558 IN THEOPHANEM τύφλωσιν , καὶ τὴν ἐκ τῆς βασιλείας καθαίρεσιν Εἰρήνης τῆς τούτουμητρός,ὁταύτην ἐξἐπιβουλῆςκαθελώνΝικηφόρος, τῶν σκήπτρων, τῶν ἄλλων, ὧν οὐκ εὐαγῶς ἔπραξεν, ἐσπούδαζεκαὶ τὸν προ λεχθέντα πρεσβύτερον Ἰωσὴφ καθηρημένον ἤδη δεχθῆναι πάν λιν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ. ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Νικηφόρος διαδεξάμενος ἤδη τελευτήσαντατὸν Ταράσιον συγκατέβητῇ τοῦ βασιλέως Νικηφόρου σπουδῇ , καὶ εἰσεδέξατο τὸν Ἰωσήφ · ὅθεν πάλιν ὁμέγαςΘεόδωρος καὶἐκτῆς τούτουκοινωνίαςἀπορρήγνυ ἀλλ' αὐτὸς μὲν ὁ ἐν ἁγίοις Θεόδωρος οὐδὲ ἐξ ἀρχῆς τῇ παρανομίᾳ συνθέσθαι ἠνέσχετο, καίπερ τοῦ βασιλέως Κ ω ν σταντίνου καὶ δώρα προτείνοντος, καὶ παντοίως τιθασσεύειν αὐτὸν ἐπιχειροῦντος, διά τε δὴ αὐτοῦ, καὶ δι' ἑτέρων, καὶ δι' αὐτῆς δὴ τῆς αθέσμως αὐτῷ συνοικησάσης συγγενοῦς οὔσης τοῦ πατρός; οὔτε αὖθις τὰ δεινότατα ὑποστὰς παρ' αὐτοῦ ἐν ἐξορίαιςκαὶ εἰρκταῖς, καὶ λινῷ μακρῷ, πληγαῖς τε ταῖς κατὰ τῶν νώτων, καὶ παντοίαις κακώσεσι καθυφήκετο τοῦ θείου ζήλου, ἢ ὅλως ἥττων ὤφθη τὴν ἔνστασιν. οὐ γὰρ ἦν ἐλα φρὸν δοκεῖν ἀνδρὶ τοσούτῳ τὴν ἀρετὴν τὸ τοῦ Κωνσταντίνου παράπτωμα· καὶ γὰρἀπ ̓ αὐτοῦ τούτου τοῦ βασιλέως ἀρξά μενον,ὡς καταστροφὴν μυρίων ψυχῶν ἤδη προέβαινεν. οἱ γὰρ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, καὶ μᾶλλον οἱ ἐμπαθέστεροι ἐκ τούτων ἀφορμὴν λαμβάνοντες εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν ἀκολάστων αὐτῶν ἐπιθυμιῶν , ὡς νομῶ δῆθεν τῇ παρανομίᾳ τοῦ βασι λέως εἵποντο· τὰς μὲν κατὰ νόμον ἤδη συζευχθείσας αὐτοῖς γυναῖκας ἐκβάλλοντες, ἑτέρας δὲ ὥσπερ εἶχον καταθυμίους εἰσοικιζόμενοι. ταύτην τὴν λύμην εἰς πολλὰς ἤδη διαδρα μοῦσαν χώρας ὁρῶν ὁ μέγας Θεόδωρος ἐκίνησε τε κατὰ τοῦ βασιλέως τὸν θεῖον ζῆλον,ὡ ς εἴπομεν, καὶ μέχρι τέλους αὐτὸν διετήρησεν· καὶ οὗτος μὲν οὕτω. τῶν δὲ μνημονευθέντων πατριαρχῶν,ὁ μὲν θεῖοςΤαράσιος διὰ τοῦτο συγκατέβη, καὶ ἐφησύχασε, τῷ τοιούτῳ ἀθέσμῳ τοῦ Κωνσταντίνου δράμα τουργήματι,ἐπειδὴ ἠπείλει ὁ αὐτὸς Κωνσταντῖνος ὁβασι λεύς,εἰμὴ τῷ αὐτοῦθελήματι ὑποκύψῃ ὁπατριάρχης,τῶν μὲν ἔναγχος βασιλευσάντων τὴν αἵρεσιν ἀννανεώσασθαι,καὶ τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς εἰκόνας πάλιν καθαιρήσειν. τούτου οὖν ἕνεκεν ἔδοξεν αὐτῷ μικρὸν ἐνδοῦναι τῆς ἀκριβείας, ἵνα μὴ ἀπολέσῃ τὰ μέγιστα . ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Νικηφόρος πολλὰ πρότερον ἀντικαταστὰς τῷ μετὰταῦτα,βασιλεύσαντιΝικηφόρῳ,ἔπειτα τὸ δύστροπον αὐτοῦ καὶ τὸ τῆςγνώμης κακοθελὲς ἀκριβῶς ἐπι στάμενος,καὶὑφορώμενος,μήποτεταράξῃ,καὶσυγχέῃ πάντα τὰ ἐκκλησιαστικά,συγκατέβη καὶ αὐτός, καὶ ἐδέξατο τὸν καθη ρημένον Ἰωσήφ, ὡς προείρηται. πλὴν εἴ τε ὁμέγας Θεόδω ρας κρεῖττονἔπραξε παρρησιασάμενος κατὰ τῆς παρανομίας, καὶ μέχρι τέλους ἐνστάς· εἴτε οἱ πατριάρχαι συγκαταβάντες (lego ἐγκρατής) γενόμενος, μετά ται.
