imperatorem arreptum et in aliam navim transdu ctum inopinate salvavit, porro ipse fortissimus viriliter i n sistens imperatoriae navi multos occidit, morti semet ipsum pro imperatore contradens. hunc praeterea hostes circum dantes et in medio retinentes putabant ipsum esse imperato rem. postquam autem multos interfecerunt hostes,occide runt et ipsum una cum eo qui portabat vestem imperato p.530 riam, ast imperator taliter in fugam versus salvatur, et d e Anno imperii Constantis 14 dolo necatus est Huthman Arabum dux , cum amiras decem fuisset anuis. fit interea perduellio inmedio ipsorum:quotquot enim penes heremum erant, Ali volebant consobrinum, generum existentem q u o n ve relictis omnibus navigavit Constantinopolim.
EX THEOPHANE. 173 dam Maometh. hi vero qui in Syria et Aegypto, Mauhiam cupiebant, qui et vicit et obtinuit annis 24. Anno imperii Constantis 15 Arabum princeps Mauhias habetur, qui et exercitum movit adversus Halim, et congre gantur ambo inter Barbalissum iuxta Euphraten. hi vero qui erant Mauhiae, cum essent validiores, aquam obtinue runt, unde in sitim venientes hi qui erant Halim , defece runt. porro Mauhias bellare noluit, sed sine labore victo riam tulit. Anno imperii Constantis 16 exercitum movit imperator contra Sclaviniam , et captivos duxit plurimos , et subegit. eodem anno et illa gesta sunt quae contra S. Maximum et discipulos ipsius sunt acta, eis pro veritate contra monothe- p.531 litas agonizantibus ; quos Constans ad pravam opinionem suam transferre non valens, divinitus sapientem et peritissimam linguam cum dextera manu eius abscidit, eo quod plurimum contra impietatem suam una cum discipulis suis Anastasiis scripserit, quaeque per ordinem isti conscripsisse probantur, sicut amici discendi non nesciunt. Auno imperii Constantis 17 conventio facta est inter Romanos et Arabes, Mauhia legationem mittente ob rebellio nem , ut tribuant Romanis Arabes per singulos dies n u m i smata mille et equum et servum. eodem vero anno exilio ductus estMartinus sanctissimus papa Romanus, pro veritate fortiter agonizans , et confessor factus in climatibus Orientis defunctus est. Mundi anno 6151,divinae incarnationis anno 651,anno imperii sui 18 Constans occidit Theodosium proprium fra trem suum. cum autem essent Arabes apud Saphin, dolo necatus est praedictus Halim, et singulariter imperat Mauhias, regio more Damascum inhabitans et pecuniarum illic thesau ros recondens. Anno imperii Constantis 19 apparuit haeresis Arabum, eorum videlicet qui dicuntur Charurgitae. Mauhias autem hos aggressus eos qui erant in Perside humiliavit, eos vero qui in Syria erant exaltavit, et alios quidem vocavit Hisami tas alios autem Heraclitas , et Hisamitarum quidem donativa sublimavit usque ad ducenta numismata, porro Heraclitarum deposuit usque ad tricena. Anno imperii sui 20 Constans derelicta Constantinopoli abiitSyracusam,civitatemSiciliae,volensimperium inurbem Romam transferre,etmittit ad adducendam uxorem suam et tres filios, Constantinum Heraclium et Tiberium. porro B y zantii non dimiserunt eos. p.532 174 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Constantis 21 exercitum moverunt Arabes contra Romaniam, et multos depraedati sunt, et loca n o n nulla depopulati. Anno imperii Constantis 23 factus est error ieiuniorum, et exercitum movit Abderachman Chaledi adversus R o m a niam , et in ca hiemavit , et multas demolitus est regiones. porro Sclavini ad hunc confluentes cum ipso descenderunt p.533inSyriam,numero quinquemilia,ethabitaveruntinApa miensium regione in castello Seleucobori. Anno imperii Constantis 24 Thomas Constantinopolita nus habetur antistes. Busur autem exercitum in Romaniam movit, et mortuus est Thaumaricus episcopus Apamiae, et incensus est episcopus Emisenus. Mundi anno 6158, divinae incarnationis anno 658, anno vero imperii Constantis 25 exercitum rursus armavit Busur contra Romaniam, et exterminavit partes Hexapoleos etP h a dalae, illicque hiemavit. Anno imperii Constantis 26 Armeniacorum praetor Saborius, Persa genere, tumultuatus est contra Constantem imperato rem, mittitque ad Mauhiam Sergium magistrum militum, p o l licens Mauhiac subiugare Romaniam , si ipse sibi auxiliaretur adversus imperatorem. quo comperto Constantinus filius i m peratoris mittit et ipse ad Mauhiam Andream cubicularium cum muneribus, ne rebelli cederet. cumque venisset Andreas Damascum,reperit Sergium praevenisse. at vero Mauhias simulabatur imperatori compati *). sedebat autem Sergius anteMauhiam, et cum ingressus fuissetAndreas, intuitus eum p.534Sergius surrexit. at vero Mauhias Sergium reprehendit,di cens "quid formidasti ?" qui respondit se iuxta m o r e m f e cisse.conversus praetereaMauhias dicitAndreae "quid quae ris?" qui ait "ut des auxilium contra rebellem." at ille "ambo" inquit "inimici estis, sed ego ei qui plus praebuerit dabo." etAndreas ad eum "ne ambigas" infit, "amira, q u o niam pauca tibi imperatoris meliora sunt quam plura rebel lis.veruntamen,quodamabiliustibifuerit,age." ethis dictis Andreas tacuit. at vero Mauhias ait "tractabo super hoc," et utrumque iussit exire. porro advocato Sergio dixit Anno imperii Constantis 22 praedae patuit Siciliae pars, et habitaverunt Damasci voluntate sua. *)compati]Glossarium:ovμлάozocompatior.item,compatiturovu лάozε . Flodoardus 3 20 : compatiens tribulationibus ipsius. c o m pati est misericordia moveri. FABR.
EX THEOPHANE. 175 e i " n e u l t e r i n s a d o r e s A n d r e a m : a l i o q u i n n i h i l p r o f i c i e s ." i n crastinum itaque praeveniens Sergius Andream coram M a u hia sedebat, et ingresso Andrea non ei assurrexit ut heri: Andreas vero intuitus Sergium hunc conviciis laceravit et comminatus est, dicens "sivixero, demonstrabo tibi quis sim.” cui Sergius "non" inquit "assurgo tibi, quia non es vir n e que femina." porro Mauhias utrumque compescens Andreae dixitassentiredarequemadmodumSergiusdat. "etquan tum est?" ait Andreas. Mauhia vero illationem publicorum praebere Arabibus. ast Andreas "veh tibi" ait, "Mauhia.p.535 consilium tribuis corpus dandi et solam umbram retinen di. quomodocunque volueris, cum Sergio conveni: ego enim hoc minime facio. veruntamen te dimisso ad deum, qui te potentior est, ut Romanis opituletur confugimus, et in eo spem nostram posuimus.” his dictis Maubiae infit. salve, et exivit a Damascensium civitate, et abiit Melitenem, eo quod tyrannus esset in partibus illis, ad quas et Sergius erat iturus. cumque adiisset Arabessum, incurrit clausura rum custodem : non enim cohibebat *) tyranno. huic ergo praecepit observare Sergium redeuntem , ut adduceret illum ad se. ipse vero non immemor pergebat, Sergium praesto lans; quae vero gesta sunt, nuntiavit imperatori. interea Sergius cum Mauhia, quae visa fuerant peractis **), accepit Phadalam praetorem Arabum cum ope barbarica concerta turum et auxiliaturum Sabor. cum autem praecederet Ser gius Phadalam et ad Sabor gratulanter abiret, devenit ad clausuras et incidit in Andreae turbas, et hunc retinentes vinctum ad Andream adducunt. at vero Sergius viso Andrea iactat semet ad pedes eius, obsecrans parcere sibi. ille au- p.536 tem ad eum "tu" inquit "es Sergius, qui gloriabaris in viri libus coram Mauhia , meque mulierculam appellabas. ecce amodo ***) virilia tua tibi nihil proderunt , quin potius et morteafficient." hisdictispraecepitviriliaeiusabscidi,et *)cohibebat]AuctorMiscellae,consentiebat.Facundus Hermianen sis 1. 2 : sancta illa synodus haeresi Nestorianae cohibuit. et cohibentia apud eundem passim occurrit. Gregor. Tur.h.4: habentes conniventiam. ms cohibentiam. Glossae Dosithei: co nibere consentire. conibentia consensus. Hincmarus Rem. de Praedestin.: timeo ne conhibere sit hoc tacere. FABR. **)peractis]legepactus. Oroyεivestpacisci.videlectionesTheo criticasCasaubonic.10. FABR. ***) amodo] Gregorius Tur.h.35 :plange amodo,qui per consilium nequam factus es parricida saevissimus. Onomasticon: amodo ano Tourov. utitur interpres Vet. Testamenti et Novi. FABR. 176 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6160, divinae incarnationis anno 660, anno vero imperii sui 27 , Constans occisus est dolo in Sicilia apud Syracusam in balneo, cui nomen erat Daphne : fuerat autem causa haec. post interemptionem Theodosii fratris ipsius odio habitus est a Byzantiis, et maxime quia et M a r tinum sanctissimum papam Romanum ignominiose Constan tinopolim duxit et exilio relegavit penes Chersonis climata, et Maximi sapientissimi et confessoris linguam manumque truncavit, et multos orthodoxorum verberibus et exiliis et proscriptionibus, eo quod haeresi suae nullatenus acquiesce p.538 rent, condemnavit ; quin et duos Anastasios, qui discipuli f u e rant Maximi confessoris et martyris, tormentis et exiliis tra didit, propter talia ergo exosus cunctis effectus est. autem valde metueret, voluit imperium in urbem Romam transferre, unde et imperatricem tresque filios suos tollere a Byzantio voluit, nisi Andreas cubicularius et Theodorus C o loniae huius prohibuissent consilium. sane