NOTAE. 559 δια τὰς εἰρημένας αἰτίας, ἑτέροις δοκιμάζειν καταλείψομεν τοῖς ἔχουσι τὸν λύχνοντῆς γνώμης ἐν ἑαυτοῖς φαίνοντα,καὶ ἐρρωμένοις τὰ τῆςψυχῆς αἰσθητήρια πρὸς τὴν τοιούτων διά κρισιν· ἐπεὶ καὶ τὸν ἅγιον Επιφάνιον τὸν Κύπρου εὑρίσκο μεν, τὸν αὐτὸν Θεοδώρῳ ζῆλον καὶ ἔνστασιν ἀήττητον ἐνδει ξάμενον πρὸς τὴν βασίλισσαν Εὐδοκίαν · ἀπειλούσης γ ὰ ρ ἐκείνης ποτὲ τοὺς τῶν εἰδώλων ναοὺς ἀνοίγειν, εἰ μ ὴ ὁ θεῖος Χρυσόστομος ἐξορισθῇ ,ο ὐ κατέπτηξεν,οὐδὲ ἐνέδωκεν, ὅλως ὁ ἅγιος· ἀλλ ̓ εἰπών , ἀθῶος εἰμὶ ἀπὸ τῆς κρίσεως ταύτης · ἐξῆλθε θυμοῦ πνέουσαν καταλείψας αὐτήν. λέγεται δὲ ὅτι δι ̓ ἑτέραν αἰτίαν ἀπὸ τῶν ἀοιδίμων πατριαρχῶν ὁ ἐν ἁγίοις Θεόδωρος ἀπερράγη. ἡ δὲ ἦν· ὅτι,φησίν,ἀπὸ τῶν λαϊκῶν εὐθὺς εἰς τὸν πατριαρχικὸν θρόνον ἀνεβιβάσθησαν , καὶ οὐ κατὰ θεσμὸν ἐκκλησιαστικὸν ἐγένετο τούτων ἡ χειροτονία. πρὸς δὲ τοῦτο ἀπολογεῖται ὁ τὰ κατ ̓ αὐτοὺς συγγραψάμε νος· ὅτι οἱ θεῖοι κανόνες οὐκ ἀποκλείουσι πάντῃ τὸ πρᾶγμα ἀλλ ̓ ὑφορώμενοι μήπως ἄπειρος ὢν ὁχειροτονούμενος τῶν τῇ ἱερωσύνῃ καθηκόντων , εἰς πτῶσιν ἐνέγκῃ τὰ ἐκκλησιαστικά. οὗτοιδέ,ὁ μέγας,φημί,Ταράσιος,καὶὁθεῖοςΝικηφόροςεἰς τὸπρόσῳβαίνειντὴνἐκκλησίαν πεποιήκασι,καὶπάντα καλῶς, καὶ ἐνθέσμως ἔπραττον · κ α ὶ διὰ τοῦτο οὐχ ἅπτεται αὐτῶν ὁ κακών. ἰστέον μέντοι ὅτι τὸ προσκροῦσαι τοῖς ἀοιδίμοις πατριάρχαις τὸν μέγαν Θεόδωρον ἐκ θεοῦ κεκινημένοις, καὶ μικρὸν ἐνδοῦσι τῆς ἀκριβείας, διὰ τὸ μὴ γίνεσθαι μείζονα βλάβην, καὶ ἑαυτὸν ἀποσχίσαι τῆς ἐκκλησίας, οὐ μικρὸν πτῶν μα τοῖς πατράσιν ἔδοξεν. ἀλλ ̓ ὅμως πάλιν διωρθώσατο, ὡς προείρηται,καὶ δηλοῖ μὲν τοῦτο ἡτων κατ'αὐτὸν ἱστορία, δηλοῖ δὲ καὶ ὁ μέγας Μεθόδιος ἐν τῷ ἤδη μνημονευθέντι λό γῳ αὐτοῦ τῷ πρὸς τοὺς στουδίτας. διηγεῖται γὰρ ὅτι πάλιν ἠσθένησε τὴνγνώμην,ἣν εἶσχε κατὰ συναρπαγήν, καὶ τῇ ἐκ κλησίᾳ συνήφθη · καὶ ὅτι πρὸςτῷ τέλει αὐτοῦ πολλὴν ἕνω σιν , καὶ ἀγάπην , καὶ συνομιλίαν αένναον μετὰ Νικηφόρου τοῦἀοιδίμου πατριάρχου ἐκέκτητο. ἐπληρώθη οὖν ἐπ ̓αὐτῷ τὸ ἐν ψαλμοῖς εἰρημένον περὶ τοῦ δικαίου: ὅτι ἐὰν πέσῃ, οὐ καταρραγήσεται· ὅτι κύριος ἀντιστηρίζει χεῖρα αὐτοῦ. εἰ γὰρ καὶ τὸ προσκροῦσαι καὶ τῷ τυχόντι ἱερεῖ ἄνευ δηλαδὴ αἱρέσεως μέγαν ἔχει τὸν κίνδυνον · πηλίκον ἦν τὸ πρὸς τοις ούτους ἀρχιερεῖς τοῦτο γενέσθαι,καὶ ἀρχιερέων ἀρχιερεῖς· μᾶλλον δὲ ἀποστόλους αὐτούς, κατὰ τὸν μέγαν Διονύσιον, τοῦτο γὰρ καὶ ὁ θεῖος Μεθόδιος πρὸς τοὺςτοῦ ἁγίουμαθη τάς, τοὺς στουδίτας,φημί,δικαίως προτείνεται, λέγων οὕτως. σ ὺ μ ο ν α χ ὸ ς εἶ , κ α ὶ ο ὐ κ ἐ ξ ε σ τ ί σ ο ι τ ὰ τ ῶ ν ἱ ε ρ έ ω ν , ἀ λ λ ̓ ὑ π ο τ ά σ . σεθαί σε χρή , καὶ οὐχ ὑποτάσσειν , οὐ δὲ ἐξετάζειν αὐτούς. de sanctis patriarchis Tarasio et Nicephoro. necessariis qui busdam temperamentis, et in negotiis administrandis perpetua J
560 IN THEOPHANEM memoria dignos patriarchas Tarasium et Nicephorum usos f a ma est,prout alibi iam manifestavimus. et haec sunt quae narratione nostra illustranda aggredimur. Constantinus impe rator Irenes Christum amantis imperatricis filius, vitae coniu giique consorte expulsa, et invita reluctanteque in monasterio detonsa,uxorem aliam eius loco substituerat. ac Tarasius quidem sanctus vir, is enim tunc ecclesiae Constantinopolita nae clavum regebat,talifacinori nusquam praebuerat assen sum;presbytertantum fuit eius ecclesiaenomine Ioseph,qui sceleratas huiusmodi nuptias contrahentes connubialibus corol lis ausus fuerat redimire. re cognita magnus Theodorus i m peratorem ecclesiae divortio damnavit , et virum fervore illo caelesti motum principem illegitimis facinoribus sacras leges laedentem corripere aggressum , plures alii eius consilio zelo que ducti sequuti sunt. Theodorus ipse ecclesiae ingressu, et patriarchae congressu semet continuit: quod quamvis nefan dum coniugium haud verbis probasset patriarcha, severiore tamen poena non perstrinxerat, nec in eum qui tam exoso sceleri praestiterat opem, laesae maiestatis divinae poenas e x ercuerat. his accessit, quod caelesti consilio et permissu ir rogata Constantino oculorum mulcta, et imperii potestate eidem ablata, et Irene eius matre solio dignitateque pulsa, Nicepho rus,quiex insidiiseam exauctoravit imperiisceptriquecom pos,praeter alia quae adorsus estnefanda scelera,Ioseph m e moratum superius presbyterum depositione damnatum ad pri stinos honores in ecclesia revocandum studuerit. Nicephorus alter sanctitate conspicuus defuncti Tarasii loco suffectus i m peratoris Nicephori consiliis obsecundavit, et in ecclesiae col legium Ioseph prius rescissum admisit: ex quo rursum magnus Theodorus eius se communione segregavit. is enim vere san ctus Theodorus repudium prorsus illegitimum iam ab antiquo proscripserat, ac licet Constantinus imperator propositis m u n e ribus allicere, et artibus variis virum ad se pertrahere cona retur, et cum proprio marte, tum aliorum subsidio, tum ipsius sibi praeter legum fas coniunctae mulieris patris adgnataefle ctere nequiret, exiliis, custodia, compedibus, plagis tergo infli ctis, probatis etiam generum aliorum tormentis, virum cuncta patienterferentem de divino zelo quicquam remittere, nullate nus adegit, aut instantium necessitatum vi inferiorem se red dere, viro quippe tanta sanctitudine praestanti, leve vel m o dicum Constantini delictum non apparebat. ab ipso siquidem imperatore ducens originem, ad infinitarum animarum ruinam iam fecerat progressum. hominum namque plurimi, maxime voluptati sectandae faciliores , occasione arrepta, et exemplo dato,nefastum imperatorisfactumfas ratiadimplendo vene NOTAE. 561 " voluerunt. 