in Sicilia fecit annos sex. cum autem praedictum balneum ingressus fuisset, introivit cum eo quidam Andreas filius Troili, obsecundans illi; et cum coepisset sapone Gallico *) deliniri, sumens A n *) saponis Gallici, quo utebantur in balneis, meminit Theomnestus Hippiatr.120. FABR. suspendit eum in ligno. Constantinus autem audito Phadai dis adventu in Saboris auxilium Nicephorum destinat patri cium cum Romana virtute.resistendi Saborio. erat autem Sabor Hadrianopoli degens, et cum Nicephorum ad se venire comperisset, exercebat semet ad praelium. verum die q u a dam contigit hunc secundum consuetudinem suam de civi tate super equum sedentem exire. cumque portae civitatis appropinquasset,equum flagello percussit;quiiactantersa liens et eius caput in portam allidens hunc male vita priva vit, et sic deus imperatori victoriam contulit. Phadalas a u tem veniens in Exapolim et haec omnia discens turbatus est, et misit ad Mauhiam postulans adiutorium, eo quod Romani ad concordiam convenissent. mittit autem ei Mauhias filium suum Hirid, armans cum cum multitudine Romanorum. con p.537venerunt autem utriqueapud Chalcedonem,etcaptivos du xerunt multos: ceperunt autem et Amorium Phrygiae,et quinque milibus armatorum virorum dimissis in custodiam eius diverterunt in Syriam. cum autem hiems accessisset, mittit imperator eundem Andream cubicularium ; et cum nix esset multa, noctu venit, et per lignum ascendunt in m u r u m , et ingrediuntur Amorium , et omnes interficiunt Arabes, ita ut ex quinque milibus illic nullus penitus remaneret. cum
EX THEOPHANE. 177 Anno primo imperii Constantini decem et septem annisp.539 10 imperantis moverunt Saraceni exercitum in Africam, et c a ptiva duxerunt milia,ut ferunt, octuaginta. porro hi qui Orientalium erant provinciarum , Chrysopolim venerunt d i centes "si in trinitatem credimus, tres etiam coronemus." turbatus ergo est Constantinus eo quod ipse solus redimitus et misso Theodoro pratricio Coloniae mitigavit eos, superlau dans illos, et assumptis ex eis maioribus natu, ut urbem i n grederentur et cum senatu inirent consilium, ut fieret volun tas eorum. imperator taliter hos deceptos confestim in p a tibulo suspendit, trans fretum in Syces. at illi hoc viso confusi abierunt dolenter ad propria:imperator autem fra trum suorum continuo nasos abscidit. Anno imperii Constantini secundo tempestas magna ef-p.540 4 fecta est, et multi periclitati sunt tam homines quam bestiae. Phadalas autem hiemem apud Cyzicum fecit. Anno imperii Constantini tertio Busur cum hostili pro fectus est apparatu, et plurimis captivis ductis reversus est. Mundi anno 6164, divinae incarnationis anno 664, anno vero imperii Constantini quarto apparuit Iris in caelo mense Martio, et tremuit omnis caro, ita ut dicerent omnes quod consummatio est. eodem anno stolo magno constructo ne gatores Christi Muamed et Caisus navigaverunt in Ciliciam, et hiemaverunt penes Smyrnam Ciliciam et Lyciam, et facta estmortalitasinAegypto.missusautemestsaevusamireus cum alio quoque stolo in auxilium ipsorum, utpote congruentis simus et audax ad praelium. at vero praelatus Constanti nus,huiusmodi deum impugnantium adversus Constantinopo lim motu comperto , construxit et ipse bieres mirae magni tudinis, ignem ferentes, atque dromones. Anno imperii Constantini quinto praedictus deum impu-p.541 3 gnantium stolus ascendens applicuit in Thracensibus partibus, esset; fratres autem eius nullam dignitatem habebant. 12 dreas situlam dedit eam in verticem imperatoris, et protinus fugit. ast imperator c u m tardaretur in balneo , insiliunt hi qui foris erant,et reperiunt imperatorem occisum. quo se pulto Mizium quendam Armenium imperatorum fecerunt, vi cogentes hunc erat enim valde decorus et speciosus. a u dito praeterea Constantinus patris obitu cum multo navigio in Siciliam venit, et aggressus Mizium hunc interfecit cum occisoribus patris sui, et ordinatis Hesperiis Constantinopo lim rediit, et Romanis una cum Tiberio et Heraclio fra tribus imperat. Theophanes II.
a summitate videlicet Septimi, quae vergit ad Occidentem, id est a domo quae Magnaura dicitur, et rursus usque ad arcem quam Cyclobium dicunt,quaeque spectat ad Òrien tem. per totum itaque diem congressio belli tenebatur, id est a mane usque ad vesperam, a Brachialio aureae portae usque ad Cyclobium, invicem utraque parte nunc impulsa nunc impellente. in his igitur deguerunt ab Aprili mense usque ad Septembrium , et reversi Cyzicum pergunt, et hac comprehensa illic hiemabant, et omni vere ascendens simili ter per mare conflictum cum Christianis habebat. per se ptem sane annos his eisdem géstis, et divina deique genitri cisope multitudine virorum bellicosorum amissa, et vulnera tione maxima in eis effecta, confusi reversi sunt cum ingenti maestitia. cum autem discessisset idem demergendus a deo stolus, ad hiemali aestu et spiritu procellarum circa partes p.542 Syllaei comprehenditur, et contritus totus omnimodis periit. Suphiam autem filius Hauph , secundus frater, commisit bellum cum Floro etPetrona etCypriano habentibus virtu tem Romaïcam , et occiduntur Arabum triginta milia. tunc Callinicus architectus ab Heliopoli Syriae ad Romanos p r o fugus venit, qui marino igne confecto vasa Arabum exussit et una cum animabus prorsus incendit. ita Romani cum triumpho reversi sunt, igne adinvento marino. Mundi anno 6166, divinae incarnationis anno 666, anno vero imperij Constantini sexto Constantinus habetur , qui Constantinopolitanae per duos annos ecclesiae fuit antistes; Abdelasque filius Caisi et Phadalas hieme apud Cretam m o rati sunt. Anno imperii Constantini octavo Theodorus Constanti nopolitanus habetur antistes, qui duobus annis ecclesiae p r a e fuit. quo anno facta est locusta magna per Syriam et M e sopotamiam. Anno imperii Constantini nono ingressi sunt Mardaitae Libanum , et tenuerunt a Mauro monte usque ad sanctam civitatem , et ceperunt cacumina Libani , et multi servi et p.543captivi pariter et indigenae confugerunt ad eos, ita ut in brevi tempore in multa milia fierent. quibus compertis Mauhias et consiliarii eius timuerunt valde, colligentes quod imperium Romanorum divinitus muniretur. et dirigit lega tos ad principem Constantinum, postulans pacem, et pollici tus annualia se imperatori pacta laturum. ast imperator huiuscemodi legatis susceptis,eorumque petitione audita, desti 178 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Constantini septimo apparuit signum in caelo die sabbato.
EX THEOPHANE. 179 Anno imperii Constantini decimo factus est terrae m o tus magnus per Mesopotamiam, quo ruit Hedessenae ascensus et trullus ecclesiae; et construxit eam Mauhias studio Chri stianorum. Anno imperii Constantini undecimo mortuus est M a u hias Saracenorum protosymbolus, qui fuit praetor annis 20 etamiraefunctus officioannis24;etprinciparicoepitHi rid filius eius. hoc quoque anno Valgarum gens supervenit in Thraciam. verum inter haec necessarium est dicere dep.545 antiquitate quoque Onogundurensium Vulgar et Contrag, in septemtrionalibus namque partibus Euxini Ponti, quae m e a biles sunt, in paludibus quae dicuntur Maeotides, in quas v i delicet immittitur fluvius maximus ab Oceano per Sarmata rum terram delapsus, nomine Atel, Tanais amnis et ipse ab Hibericis portis exiens, quae in Caucaseis montibus esse fe runtur, in eundem Atel fluens infertur. a mixtura vero T a naidis et Atel, quae fit supra iam dictas Maeotides paludes, dum scinditur Atel, venit is qui dicitur Cuchcis fluvius in Maeotides paludes, et redit in terminum Pontici maris iuxta navit cum eis in Syriam Ioannem patricium, cognomento Pitzigaudín, tanquam antiquae prosapiae rei publicae virum et negotiorum multorum expertem, atque magnam consecu tum prudentiam ad disputandum aptissime cum Arabibus, et quae pacis sunt consonae praestruendum. qui cum venisset in Syriam, coacervatione Mauhias tam Amiraeorum quam C o rasinorum effecta suscepit eum cum honore magno. multis ergo inter eos pacificis verbis edictis, convenit inter utros que in scriptis fieri pacis cum iureiurando sermonem super consonantia annui pacti, praebendi videlicet Romanae rei p u blicae ab Agarenis auri librarum tria milia , viros captivos quinquaginta, et equos nobiles quinquaginta. his ex c o m muni placito inter utramque partem firmatis, et in triginta annis servandis mutuo repromissis, amplissima pax inter Romanos et Arabes est effecta; sicque generalibus duobus inscriptis verbis ad alterutrum cum iureiurando patratis p.544 et invicem traditis, saepe dictus famosus vir ad imperatorem cum muneribus quoque multis reversus est. cum autem haec didicissent hi qui Hesperias partes inhabitant, tam vi delicet chaganus Avarum et ulteriores reges quam exarchi et castaldi, nec non et principes nationum ad Orientem sitarum, per legatos muneribus imperatori transmissis pacificam erga se dilectionem poposcere firmandam, annuens itaque impe rator postulationibus eorum , confirmavit etiam circa illos donatoriam pacem; et facta est securitas magna in Oriente, nec non in Occidente.