36 reae cupiditatis ardori per eius vestigia gradiebantur: et uxoribus quondam legitime coniunctis domo expulsis, alias, quas deperirent, ad sponsae prioris thalamos inducebant. luem huiusmodi in multas iam provincias grassantem videre m a gnus Theodorus non sustinuit: quare in imperatorem ipsum divinum zelum , ut praemisimus, exacuit, et in eo tenendo ad finem usque perseveravit. et is quidem hoc pacto se habuit. patriarcharum vero, dequibusinstitutussermo,hicquidem, ni mirumTarasius,idcircoconsentirevisusest,etattentatuma Con stantinoscelus nulla animadversioneperstringere,quod nisi pla citis acquiesceret patriarcha, principum proxime praeteritorum haereses renovaturum, et sanctarum imaginum cultum proscri pturum se imperator Constantinus minaretur. huius gratia r i goris nonnihil relaxare decrevit, ne in maioris momenti res summum induceret discrimen:sanctus autem Nicephorus,in alteriusNicephori,qui postmoḍum imperium tenuit,sententiam obnisus,tum veropravoseiusmores,etanimiperversitatem expertus, et ne ordinem ecclesiae perturbaret, et sus deque v e r teret metuens, assensum quoque praestitit, et Ioseph, quem d e positum diximus , in priorem gradum restituit. at sive m a gnus Theodorus sacras leges vindicaturus, ac libertate sua usus ad extremum usque discrimen obsistens praeclarius se gesserit, sive patriarchae ob allatas in medium rationes res difficiles prudenter attrectare maluerint, et apposito tempera mento emollire, aliis quibus lucidius mentis acumen, et ad res huiusmodi discernendas animi sensus vegetiores, discutiendum relinquimus. sane Epiphanium Cypri episcopum inter sanctos celebrem parem Theodoro nostro ardorem, et invictum animi robur adversus imperatricem Eudoxiam demonstrasse novimus. ipsi namque, ni divinus Chrysostomus in exilium eiiceretur, idolorum templa quamprimum aperturam se minitanti nulla tenus manus dedit, aut obsequendum sanctus vir duxit: quin immo , innocens ego sum ab huiusmodi iudicio, exclamans, et eam in minas et furorem conversam relinquens,generose e x cessit. aliam quoque dissensus patriarchas inter et Theodorum causam extitisseferunt: quod nimirum e laicorum ordine ad patriarchale solium confestim evecti, nec in eis ordinandis p o sitae ab ecclesia leges fuerint observatae. ad quae obiecta, quigestacorum conscripsit,respondet,sacroscanonespromo tiones huiusmodi non omnino damnare : sed ne consecrandus rerum gradui congruarum peritia privatus in periculum eccle siamadducat,tantum cavere. iidemvero,magnus,inquam Tarasius, et sacer Nicephorus in magnos accessus ecclesiam progredi studuerunt, et in cunctis aequo bonoque consultum esse qua de causa canonem eos carpere nulla ratione Theophanes II.