180 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA *) piscis] ὀψάριν pro όψάριον. hodie ψάριν ψάριον vel ψάρη dicunt, AuctorGraeco-Barbarusεἶδεςτὸψάριν.idem καὶμέγα λύκονἔχετε,χάσκειὡσὰν τὸψάρη.Cyrilluspatriarcha Cp.con tra Iudaeos:νὰ χωρεύει ἡ θάλασσα μὲ τὰ ψάρια τῆς. FABR. **) altrinsecus]Dositheus magister: altrinsecus ad invicem. FABR. Necropyla in acroma , quod dicitur arietis facies. a pracsi gnatis vero paludibus simile flumini mare est, et fertur in Euxini Ponti mare per terram Bosphori Cimmerii, ex quo flumine capitur id quod dicitur Murzulin et huic similia, et in partibus quidem adiacentium paludum , quae spectant ad Orientem usque ad Phanoriamseu Hebraeos , qui ibidem sunt, plurimae nationes consistunt. ab eisdem autem paludi bus usque in a m n e m qui dicitur Cuphis , ubi xistus capitur, qui est Vulgarius piscis *), antiquitus Vulgaria est magna, et p.546hi qui dicuntur Contragi, eiusdem cuius et ipsi tribus exi stunt. temporibus autem Constantini , qui in Occidente r e gnavit,cum Crobatus dominus iam dictaeVulgariaeseu Con tragorum vitam commutaret , ac filios quinque relinqueret, testatus est ne ullo modo a mutua cohabitatione separaren tur , propter quod universitati dominarentur ipsique nulli alteri nationi servirent. post breve autem tempus mortis illius in divisionem venientes quinque filii eius altrinsecus **) sequestratisuntuna cumpopulo,quem unusquisque ipsorum suae dicioni habebat subactum. et primus quidem filius eius, qui dicebatur Bathaias , mandatum proprii custodiens patris in progenitorum suorum terra permansit usque in praesens. secundus vero huius frater, nomine Contragus,Tanahin trans iens amnem ex adverso primo habitavit fratri. quarto a u tem et quinto Histrum , id est Danubium , fluvium transme antibus, alter eorum in Avariae Pannonia, chagano Avarum se subdens,mansit illic cum potentatu suo, alter vero haud procul ab urbe Ravenna inPentapolim veniens sub Christia norum imperio factus est. deinde horum tertius, Asparuch p.547dictus,Danaprin et Danastrin transiens et Onglon adiens, boreos interiores Danubio fluvios, inter hunc et illos habita vit, tutum et difficilem ad expugnandum locum hinc inde conspiciens:dum enim essetpalustris,ethinc coronatusillinc que fluminibus, copiosam genti propter hostium partitionem humilitate praestabat quietem, his autem ita in quinque divisis et ad paucitatem devenientibus, exivit magna gens Chazarorum ex interiori profundo Berziliae primae S a r m a tiae, et dominata est omni perviae terrae usque ad mare Ponticum, et primum fratrem Batbaiam primae Vulgariae principem substituit, ordinatis vectigalibus, quae ab eo defe
EX THEOPHANE. 181 runtur usque nunc.ast imperator Constantinus comperto quod extemplo gens sordida et immunda ultra Danubium apud Hoglon tabernaculum fixerit et appropinquantia Danubio dis currat , id est regionem quae nunc tenetur ab illis quaeque tunc a Christianis possidebatur, tristatus est vehementer, et iubet transire omnes exercitus in Thracem, et construens classem tam per terram quam per mare contra eos motus est,hos bello persequi volens, et contra Hoglon atque Danubium per Hepirum pedites in aciem dirigens, et per appropinquans littus navem adesse praecipiens. porro Vulgares hac celeri tate seu maxima multitudine visa super salute sua desperati ad praedictum praesidium confugiunt, et sese circumquaque muniunt. per tres autem et quattuor dies ex huiuscemodi munitione nec illis exire audentibus , nec Romanis propter adiacentium paludum occasionem praelium construentibus, animadvertens polluta gens remissos Romanorum animos re creata et alacrior facta est. porro porro cum imperator pedum dolorem acriter pateretur, et ad meridiem cogeretur ob bal nei usum una cum quinque dromonibus et propriis homini P. 548 bus suis reverti, deseruit magistratus et populum , iubens cum lanceis vibrantibus exercitari, et impetum in eos facere, et post se illos attrahere a munitione, et bellum in eos m o vere , si fortassis exirent : sin autem, vel obsiderent cos et observarent in munitionibus. at vero hi qui erant equestris militiae, imperatorem fugisse diffamantes metuque oppressi, eadem tergiversatione abusi sunt, nemine persequente. porro p.549 Vulgares hoc viso insequebantur post terga ipsorum, et plu res quidem gladio peremere, multos vero vulneravere,per secuti eos usque Danubium. quem transeuntes, et venientes usque ad eam quae dicitur Barnan, circa fines Odyssi, et mediterraneo illic posito loco perspecto, quod in multa c a u tela consisteret, in posterioribus quidem propter Danubium fluvium , in anterioribus autem et ex lateribus ob clausuras et Ponticum mare , praesertim cum dominarentur et adia centium Sclavinorum generationibus, quae dicebantur septem, Severes quidem locaverunt ab anteriore clausura Veregabo rum ad partes Orientales, in locis autem quae sunt ad m e ridiem et occidentem usque ad Avariam, residuas septem g e nerationes,quae sub pacto erant. ergo cum in his delati fuis sent, elati sunt , et coeperunt ea quae sub Romana re p u blica erant castra seu praedia destruere atque praedari. unde vi coactus imperator pacem fecit cum eis, annua illis prae bere pacta pollicitus in confusionem Romanorum ob multi tudinem delictorum. mirabile quippe ipso auditu erat his qui longe et his qui prope degebant, quod is qui omnes tri p.550butarios sibi statuerat, tam scilicet cos qui ad eoum et o c casum quam illos qui ad arctum et meridiem commoraban tur, ab ista detestabili gente fuerit superatus. verum i m p e rator ita quidem et providentia dei hoc Christianis conti gisse credens, evangelice tractans pacem fecit, et fuit usque ad obitum suum quietus a cunctis hostibus,studium habens praecipuum uniendi universas ecclesias dei quae ubique d i visae fuerant a temporibus Heraclii principis proavi sui et Sergii vesani ac Pyrrhi , qui indigne throno Constantinopo leos praefuerunt,unam voluntatem et unam operationem in domino deo ac salvatore nostro dogmatizantium. quorum nequam opinionem subvertere satagens idem Christianissimus imperator concilio universali Constantinopolim convocato 289 episcoporum , tam dogmata quae in antecedentibus quinque sanctis et universalibus conciliis fuerant confirmata robora vit,quamquepiumduarum voluntatumetoperationumpro mulgari dogma decrevit per eandem sanctam et subtilissimam universalis concilii synodum ; cui praeerant tam ipse piissi mus imperator Constantinus quam pii principes sacerdotum. porro per idem tempus Azid coepit esse Arabum princeps, qui tribus his praefuit annis. Anno imperii Constantini duodecimo collecta est sancta et universalis sexta synodus Constantinopoli ducentorum octuaginta novem sanctorum patrum , praeceptione pii prin cipis Constantini. Mundi anno 6173, divinae incarnationis anno 673, anno vero imperii sui 13, repulit Constantinus ab imperio fra tres suos Heraclium et Tiberium, et solus regnavit cum T i berio filio suo. Anno imperii Constantini 14 Muchtar mendax dum ty rannidem exercuisset, obtinuit Persidem. vocabat autem se ipsum prophetam, et conturbati sunt Arabes. Anno imperii Constantini 15 Arabum princeps Maruhan anno uno praefectus est, siquidem defuncto Azid turbati Arabes Aethribi insurrexerunt, constituentes ducem sibi A b delam quendam filiumZebur, et congregati Phoenices etP a laestini Damascum veniunt, sed et usque Gabitham et Asan Amiram Palaestinae, dantque manus dexteras Marsuhan et sistunt eum ducem, qui amirae administratione fungitur m e n sibus novem. quo mortuo Abimelech filiusipsius suscipit p.552principatum, cum amiras fuisset annis 21 atque dimidio, a g grediturque tyrannos , et interfecit Abdellam filium Zuber, nec non Dodacum . 182 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA p.551
EX THEOPHANE. 183 Anno imperii Constantini 16 facta est fames atque m o r talitas magna in Syria, gentemque Abimelech obtinuit. c u m que MardaitaepartibusincumberentLibani,etpestilentiate neret et fames , idem Abimelech pacem, quae a Mauhia fue rat quaesita, petivit,missis ad imperatoremlegatis,eadem que 365 milia numismatum auri praebere pollicitus, et illos 365 servos, parique modo nobiles totidem equos. Anno imperii sui 17 requievit pius imperator Constan tinus, c u m imperasset annis 17, et imperavit Iustinianus filius eius. et sciendum quia frustra delire *) garriunt quidam dicentes, post quattuor annos factas fuisse sex synodi capi tulares, quae diffamatae sunt, formas : sicut enim in omnibus c u m falsa praedicent arguuntur , ita et ex his ostenduntur nihil dicere veritate suffultum. vera quippe chronica a n n o tatio sanctam universalem sextam synodum, quae contra m o nothelitas celebrata est 12 anno imperii Constantini nepotis p.553 Heraclii, convenisse refert anno a conditione **) mundi 6170; et quia post hoc regnavit idem Constantinus annis 5, quo mortuo monarchiam tenuit lustinianus filius eius annis 10. abiecto praeterea Iustiniano imperavit Leontius annis 3 , et post Leontium Tiberius, qui et Apsimarus , annis 7, et rur sus Iustinianus , qui pulsus fuerat, annis sex, ut inveniri f a cile est ex ipsis editis formis, quae secundo anno extremi i m perii eiusdem Rinocopemeni lustiniani expositae fuisse refe r u n t u r ; q u a e scilicet in tertia s u a r u m f o r m a his et h u i u s m o d i dictionibus habent "conspicimus eos qui se duabus nuptiis inseruerunt, et usque ad decimum octavum kalendas Februa rias praeteritae quartae indictionis, quae fuit anno a crea tione mundi 6199,servierunt peccato et nec resipiscerepro posuerunt,depositioni canonicae submittendos." itaque ex ipsap.554 Chronicae annotatione patenter apparet quod collecti a sancta universali sexta synodo usque ad editas formas anni 27 sunt, patriarcha Constantinopoleos in sancta universali synodo sexta Georgio reperto annum agente patriarchatus sui tertium, et post synodum patriarcha manente annis aliis tribus. post hunc vero anni fuere Theodori 3, et Pauli 7, et Callinici 12, et Cyri anni 2 ; ita ut colligantur etiam ex ipsis patriarchis anni 27, ab editis autem formis usque ad quartum annum Philippici anni 5 ; eodemque primo anno imperii Philippici factum sit insanum concilium contra sanctam et universalem * delire] Fabrotus pro eo quod erat laedere. **)conditione]Gregor.Tur.hist.1:aprimihominis conditione. FABR.