affirmandum. quinimmo omni mentis attentione observandum, patriarchis aeterna memoria dignis, etdei motu semper actis, magnum Theodorum crimen impingere voluisse, et ab ecclesiae coetu eorum causa se segregasse, ipsius Theodori non leve d e lictum a patribus fuisse iudicatum: illisiquidem accurato ri gore remisso, maius damnum evitatum censuerunt. erratum sane Theodorus emendavit , ut alibi narratum est: et scripta de iisdem et Theodori gestis historia fidem huius facit: et magnus insuper Methodius sermone ad studitas, de quo supe rius,misso,testatum reliquit. sententiam enim quam animo praecepshauserat,ipsumreprobasse,etadecclesiamdemum se adiunxisse, ac vitae termino propinquum cum felicis memoriae Nicephoro concordiam, dilectionem, et indivisam animorum unionem servasse manifesto confirmat. in eo igitur, quod enun ciant psalmi de viro iusto adimpletum est: si ceciderit, non confringetur, quia dominus supponit manum suam, obvio namque, et e grege sacerdotum cuilibet noxam, si haeresis labe vacet, inferre, si magni periculi est, quali mulcta facinus dignum,quod eiusmodipontifices etpontificumprincipes, m a gis vero apostolos ipsos, ut magni Dionysii verbis utar, aggre ditur et recenset. hoc certe dictum divinus Methodius studitis sancti discipulis perpendendum iure merito obiicit, his verbis utens: tu monachus es, in sacerdotes inquirere non tuum est; ipsis subiici te decet; ipsos tibi subücere, vel eorum vitam per scrutari a te omnino sit alienum. 749,12. ooohvror]gentilem intellige,et a Christiana` religione alienum. 752, 1. Xagitwvos]de Charitonis laura diximus ad Syn cellum . 755, 19. aŋkɛyyios ] tributum pari sorte omnibus impositum , quod pauperibus non solvendo repertis, divites deponere tencrentur, est dihyλéyyvov. huius exempla histo riamque pene omnem Meursius diligenter coacervavit. 756,2. agraria ] actionis vel instrumenti in publi cas tabulas relati pretium est χαρτιατικόν. tributum pro chartis exponit Meursius. 562 IN THEOPHANEM . 747, 19. ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι] in sancti gratiam, ad versus sanctos, auctoris sancti sancta sententia. 754 , 13. aalißapuv ] fraenorum opificem interpre tor : σαλιβάριον , et magis barbare σαλιβάριν, et σαλιβάρι, fraenum. Ibid.19. To néoaua]fretum portus CP.lintribus,л ραματικοῖς ξύλοις, traiiciendum , a q u o Galatae oppidi regio Πέρα,quod πέραντοῦ πορθμοῦ. de quo alibi.
NOTAE. 563 Ibid. 8. xovqatopeiar] non aliud a fisco. 757,3. μηδέποτε γηπονικῶς ζήσαντας] ob belli quo tidie ingruentis, et praedandi consuetudinem . quid a p r a e done praedo lucri reportet? aiebat nuper nominatus ille pyrata Vasco nomine. de iniquis istis legibus, et earum a b rogatione legendum ius Graeco-romanum , Zonaras, Cedre nus, et alii. 759,8. Adıyɣávov ] de Athinganis nonnulla Balsamo. eorum reliquiae ac successores Italis Tzingari, nobis Boemi velAegyptii, quod ex Oriente profecti in illas partes, et inde versus nos penetrarint. de hominum istorum faece tractat abunde Delrio lib. 4 disquis. Magic. cap. 4 quaest. 5. 760, 13. rà avrá ] correctius in variis lectionibus Ta αὐτῶν. 761, 3. τάλαντα δὲ ἦν ιγʹ] miror unde Anastasius et miscella sexdecim , cunctis exemplaribus Graecis tredecim prodentibus exscripserint. 762, 2. á×ýxoa] de se loquitur auctor : unde variae lectionesaddunt ὁ συγγραφόμενος. Ibid.7. ἐνΜαρκέλλαις]alibiΜαρκέλλους vocat. 