sextam synodum, et pulso Cyro sexto anno patriarchatus sui fieret loannes patriarcha Constantinopoleos et Andreas m e tropolitaCretensisetGermanusmetropolitaCyzici,quisubscri pserunt evidenter et anathematizaverunt, cum omnibus qui per eadem tempora fuere, praedictam contra monothelitas celebratam sanctam universalem sextam synodum ; post annos vero tres defuncto Joanne translatus fuerit Germanus a C y zico et patriarcha fieret Constantinopoleos, et decimo tertio anno imperii Leonis expelleretur, et fieret Anastasius, et p a triarchatu fungeretur annis 24, et post eum Constantinus a n nis 12, et Paulus 5, et Tarasius 21. Mundi anno 6178, divinae incarnationis 678, anno vero imperii Justiniani primo Abimelech principatur Arabibus, qui praefuit his annis 22. Theodorus autem Constantinopolita nus annis tribus et Alexander Antiochenus habentur antisti tes. hoc autem anno mittit Abimelech ad Iustinianum c o n firmare pacem , et convenit inter eos huiuscemodi pax, ut scilicet imperator deponeret Mardaitarum agmen a Libano et prohiberet incursiones eorum, et Abimelech Romanis tribue ret per singulos dies numismata mille et equum et servum, et ut haberent in commune per aequalitatem tributa Cypri et Armeniae ac Hiberiae. et direxit imperator Paulum m a gistrianum ad Abimelech ad confirmandum ea quae placita fuerant, et facta est in scriptis securitas sub testium stipula tione. qui liberaliter honoratus reversus est. et mittens imperator assumpsit Mardaitarum 12000 , Romaica virtute p.556recisa: omnes enim quae nunc habitantur ab Arabibus in confinibus positae civitates a Mopsuestia et usque ad quar tam Armeniam, infirmae, et inhabitabiles erant propter i m petum Mardaitarum , quibus repressis omnia dira Romania passa est usque in praesentem diem. eodem anno mittit Abimelech Ziadum fratrem Mauhiae in Persidem contra M u ctartemmendacem atque tyrannum,etinteremptus estZiadus a Muctarte. quo audito Abimelech venit in Mesopotamiam, et tyrannidem patitur a Saido, quem supergressus verbo D a mascum aperire fecit a se praeventam , et post haec fraudu lenter occidit eum. 184 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.555 Iustinianus autem cum esset iunior, quasi annorum 16 , et sua quaeque inconsulte disponeret,misit Leontium prae torem in Armeniam cum Romaico potentatu, et Saracenis illic existentibus interemptis subegit hanc Romanis, similiter et Hiberiam et Albaniam, Bucandam quoque atque Mediam, et sub tributo regionibus actis plurimas pecunias imperatori transmisit. at vero Abimelech his cognitis adit Cercesium, etTheopolim subiugavit.
EX THEOPHANE. 185 Anno imperii Iustiniani secundo Paulus habetur antistes,p.557 qui septem annis throno Constantinopolitano praesedit ; f a ctaque est fames in Syria, qua de re multi Romaniam sunt ingressi. et veniens imperator in Armeniam illic suscepit Mardaitas, qui inLibano fuerant, aeneo muro destructo. d e struxit autem et pacem cum Vulgaribus fixam, perturbans typos qui a patre proprio ordinabiliter facti sunt, et iubet transire in Thracem equestres militias, volens tam Vulgares quam Sclavinias praedari. Anno imperiisuitertiomovit exercitumIustinianuscon tra Sclaviniam et Vulgariam, et Vulgares quidem ad praesens sibi occurrentes impulit. exurgens autem usque Thessaloni cen copiosas multitudines Sclavinorum partim bello percepit, partim cum ad se confluerent inpartibusObsequii,cum per Abydum transfretasset,constituit. dum autem reverteretur, in itinere praepeditus a Vulgaribus in arto clausurae cum caede proprii populi et vulneratione multa vix remeare praevaluit. eodem anno et Adelatzuber Musabum fratrem suum mittit contra Muctar, et inito Marte cum eo vertitur Muctar, et fugit in Syriam; quem praeoccupans interfecit.p.558 porro Abimelech militat contra Musabum, et victum occidit, et subiugavit Persidem totam. Mundi anno 6181, divinae incarnationis anno 681, anno vero imperii Iustiniani quarto misit Abimelech contra Z u b e hir chagan in Macca, et occiditeum ibidem chagan, et sub dita regione chagan adversante sibi concremavit d o m u m idoli eius una cum idolo culturae ipsorum. quam ob causam ille chagan praetorem Persidis promovit, et subacta est A b i m e lech tam Persidis regio etMesopotamiae quam Armenia m a gna Aethribi, et per id intestina eorum bella quieverunt. Anno imperii Iustiniani quinto finem habuit et liberatus est ab omni bello Arabum principatus, et pace potitus est Abimelech, cunctis sibi subactis. Anno imperii sui 6 Iustinianus pacem, quam ab Abime lech habuit, ex amentia dissolvit. etenim Cypriorum insula populum irrationabilitervoluittransmigrare,etcharacterem, qui missus ab Abimelech fuerat, cum noviter visus esset et nunquam antea factus, non admisit. multitudo ergo Cyprio rum dum transmeare niteretur,submersa est, et exlanguorep.559 peribat, reliqui vero in Cyprum reversi sunt. et auditis his Abimelech satanice simulatus rogabat ne pax solveretur, sed susciperetmonetam suam,cum Arabes nonsusciperentRo manorum incisionem in suis nummis. verum dato pondere auri ait "nullum Romanis damnum efficietur," ex eo quod 186 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA Arabes nova cuderent. at ille precem ex timore arbitratus effectam, non perpendit quod studium eorum esset ut M a r daitarum solum compesceret primum incursus, et ita per p u tativae rationis obtentum pacem dissolveret. quod et factum est, et misitAbimelech ad aedificandum templum Machan, et voluit auferre columnas sanctae Getsemanis. et rogaverunt eum Sergius quidam vir Christianissimus, qui erat generalis Mansur logotheta et valde familiaris eidem Abimelech, atque patricius socius eius, Christianis qui erant in Palaestina p r a e positus, qui cognominabatur Clausus, postulantes ne fieret hoc , sed per supplicationes suas persuaderet lustiniano m i t tendi sibi alias pro eis; quod et factuin est. Anno imperii sui Iustinianus septimo elegit ex Sclavis, p.560 qui se iubente migraverant, milites triginta milia, et armatis eis cognominavit illos populum acceptabilem, principemque in eis Nebulum nomine statuit. fisus autem in illis scripsit Arabibus non se permansurum in pace, quae scripto conve nerat. et assumpto populo acceptabili et cunctis equestri bus militiis abiit Sebastopolim maritimam. Arabes autem dissimulantes, et pacem solvere minime proponentes, sed i m peratorio excessu atque procacia hoc agendi violentiam p a tientes, armati et ipsi veniunt Sebastopolim , protestantes ne imperator, quae invicem cum iuramentis consono pacto pla cita fuerant, solveret ; alioquin deus vindex et iudex c u l p a rum foret. sane cum imperator nec auditu ipso huiusce modi verba percipere pateretur, illi pacis et verbi scriptum solventes et in excelsa hasta pro vexillo procedendi gratia suspendentes, contra Romanos impetu irruunt, Muamed d u cem habentes, bellumque taliter inierunt, et prius quidem superati sunt Arabes. suggerens interea Muamed auxilianti Romanis Sclavorum duci mittit ei marsupium numismatibus plenum, multisque repromissionibus hunc seducens persuadet p.561adsefugere cum viginti milibus Sclavorum,et sicfugam Quiritibus acquisivit. tunc imperator occidit horum resi duos una cum liberis et uxoribus trans praecipitii locum Leucatium dictum, qui maritimus erat iuxta Nicomediensem sinum positus. Anno imperii Iustiniani octavo Sabbas patricius A r m e niae, comperta superatione Romanorum, Armeniam Arabi bus tradidit, et subiecta est eis interior Persis, quae dicitur Cherasa. et oritur ibidem insidiator nomine Sabinus, qui multos Arabum interfecit, sed et ipsum chaganum prope m o dis omnibus in amne necavit. ex tunc ergo per amplius Agareni temerarii facti Romaniam depopulabantur. EX THEOPHANE. 187 Mundi anno 6186, divinae incarnationis anno 686, anno vero imperii Iustiniani 9 Callinicus habetur Constantinopo litanus antistes, qui 12 praefuit annis ecclesiae. hoc etiam anno defectio est solis effecta hora diei tertia, ita ut quae dam clarae stellae parerent. et exercitum movit Moamed contra Romaniam habens secum profugos Sclavos utpote ex pertes Romaniae , et multos duxit captivos. porro Iustinia nus diligentiam circa palatii habens negotia construxit tricli-p.562 nium, quod Iustiniani vocatur, constituitque Stephanum Per sam, sacellarium suum et spadonum primum , dominum et arbitrum,nimis insidiantemsanguini atquecrudelem,quiimmi sericorditer exteriores quosque verberare, sed et lapidare tam ipsos quam horum praclatos *) penitus non cessabat. que imperator quadam die profectus fuisset, praesumpsit agrestis illa bestia et matrem quoque ipsius Anastasiam A u gustam habenis more pueri flagellare. in his autem et in omnem civilem copiam multis malis ostensis exosum fecit cunctis imperatorem. similiter et in generalis logothesii re busconstituitmonachum quendain,Theodorumnomine,qui prius inclausus fuerat inThracensibus angusti partibus, sed et ipsum saevissimum et crudelem nimium existentem, qui plu rimos rei publicae principes et illustres viros, non tantum ex ordinatoribus sed ex urbis habitatoribus , frustra et in vanum et inexcusabiliter exactiones et functiones ex proscri ptione exsolvere faciens funibusque hos suspendens palearum fumo afficiebat. insuper et praefectus imperatoria iussione plurimos viros carceribus tradens per aliquot annos servarip.563 mandavit. haec omnia crescere fecerunt odium populi circa imperatorem. praeterea imperator exigebat a Callinico p a triarcha orationem faciendi, ut destrueret ecclesiam sanctae dei genitricis, quae metropolitae dicebatur, iuxta palatium sitam , volens in loco sistere phialam et bases construere vulgi Venetorum, ut illic imperatorem susciperent. at vero patriarcha dicebat "orationem quidem ad statuendam eccle siam habemus, in destructionem vero ecclesiae non suscepi mus." cogente autem eum imperatore , et omnimodis exi gente orationem , dixit patriarcha "gloria deo , qui iugiter sustinens patitur, nunc et semper et in saecula saeculorum. amen." quo audito destruxerunt ecclesiam et fecerunt phia lam. porro iam dictam ecclesiam metropolitae fecerunt apud Petrin. * praelatos)qui eis praeerant. hinc praelatio ngoorαola apud vet. int. epist. ad Antiochenos , quae S. Ignatio adscribitur. FABR. cum *)
188 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Iustiniani decimo aciem direxit Muamed adversus quartam Armeniam, et captivatis multis reversus est. eodem quoque anno Iustinianus ab imperio pulsus est hoc modo.iussitStephano patricio etpraetori,cognomento p.564 Rufio, noctu interficere vulgus Constantinopolitanum, a p a triarcha inchoaturo. Leontius vero patricius et quondam magister militum Orientalium , qui in bellis saepe probabili ter gesserat et tres in custodia transegerat annos, accusatus extemplo revocatus et praetor Helladis promotus est, iussus autem est in tres immitti dromones eademque die ab urbe moveri. nocte vero penes Iulianesium portum Sophiae, iuxta ea quae dicuntur Mauri situm, ad iter agendum ab urbe motus statione fixa vale dicebat amicis, qui ad se veniebant. inter quos ad eum venere germani quoque sodales eius,Paulus scili cet monachus Callistrati, qui et astronomus, et Georgius C a p padox,qui et clusiarches extiterat, deinde monachus factus et hegumenus Flori, qui in custodia frequentius illum visitantes affirmabant eum imperatorem Romanorum futurum. at vero Leontius dixit ad eos "vos certum iu custodia super imperio me fecistis,et nunc vitamea inmalis finitur,postmodum quippe meam ero per singulas horas praestolans mortem." qui dixerunt "ipse ne pigriteris, et hoc protinus adimpletur. p.565audi nos tantum, et sequere nos." et assumptis Leontius hominibus suis, et armis quotquot habuit, ascendit in p r a e torium silentio multo ; et pulsantes portam imperatorem nisse fingebant ad disponendos quosdam, qui illic esse nosce rentur. cumque hoc nuntiatum fuisset praefecto, qui tunc erat, et ille concite venisset et portas aperuisset, capitur a Leontio, et alapis caesus ligatur manus et pedes. ingressus autemLeontius,etcarceribus reseratis,solutisquevirisre trusis multis et fortibus , qui sex et octo annis in vinculis fuerant, quorum plures milites erant, hos armavit, et in f o rum exivit cum eis clamans "quotquot Christiani, ad S. S o phiam." et mittens per omnem regionem voce sua clamare praecepit. multitudo vero civitatis tumultuata celeriter ad luterem ecclesiae congregata est. ipse vero cum duobus monachis amicis suis et quibusdam ex clarioribus viris, qui ex custodia sunt egressi , patriarchium ascendit ad patriar cham. inveniens autem et ipsum propter illa quae iussa sunt patricio Stephano Rufo turbatum , persuadet et descendere p . 5 6 6 a d l u t e r e m , e t c l a m a r e s i c " h a e c d i e s q u a m f e c i t d o m i n u s ." universa vero multitudo levaverunt vocem "effodiantur ossa Iustiniani," et ita in hippodromium omnis cucurrit populus. cumque dies facta fuisset, educunt Iustinianum in hippodro mium, nasoque ipsius et lingua recisa exulem faciunt apud EX THEOPHANE. 189 Chersonam. porro comprehensum turba Theodotum m o n a chum et generalem logothetam atque Stephanum sacellarium Persam , funibusque retrorsum hos ligatos trahunt per m e diam plateam,etadbovem deductosincenderunt,etita Leontium imperatorem laudaverunt. Anno imperii sui primo Leontius cum regnare coepis set, undique pacifice mansit, tribusque annis imperium rexit. Anno imperii Leontii secundo movit exercitum Senali dusinRomaniam,etmultisductis captivisreversusest;se ditioneque Sergius concitata, patricius Lazicae, hanc Arabibus subdit. Anno vero imperii Leontii tertio acie Arabes in Afri cam mota hanc obtinuerunt, et ex proprio exercitu taxatos in ea quosdam constituerunt. quibus compertis Leontius mittitIoannem patricium, virum idoneum, cum omnibus Ro- p.567 maicis classibus. qui cum Carthaginem pervenisset,et bello catenam portus eius aperuisset, inimicosque in fugam vertis set, hos viriliter insecutus universa liberavit Africae castra, relictisque propriis observatoribus haec imperatori suggessit, ibidemque hiemavit iussionem praestolatus ab eo. at vero protosymbolus his compertis copiosum et potentiorem adver sus eos stolum transmittit, et praedictum Ioannem cum stolo ipsius bello a portu depellit, et exterius hostiliter castra m e tatus est: praedictus vero Ioannes ad Romaniam repedavit, maiorem virtutem ab imperatore accipere volens , et venit usque ad Cretam, principem aditurus. exercitus autem per maiores suos ad imperatorem ascendere nolens (obtinuerat enim eos timor atque confusio ) ad consilium sese nequissi m u m contulit. et huic maledixerunt, eligentes imperatorem Apsimarum drungarium Cibyraeotorum apud Curiositas habi tum, hunc Tiberium nominantes. itaque Leontio apud Con- p.568 stantinopolim posito et Neoresium portum emundante, b u b o nis pestis urbi incubuit , et in quattuor mensibus multitudi nem plebis consumpsit. venit autem Absimarus una cum stolo, qui secum erat, et applicuit ex adverso civitatis in S y ces. per aliquantum sane temporis civitate prodere nolente Leontium,proditio facta estper singularemmurum Blacher narum a principibus exteris,quibus clavesterreni muri cum horribili iureiurando creditae fuerant: isti namque per in sidias tradiderunt urbem . porro ingressi classium milites civium domos, denudaverunt in his habitantes. at vero Apsi marus Leontium quidem naso reciso in monasterium Dalmati sub custodia fore praecepit, principes autem et amicos eius, utpote commorientes ei, caesos atque proscriptione d a m n a tos exilio relegavit. Heracliumque germanum fratrem suum, 1
ut virum vehementer idoneum, singularem praetorem omnium exteriorum equestrium exercituum promotum in partes C a p padociae ac clausurarum discurrere contraque hostes curam et dispositionem facere misit. Mundi anno 6191, divinae incarnationis anno 691, anno vero imperii Absimari primo, qui septem circiter imperavit annis, tumultuatus est Abderachman in Perside, et dominatus est ei, et persecutus est ab ipsa chagan. Anno imperii Absimari tertio exercitum movit Abdelas in Romaniam , et expugnans Tarentum nihilque proficiens rediit , ac aedificavit Mopsuestiam , et posuit in stodes. ea cu Anno imperii Absimari quinto seditionem concitaverunt principes Armeniae contra Saracenos , et eos qui erant in Armenia peremerunt , et iterum ad Absimarum mittunt, et Romanos in regionem suam adducunt. porro Muamed acie adversus eos directa multos occidit, et Armeniam Saracenis submittit, optimatesque Armeniorum coacervatim in uno loco viventes incendit. per idem vero tempus exercitum movit Azar in Ciliciam cum decem milibus ; cui cum obvius occur risset Heraclius frater imperatoris , plurimos eorum occidit, * Anno imperii Absimari sexto Azidus Cunci aciem contra Ciliciam movit, expugnansque Sisvi castrum . . . . Heraclius imperatoris frater obtinuit, et bellum in e u m aggressus A r a bum duodecim milia necat. interea Iustinianus cum penes Chersonam degeret et se iterum imperaturum concionatus p.571denuntiaret, accolae locorum eorundem discrimen ex impe rio provenire metuentes, consiliati sunt hunc interficere vel residuos vero vinctos imperatori transmisit. certe imperatori transmittere. ipse vero cum id sensisset, 190 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA P.569 Anno imperiiAbsimari secundoRomani perSyriam per agrantes, et venientes usque ad Samosatum, et depraedantes circumquaque regionem,multos occiderunt,miliavidelicet Arabum, ut ferunt, ducenta , plurimisque spoliis sumptis et captivatione Arabum multa reversi sunt, timore magno in eos patrato. Anno imperiiAbsimari quarto Baanes cognomento Epta demon quartam Armeniam Arabibus subdidit. Absimarus p.570vero Philippicum, filium Nicephori patricii, in Cephalleniam exulem misit ut imperandi somnio venundatum : asserebat enim se in somnis vidisse quod caput suum obumbraretur ab aquila. quibus imperator auditis hunc protinus exilio relegavit.
EX THEOPHANE. 191 potuit effugere, et Daras adiens Chazarorum se poposcit c h a gani obtutibus praesentari ; qui c u m rei circumstantiam d i dicisset, suscepit eum cum honore ingenti, et tradidit illi in uxorem Theodoram germanam sororem suam. post m o dicum vero temporis prece oblata chagano descendit in P h e nagoriam, et illic degebat cum Theodora. his auditis Absi marus mittit ad chaganum, promittens ei praebere munera multa, si Iustinianum sibi duntaxat vivum transmitteret, sin autem, caput eius. cedens ergo chaganus huiuscemodi peti tioni, custodiam ei misit, ne quasi a contribulibus suis insi dias pateretur , mandans Papatzin, qui erat illic in personae suae vice *) deputatus , et Balgitzin principem Bosphori, ut cum renuntiatum foret, eundem trucidarent Iustinianum. his autem per servum chagani Theodorae nuntiatis et Iustiniano patefactis, convocatos iam dictos Papatzin et Balgitzin prin cipem ad colloquendum secreto chorda strangulari curavit, confestimque Theodoram in Chazariam mittit, et ipse a Phe- p.572 nagoria clam fugiens Tomen descendit,etinventa nave pa rata ascendit in eam , et navigans iuxta littora venit usque adSymbolumiuxtaChersonam;adquam mittensoccultetulit Basbacurium et fratrem eius, Saliban quoque ac Stephanum et Moropaulum una cum Theophilo. qui cum navigasset cum eis,Chersonis pharum transivit,sicque demum transfre tantes Necropyla seu ostia Danapri et Danistri tempestate facta super salute sua desperati sunt omnes. Myaces vero, familiarishomo ipsius,dixitei"eccemorimur,domine.vove deo pro salute tua, ut si deus imperium tibi tuum reddide rit, in nullum tuorum ulciscaris inimicorum." at illere spondens in furore dixit "si pepercero cuiquam ipsorum, hoc in loco deus me demergat." et sine periculo ab aestu illo exivit, et introivit in Danubium amnem. cum autem misisset Stephanum ad Terbellin dominum Vulgariae, ut sibi auxilium praestaret ad obtinendum parentale imperium suum, repromisit ei plurima se dona daturum et filiam eius in mulierem accepturum ipsique in cunctis obediturum et concursarum , iureiurando pollicitus. quo ille cum ingenti honore suscepto , commovet universum sibi suppositum p o pulum , Vulgarum scilicet, atque proximo anno ad regnan tem urbem venerunt. Anno imperii Absimari septimo mortuus est Abimelechp.5734 *)inpersonaesuaevice] x1000wлovavrov.GlossariumNomi cum:Bixágios 8 x побάпOυ. Anastasius inCollat.S.Max.: ex persona,ut dixit, Petri Cpolitani praesulis missus.Hist.tri part. 7 3 : convenientes ex persona episcoporum. FABR.