764, 15. τῇ κε τοῦ Ἰουλίου]caeteri codices mss τῇ κϚʹ Tou 'lovliov. Anastasius : septimo kalendas Augusti. 765,6. TOTηsoovdasnvoi]ignevalli,reposuitAna stasius. sane ξυλίνοις illisὀχυρώμασι, quibus Nicephori ca stra circumsepivisse Crumnus nuperrime relatus est, ipsius iussu ignem suppositum , et evadendi viam interdictam s u spicor. 769, 3. sotέpin Пooxonia ] Nicephori filia, anno s u periore memorata. vide notam sequentem. 756,6. xanvixá]tributumfumarium,qualeobsingu los quosque caminos exigitur. exempla suggerit Meursius. Ibid.7. κτημάτων ] variae lectiones κτισμάτων · adeo ut non praediorum modo,sed etacdificiorum meliora a ty ranno fuerint occupata. Ibid. 15. ἔξω τῆς ̓Αβύδου σώματα οἰκετικά] ob quo tidianas in Saracenorum terras excursiones facilior fuit illis in partibus servorum captura. ii σώματα οἰκετικά. Ibid. 19. Eşaxiovie ] Exocionium, de quo supra in notis ad pag. 150. haeretica lue infaustum semper et in fame. 770,4. ἀπέστειλεν δὲ καὶ πρὸς τὸν Κάρουλλον]lega
tionis huius meminit Eginhardus ad annum 812, qui in an num succedentem, ob Theophanis calculos septennio mino res, incidit. "Michael gener Nicephori imperator factus, le gatos imperatoris Caroli qui ad Nicephorum missi fuerunt, inCP.suscepit,etabsolvit:cum quibusetsuos legatosdi rexit, Michaelem episcopum, et Arsaphium , atque Theogni stum Protospatharium : et per eos pacem a Nicephoro in ceptam confirmavit, etc." 774,1. eisApovolar]insulamPropontidos;Ophiusam correctiusdixeris,ad quam IosephThessalonicensis,eteius frater Theodorus studita exularunt. Ibid. 18. eis rò Bayda] ita Graeci codices cuncti. Anastasius et miscella Bagda. recentiores Bagdat pronun tiant. Abraham Ecchellensis in historia Saracenica “Abu giafar Abd-alla (ultimus esthuius nominis a Theophane inter Arabum principes sive Caliphas recensitus) construxit Bagda dum, sive Babylonem, et incoluit eam anno centesimo qua dragesimo quinto." 775,12. diaorythiov]haudsigillummodo,sedet diploma, cui soletapponi, τὸ σιγίλλιον refert. σιγιλλίῳ nam que, appayiç sigillum, et principis character adiungitur.ipsi textus a Meursio in medium adducti id convincunt. Isacii Comneni Const. καθὼς καὶ ἐν τοῖς σιγιλλίοις τῶν παλαιῶν avayoúpovrai prout in veterum diplomatibus refertur. C o n stantinid e administr, imp.δεδωκὼς περὶ αὐτῶν καὶ σιγίλλιον ἐν τῇ αὐτῇμητροπόλει· dato in ipsa metropoli diplomate. Methodii in epist. ad Zygomalam, τὰ γὰρ πάλαι διὰ χρυ σοβούλλων καὶ σιγιλλίων διακριθέντα· quae quondam per aureas bullas, et diplomata diiudicata. 776, 4. ἃ τῇ προφάσει τοῦ Νικηφόρου τοῦ καταλύτου τῶν Χριστιανῶν μεμάθηκεν] ad annum Nicephori 7 pag.410 de illo superius agitur. 779, 2. τοῦ ἁγίου Χαρίτωνος] haec ad Bethleem et Rachelis sepulchrum exstructa, quam vidisse se Georgius Syn cellus testatur pag.57. laura porro maius monasterium est,et cellarum ab invicem dissitarum et per acqua spatia distribu tarum ordinata collectio: qualis Camaldulensium vel Cartu sianorum. Cyrillus in S. Sabae vita: nos quoque ad memo ratum Syncelli locum , et ad pag.239. 783, 8. ὡς εὐσεβεῖ, τε καὶἀνδρειοτάτῳ ] an non eccle siae d e m u m persecutor factus,Christi servos crudeliter affli xit? eius impietate nondum patefacta, Theophanem haec scripsisse credendum . ipse quam ἀσεβὴς καὶ θηριώδης