192 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Arabum princeps, et tenuit Vhaled filius eius principatum codem quoque anno cum Iustinianus ad regiam civitatem venisset una cum Terbelli et subiectis Vulgaribus, castra m e tatus est ad portam Charsii et usque Blachernas. et per tres dies alloquentes eos qui erant in urbe, conviciis deĥonesta bantur ab illis, qui eorum saltem nec verbum admittebant. at vero Iustinianus c u m paucis contribulibus, bello excepto , per aquaeductum ingressus et tumultum excitans fodiendo u r b e m obtinuit, et post paululain tabernacula in palatio B l a chernarum tetendit. Imperat itaque denuo Romanis Iustinianus annis sex; Arabum vero princeps efficitur Vhalid annis novem. C o n stantinopolitanus episcopus habetur Cyrus, qui sex praesedit annis ecclesiae; de quo dicetur inferius. Igitur anno imperii sui primo idem, quo imperium suum recepit Justinianus , multa dona Terbelli tribuens, simul et regalia vasa, dimisit eum in pace. ceterum Absimarus urbe relicta Apolloniadem fugiens adit : insecutionem tamen p e r pessus apprehenditur et ad Iustinianum deducitur. porro p.574Heraclius a Thrace vinctus adductus est cum omnibus qui ei opitulabantur;quosinmuro omnessuspendiointerfecit.cum autem et ad mediterranea destinasset, plurimos ex eis inven tos, tam actores quam privatos , similiter interemit. porro Absimarum atque Leontium vinctos catenis per totam urbem pompis fecit dehonestari. cumque ludi equestres agerentur ipseque in solio resideret, ducti sunt publice tracti et pro iecti proni ad pedes eius ; quorum ille colla usque ad solu tionem primi bravii *) calcavit, universa plebe clamante "s u per aspidem et basiliscum ascendisti, et conculcasti leonem et draconem." etitahosdestinatosinvivarioanimantiumca pitis animadversione punivit. Callinicum vero patriarcham ablatis oculis apud Romam exilio relegavit, et pro co C y rum, qui in insula fuerat inclusus Amastridis, tanquam eum qui praenuntiaverat sibi prioris restitutionem imperii, surro gatum provexit. innumerabilem quoque multitudinem , tam ex civili quam ex militari catalogo, perdidit. multos etiam in saccos missos amara fecit morte necari. alios autem, cum ad prandium vel cenam accubitaret, mox surgebat, partim suspendio partim occisione perdebat. et hinc magnus timor p.575obtinueratomnes.misitintereaclassemadducendam aCha zaria uxorem suam , et multae cum suis viris scaphae d e *) bravii] Batou. fortasse legerat Anastasius ßoaßɛlov. est autem Boaßtion palma. FABR. βραβεῖον EX THEOPHANE. 193 mersae sunt. quo audito chaganus significat ei dicens "o insensate, nonne oportebat te in duabus vel tribus scaphis accipere mulierem tuam , et non tantam occidere multitudi nem ? an putas quod et hanc Marte percipias. ecce peperit tibi et filium. mitte ergo et accipe illos." at ille misso T h e o phylacto cubiculario duxit Theodoram et filium eius Tibe rium, et coronavit eos, et imperavere simul cum ipso. Anno imperii Iustiniani secundo Ioannes Hierosolymita nus, qui per triginta annos ecclesiae pracfuit , habetur anti stes; eodemque anno Vhalid surripuit ecclesiam catholicam Damasci livore pestifero in Christianos habito , stimulatus propter eminentem tanti pulcritudinem templi , et prohibuit scribi graece publicos logothesii codices, sed in Arabicis a n notari sine computo, quoniam impossibile est illorum lingua m o n a d e m vel dualitatem aut trinitatem aut octo et dimidium aut tria scribi, propter quod et usque hodie sunt cum eis notarii Christiani. Mundi anno 6200, divinae incarnationis anno 700, anno imperii sui tertio Iustinianus pacem inter Romanos et V u l gares evertit, et equestres militias in Thracem transire fa-p.576 ciens classibus constructis contra Vulgares et Terbellin p r o peravit. cum autem venisset ad ripam, navigium quidem ante castrum applicare fecit, equites vero in superioribus campis sine custodia et omni suspicione castra metari prae cepit. populo autem sicut ovibus per campos ad legendum fenum disperso , viderunt exploratores Vulgariae vanam R o manorum dispositionem, et coacervati utferae subito irrue runt, et vehementer consumpserunt Romaicum ovile, multam praedam, et equos et arma , exceptis his qui perempti sunt, accipientes. porro Iustinianus cum ad castrum fugisset cum his qui evaserant , per tres dies portas clausit et obseratas tenuit, vidensque Vulgarum perseverantiam, ipse primus equi sui nervos incidens omnes id ipsum facere iussit. armis a u tem bellicis supra murum positis, noctu in scaphas ascen 'dens latenter enavigavit,etcum confusione venit ad urbem. Anno imperii Iustiniani quarto exercitum movit M a salmas adversus tyrannum propter indignationem exercitus una cum Mauhina per Maurinianum occisi; et hanc ob- p. sidentes hiemaverunt ibidem. ad quos mittit imperator duos praetores, Theodorum Carterucam et Theophilatum Saliban, cum exercitu et agresti populo rusticam operam daturo ad debellandum eos et insequendum, ipsi vero ad contentio nem in alterutrum venientes, et inordinate in eos congressi, vertuntur,etmulta miliaperierunt,etcaptivimultiducti Theophanes 11. 577 13
sunt. at illi sarcina eorum et escis abreptis obsederunt, quousque civitatem ceperunt : defecerant enim illis escae, ac per hoc recessuri erant. porro viri Tyanenses his visis d e sperati acceperunt verbum indemnitatis suae, et exierunt ad eos, et derelicta est civitas deserta usque in praesentem diem . verum illinon servantes verbum hos in eremum exules trans miserunt, et multos ex his servos retinuerunt. Mundi anno 6200, divinae incarnationis anno 700, anno vero imperii Iustiniani quinto movit exercitum Abas contra Romaniam, et multis in captivitatem ductis rediit, et coepit aedificare Garis in regione Eupoleos. terea Iustinianus stolo copioso armato Maurum patricium misit Chersonem una cum Stephano patricio cognomento Asmicto, malorum memoria succensus insidiarumque recor datus contra se a Chersonitensibus et a Bosphorianensibus ac reliquis climatibus effectarum, omnes naves, dromones v i delicet, trieres et scaphas, chimeras ac lintres usque ad c h e landia,per collationem ab unoquoque habitantium urbem, senatorum scilicet et ergasteriacorum et plebeiorum ac omuis officii, collegit. quibus missis praecepit omnes habitantes in castris illis gladio interficere et neminem vivificare, tradens eis et Heliam spatharium , qui deberet princeps Chersonis constitui. qui Chersonem pervenientes, nemine sibi resi stente, castra ceperunt et omnes gladio interfecerunt, exceptis infantibus, utpote parvulis his parcentes et sibi hos in servi tium reservantes. Tudunum autem principem Chersonis, qui ut ex persona chagani erat, etZoelum, qui ex linea et genere primus civium habebatur, atque alios quadraginta illustres seu primoresChersonisuna cumfamiliaipsorumvinctosadimpe ratorem miserunt. alios vero septem ex primoribus Chersonis p.579in verubus ligneisigniapplicantes assaverunt;aliosetiam vi ginti post tergum horum brachiis vinctis ad lora navis alli gantes, et lapidibus hanc implentes, in profundum miserunt. his autem Iustinianus compertis, pro salute puerorum sae viens, iussit eos ad se quantocius advenire. cum autem sto lus mense Octobrio motus et in pelago praeoccupatus esset in astri ortu quod Artura dicitur, pene totus demersus est. sane numerata sunt eorum qui naufragio periere milia se ptuaginta tria. at vero Iustinianus his agnitis non est tri status, quin potius gaudio repletus. et huiusmodi adhuc v c saniae deditus, clamore magno minitans iterum alium stolum 194 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Iustiniani sexto movit exercitum Uthman contra Ciliciam , et multa castra verbo accepit. proditum p.578 autem est ei et Camachum cum adiacentibus sibi locis. i n
EX THEOPHANE. 195 mittit, et arari atque ad paviventum illidi universos usque ad mingentem ad parietem iussit. audierunt haec qui erant ex castris illis, et sese munierunt, coactique contra imperatorem sapere miserunt ad chaganum in Chazariam, petentes p o p u lum ad custodiam sui. verum inter haec erigitur et Helias spartharius et Bardanes exul, qui tunc fuerat a Cephalleniap.580 revocatus eratque cum classe apud Chersonem., porro im perator his cognitis misit cum paucis dromonibus Georgium patricium cognomento Syrum, et generalem logothetam,et Ioannem praefectum , atque Christophorum turmarchen T h r a censium cum tercentumarmatis,tradenseisTudunum acZohe lum,qui deberent Chersoni restitui,secundum quod antea fue rant, ad rationem reddendam chagano per apocrisiarium, d u cendosque ad seHeliam atque Bardanium. quibus transmeanti bus in Chersonem, his Chersonitae rationem reddere dedignati sunt. in crastinum vero solos hos cives ingredi exhortati portas clauserunt, etgeneralem quidem logothetam una cum praefecto gladio trucidarunt, Tudunum vero cum Zohelo et iam dicto turmarcha una cum trecentis militibus Chazaris tradiderunt et ad chaganum mittere curaverunt. Tuduno autem in itinere mortuo , Chazari in susceptionem eum o c ciderunt turmarchem una cum 300 militibus. tunc hi qui Chersonis erant ceterorumque castrorum, Justiniano quidem mala imprecati sunt , Bardanium vero Philippicum, qui illic fuerat exilio relegatus, etiam ut imperatorem laudibus extu lerunt. his compertis Justinianus , et peramplius insaniens,p.581 filios quidem Heliae spatharii in matris sinu peremit,hanc autem coegit coniungi proprio coquo, qui erat genere I n dus. sicque alio navigio constructo Maurum patricium B e sum dirigit, traditis eis ad civitatum expugnationem machinis et ariete omnique ad urbis exterminium instrumento, m a n dans illi muros quidem Chersonis omnemque urbem ad ter ram prosternere , nullam vero animam ex ipsa vivificare, crebriusque quae aseagerentursuggestionibus intimare,hoc autem transmeante , perque arietem turrem quae dicebatur Centinarisia, simul et proximam eius Syagrum vocatam d e ponente, Chazarisque pervenientibus factae sunt indutiae belli. Bardanius autem fugiens ad chaganum pergebat, cum vero inefficax stolus effectus ad imperatorem remeare minus auderet, Justinianum quidem execrati sunt,Bardanium autem ut imperatorem et ipsi laudibus extulerunt. praeterea p e tierunt a chagano uti daret sibi Philippicum. porro c h a gano verbum ab illis exigente, ne proderetur ab eis et d e ferretur ei per unumquemque virum numisma uņum , illi protinus hisdatisacceperuntPhilippicum imperatorem.cump.582 196 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA autem classis moraretur et suggestio nulla veniret, sensit I u stinianus causam, sumptisque secum his qui erant Obsicii, et parte Thracesiensium , ascendit usque Sinopem ad discenda quae Chersonae fuerant gesta. cumque intueretur interiores partes, videt classem ad urbem vela moventem, frendensque ut leo, et ipse ad urbem reversurus,impetum demonstravit. verum Philippico perveniente ipse ad Damastrim veniens c a stra metatus est. at vero Philippicus continuo mittit contra Tiberium quidem Maurum patricium cum Ioanne spathario cognomento Strutho, Heliam vero similiter cum incursione militari contra Justinianum in Damastrim, iterumque alium contra Barisbacurium, qui fuga fuerat usus.et Maurus quidem una cum iam dicto Strutho cum ad Blachernas abiisset,invenit Tiberium altera tenentem manu columellam sanctae mensae dei genitricis altaris et altera pretiosa ligna, et in collo p h y lacta, extra tribunal autem residentem Anastasiam , patris eius matrem , quae Mauri pedibus provoluta flagitabat ne suus occideretur nepos Tiberius , utpote qui nihil gesserat 583pravum. cumque illa pedes eius teneret et cum lacrimais supplicaret, ingressus est Struthus intra tribunal, et vi arri puit illum, et pretiosa quidem ligna ab eo sublata supra mensam posuit, phylacta vero in collo suo suspendit. puero autem foras educto atque dispoliato supraque limen expanso, guttur eius instar ovis secarunt, et hunc in templo SS.A n a r gyrorum, quod Paulinae vocatur, sepeliri mandarunt. c o m prehensus vero praeterea et Barisbacurius, primus patricius et comes obsequii , interemptus est. porro Helia una cum eo qui secum erat ascendente in Damastrin, et ad sermones cum eo qui illic erat exercitu veniente, verbumque impuni tatis populo qui erat cum Iustiniano praebente, sequestrati sunt universi et discesserunt a Iustiniano,solum hunc dese rentes et ad partes Philippici confluentes. tunc praedictus Helias spatharius furore currens, collo eius apprehenso, p u gione, quo erat accinctus, amputavit caput ipsius, et per R o p.584manum spatharium ad Philippicum misit. at vero Philippi cus per eundem spatharium hoc ad Occidentales partes usque Romam transmisit. Praeterea priusquam imperaret erat quidam inclausus in monasterio Callistrati praevisor et haereticus, qui ascen denti ad se Philippico dixit "imperium est tibi repositum." at ille turbatus est. et ait inclausus "si deus iubet, tu q u a m obrem contradicis? hoc autem dico tibi, quia sexta synodus male facta est. si ergo imperaveris, hanc proiice, et effi cieturimperiumtibiforteatquelongaevum." quicumiu ramento spopondit ei se hoc facturum. cum autem Leontius P.
EX THEOPHANE. 197 Mundi anno 6204, divinae incarnationis anno 704, i m perat Romanis Philippicus, qui imperavit annis duobus. A r a bibus praeest Hualid, qui ducatum novem tenuit annis. I o annes quoque Constantinopolitanus atque Ioannes Hierosoly mitanus habentur antistites, quorum alter tribus alter vero triginta praefuit annis ecclesiae. Anno igitur imperii sui Philippicus primo Armenios de terra sua pellens in Armenia quarta et Melitene habitare coëgit. porro non praevaluit saevius moveri contra sanctam p.586 et universalem sextam synodum , subvertere studens divina, quae ab ea roborata sunt, dogmata. reperit autem sui sen susJoannem,quem episcopumConstantinopoleosfecit,depo sito Cyro praesule huius, quem exilio relegavit in monaste rio Choras , Nicolaumque a diacono caucum effectum, qui cum medicinali esset disciplina sophista, tunc quaestor erat, Agelpidiumque diaconum magnae ecclesiae, atque Antiochum chartophylacem,etaliosmorum eorundem,quietiamscri pto anathematizaverunt sanctam sextam synodum. interea Vulgares per Philea clam in angustum incidentes, et magna caede facta usque ad urbem discurrentes, et multos transve hentes, nuptiisque opulentis et dapsilibus prandiis cum vario Justiniano successisset, ascendit Philippicus ad inclausum, qui dicit ei "ne festines:fiet tibi." cumque et Absimarus impe rasset, rursus ascendit ad eum, cui ille iterum ait "ne acce leres: illud enim praestolatur te." porro cum Philippicus hoc quibusdam amicis suis fidenter fuisset confessus, ab eis Absi maro nuntiatum est, qui caesum ac tonsum ac ferreis vincu lis alligatum hunc in Cephalleniam exulem misit. cum autem Justinianus imperium suscepisset, revocavit eum, et cam re gnaret , fecit pseudosynodum episcoporum iuxta pseudo- p.585 monachi et inclausi sermonem, et abiecit sanctam et univer salem sextam synodum. eodemque anno vanus oculorum caecitatem incurrit; quique cum in multa positus securitate in regalibus degeret , multitudinemque pecuniarum et splen didissimarum substantiarum illic, ex multis retro temporibus ab his qui antea imperaverant, ex proscriptionibus et diver sis occasionibus, maximeque a praedicto Iustiniano collecta rum invenisset, haec frustra et incassum ac sine dolore di spersit. etindisputationibusquidemsuisrationabilisetpru dens extimabatur,in actibus autem inhoneste ac indigne vitam consummans improbabilis ubique demonstrabatur : erat a u tem haereticus et adulter. porro Cyro patriarcha pulso Joannem communicatorem suum atque haereticum in patri archam promovit.
198 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA argento ceteroque apparatu repertis usque ad auream por p.587 tam discurrentes , totaque Thrace praeda evacuata , illaesi cum innumeris pecoribus ad propria sunt reversi. similiter et Arabes Misthiam ceperunt et alia castra , multa praeda familiarum plurimarum et pecorum innumerabilium facta. Anno imperii Philippici secundo movit exercitum Habas contra Romaniam, et cepit Antiochiam Pisidiae cum multa praeda, et reversus est. factus autem est et terrae motus in Syria. biennio vero imperii Philippici in his transeunte, circoque natalicio consummato, cum Prasini vicissent, visum estimperatori sabbato pentecostes equitem cum susceptione ac organis ingredi, et lavari in publico balneo Zeuxippi, et cum civibus prosapiae antiquae prandere. cum autem m e ridie quiesceret, repente per auream portam introivit Rufus primus stratorum Obsequii,....cognomento Burafi etTheodori patriciiMyacii,cum taxatis quos habebat inThrace thema tis sui, et festinans in palatium invenit Philippicum meridie p.588quiescentem, et comprehensum eum duxit sursum in orato rium Prasinorum, et illic eius oculos eruit, nullo sciente. in crastinum autem , id est pentecoste, coacervato in magna ecclesia populo coronatus est Artemius primus a secretis, mutato nomine Anastasius. sabbato vero post pentecosten oculis privatus et Theodorus Myaces , et secundo sabbato id ipsum pertulit Georgius Buramphus, et in exilium missi sunt apud Thessalonicen. Mundi anno 6206, divinae incarnationis auno 706, anno vero imperii Artemii primo incursiones Masalmas adversus Romaniam movit, et dispoliata Galatia rediit cum praeda et spoliis multis. ast Artemius magistratibus in equestribus m i litiis idoneis, et rationabilibus in rebus civilibus ordinatis, iam requiem degebat adeptus. cumque Arabes contra R o maniam terra marique armarentur, misit imperator princi pes in Syriam ad Vhalid, quasi pro his quae ad pacem p e r tinent locuturos , Danielem videlicet inter alios, Sinopiten, patricium et praefectum urbis,mandans ei diligenter inve stigare de motu corum et virtute contra Romaniam c o n struenda. qui cum abiisset et remeasset, nuntiavit impera p.589tori magnum contra regiam urbem per terram et mare in strumentum eorum. tunc ille praecepit quo unusquisque sumptus usque ad triennii tempus sollicite praepararet, qui autem hoc non possederit,ab urbe,inquit,discedat. con stituit autem praepositos construentium naves, et coepit a e dificare dromones et dieres igniferas et maximas trieres, et maritimos quidem renovavit muros,similiter autem etter EX THEOPHANE. 199 renos, sistens arcobalistas et mangana in turribus et argu mentosas alias machinas; et secundum quod possibile sibi erat urbem munivit, frugesque plurimas in regalibus horreis posuit, atque munitas sibimet reservavit. Anno imperii Artemii, qui et Anastasius dictus est, se cundo mortuus est Vhalid Arabum dux, et Suliman in prin cipatu succedit, qui tribus praefuit annis. Germanus q u o que Constantinopolitanus habetur antistes, qui eidem throno quindecim praesedit annis. eodem quoque anno translatus est a Cyzico urbe metropoli Constantinopolim, in quo et commonitorium translationis , quod subinfertur, pronuntia tum est continens ita. "electione etapprobatione religiosis simorum presbyterorum et diaconorum et totius venerabilis cleri sacrique senatus et amici Christi populi deo conser vandae huius regiae urbis, divina gratia, quae semper infirma curat et ea quae sunt adimplet, transtulit Germanum san ctissimum praesulem Cyzicensium metropoleos in episcopum huius deo conservandae ac imperatoriae civitatis. facta a u tem est praesens translatio in praesentia Michaelis sanctissi mi presbyteri et apocrisiarii apostolicae sedis, et reliquo rum sacerdotum ac praesulum sub Artemio imperatore." porro cum Artemius didicisset quod classis Saracenorum ab Alexandria in Phoenicen properasset ad incidendum ligna m e n cypressinum , electis ex proprio stolo velocibus scaphis misit taxatos ex themate Obsicio, et apud Rhodum omnes colligi iussit, praeposuitque praetorem eis et caput Ioannem magnae ecclesiae ministrum , qui dicebatur papa Ioannacis, quique generalis erat tunc logotheta. is ergo cum Rhodum adiisset et navigia convenissent, alloquebatur principes super motione ac itinere ipsorum in Phoenicen ad incidendum lignamen et praeparationem, quae inveniretur Agarenorum. cumque omnes alacriter obaudissent, hi qui erant Obsicii hoc p.590, nullatenus admiserunt, et imperatorem quidem detestati sunt,p.591 hinc ergo diaconum vero Ioannem frameis peremerunt. stoli divisi ad sua navigaverunt loca. illi vero nequam o p e ratores contra regiam ascenderunt urbem. cum autem Adramytium adiissent essentque sine capite, invenerunt illic hominem indigenam Theodosium nomine, qui publicorum erat tributorum exceptor, iners ac idiota, et hortati sunt eum imperare. at ille fuga usus in monte latebat; quem inventum ut imperatorem laudibus extulerunt , vi cogentes eum imperare. quibus Artemius cognitis, praefecit urbi d o mesticos homines suos principes una cum stolo, quem ipse construxerat , et armatis eis ipse Nicaeam ingressus abit in urbem, ibidemque se munit. rebelles autem ascendentes, et 200 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno6208,divinaeincarnationisanno708,Ger manus Constantinopolitanus habetur antistes , qui ecclesiae novem praefuit annis. Theodosius vero imperat anno uno ; cuius tempore Masalmas adversus Constantinopolim aciem dirigit,etpraemisitSuhelimam cum exercitu per siccam,H u marum veropermare. porroipseposteoscummultoap paratu hostili venit. Suhelimam autem et Bacharum A m o rium pervenientes scribunt ad Leonem praetorem Orienta Jium ita: "novimus quia imperium Romanorum te decet. veni ergo ad nos, et loquamur quae ad pacem sunt." intuens autem Suhelimam Amorium exercitum non habere, et inimi citiam penes magistratum iacere ob auxilium quod Artemio conferebat, obsedit illud, volens illic et Masalmam expectare. mox autem ut appropinquavit civitati,coeperunt Saraceni laudibus diffamare praetorem Leonem imperatorem, rogantes et hos qui intus erant, id ipsum efficere. videntes autem et hi qui erant Amorii , quod Seraceni hunc amore laudarent, laudaverunt et ipsi. cognoscens vero praetor quod taxatis ac principibus non existentibus periturum foret Amorium, significat Suheliman , "si vis" inquiens "ut veniam ad te et quae pacis sunt loquamur, cur obsides civitatem?" at ille cum commoto toto themate Obsicii et Gothograecis, comprehen sisque multis pusillis et magnis negotiatoriis scaphis, per t e r ram perque mare Chrysopolim currunt. cum autem urbis classis in portu S. Mamae stationem fixisset, singulis qui busque diebus per sex menses invicem expugnarunt. vero urbis stolus ad Neorii urbis portum profectus stetisset, p.592 transiens Theodosius Thracenses obtinuit partes, proditione vero facta per portam singularis muri Blachernarum urbem cepit. ast iniqui Obsicii populi una cum Gothograecis n o ctu per domos civium discurrentes, maximum nulli parcen tes excidium operati sunt. principes autem, qui in ea erant, Artemii una cum Germano sanctissimo patriarcha Constan tinopolitano comprehensos duxerunt in casam Artemii et eorum qui cum ipso erant. porro Artemius his visis, d e speratione sui fessus, semet ipsum tradidit,verboque impu nitatis expetito monastico indutus est habitu. quem Theo dosius illaesum reservans apud Thessalonicam exilio relega vit. porro Philippicus imperavit quidem annis duobus et mensibus novem , Artemius vero anno uno et mensibus tri bus. Leo praetereacum essetpraetorOrientalium,quoniam auxiliabatur Artemio , non est subditus Theodosio. habebat autem conspirantem sibi et concurrentem Artabasdum Arine- nium , praetorem Armeniacorum , cui et spopondit filiam se suam in uxorem fore daturum ; quod et fecit. p.593
EX THEOPHANE. 201 "veni"inquit,"etrecedo." etacceptopractorabeoverbop.594 cum trecentis equitibus venit ad illum. videntes autem eum Agareni vestiti loricis suis venerunt ei obviam, qui manebat dimidio procul a castris eorum miliario. per tres sane dies eo procedente ad ipsum, quae ad pacem sunt, loquebantur, etut a civitaterecederent: at illiasserebant "sponde pacem, et recedimus." comperto vero praetor quod eum vellent retinere, vocavit multos ex illustribus Saracenis ad cenam, et vescentibus eis misit Suheliman tria milia loricatorum ad circumdandum eum ne fugeret, et servandum. quo cognito custodia nuntiavit ei quia multitudines equestrium Saraceno rum in circuitu nostro stant. veniens autem unus ex eis eques, nomine Zuber, in praesentia stetit dicens "servus f u git furatus pecuniam multam, et propter illum equis insedi mus." porro ipsorum agnita praetor deceptione, dixit ad eos "ne turbemini: nam quocunque perrexerit,in castris nostrisreperiemuseum." tristatusautempotuitocculteper hominem suum innotescere his qui Amorii erant, dicens "ti-p.595 mete deum , ne vosmetipsos prodatis. ecce enim et Masal has appropinquat." et exiit etiam episcopus ad eum , et eadem ipsa dicit ei. cum vero Suheliman didicisset quod exisset ad eum episcopus,mittit ad praetorem,"da nobis" dicens "episcopum." qui maestus factusabsconditeum,cui dam hominum suorum praecipiens. "nobis" inquit "collo quentibus indue e u m aliis stolis , et quasi propter ligna vel aquam missum sine ut vadat in montes." insistentibus autem pro episcopo Saracenis dicit praetor "non est hic. tamen pergite ad ameran , et venio etiam ipse, et de c u n ctis loquemur." ipsi autem cogitantes quod cum introiret ad ameram, in medio ipsorum retinerent eum,hunc dimi serunt. at ille cum equo insedisset, profecturus cum bis centum hominibus quasi venaturus, dedit in partem sini stram. Saraceni ergo, qui erant cum eo,dicunt illi"quo vadis?" "in pratis" ait "volo manere." at illi dixerunt "con silium tuum non est bonum, et non veniemus tecum." tunc dicit praetor suis "verbo nobis dato tenere nos voluerunt,p.596 et propter nos Christianos perdere. verum ex hominibus nostris vel animantibus, quae remanserunt, nullum retinent." et cum isset milibus decem, mansit. postera vero die mittit stratorum suorum domesticum, et significat eis "quia verbum mihi dedistis et dolo m e retinere voluistis, idcirco recessi." at vero Masalmas clausuras transierat, Suhelimau autem hoc ignorabat. porro tumultuati sunt amerei et populus contra Suheliman, perhibentes "ut quid obsidemus muros, et incur siones non facimus?" repositisque tabernaculis discesserunt. verum
praetor autem Nicaeam turmarcham cum octingentis militi bus in Amorium introduxit, emissis ex eo multis mulieribus et infantibus, et proficiscitur ipse in Pisidiam. cum autem Masalmas venissetinCappadociam,desperatisuperseCap padoces exierunt ad eum, ut se reciperet flagitantes. audita vero Masalmas inimici quam habebat Theodosius in prae torem, volens hunc decipere et pacisci cum eo ac per ipsum Romaniam sibi subiicere, dicit eis "non estis praetoris?" qui dixerunt"etiam." "facitisquidquidfacit?" atilli"etiam." p.597tunc dicit eis "ite ad castra vestra, et quenquam nolite ti m e r e ," i u s s i t q u e p o p u l o s u o n e p r a e d a r e n t u r i n c u n c t i s p r a e toris provinciis. his praetor compertis, et intelligens quod Suheliman nuntiaret Masalmae quod se dimiserit et discesse rit,misit litterasadMasalman,dicens "ad tevolebam venire, sedSuheliman,cum issemadeum,tenereme voluit,etid circo metuo venire ad te." dicit ergo Masalmas homini praetoris "novi quod illudatmihipraetor,ne penitus deper dam provincias eius." dicit ei homo praetoris "non est ita, sed in veritate scribit tibi." tunc interrogat "quomodo est Amorium erga illum?" ait "bene, et in subiectione eius." iratus autem iniuriis affecit eum, dicens "cur mentiris?" at ille"itaestutdixi." ettaxatosmittitunacumturmarcha in ipsum, et eduxit abundantiores familias. tribulatione ita que ingenti Masalmas super hoc accepta, furore plenus e x pulit eum. consilium quippe habebat aestate capere illud, et expectandi classem, et sic in Asiam descendendi atque p.598hiemandi. iterum ergo quaesito praetoris homine sciscitatur ab eo. ille vero iureiurando dixit ad eum "omnia quae aio tibi, vera sunt. sed et mille in id taxati cum turmarcha ingressi sunt, cunctamque substantiam ibidem habitantium et inopes familias eduxit illinc." his auditis scribit praetori,“veni adme" inquiens,"ettecumpaciscar,etuniversautvispatra bo." contemplatus igitur praetor quod Massaleo propin quasset et quod in aliis quinque diebus provincias suas trans iturus esset, missis ad eum duobus consulibus significat ei dicens "litteras tuas accepi et voluntatem tuam suscepi, et en ad te venio. sed ut nosti, praetor sum, et pecuniae et argentum et populus me secuturusest,ac per hoc me per mitte mihi super unoquoque ipsorum verbum. et si qui dem quemadmodum requiro ex vobis causamea fuerit facta, bene et optime : sin autem , indemnis saltim et tribulatione proficiscar excepta." consulibus ergo pervenientibus ad eum in Theodosianis, dicit illis Masalmas "sciebam quod illuderet mihi praetor vester." at illi "absit" inquiunt. tunc facto quod quaesierant verbo dimisit eos. donec itaque consules 202 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA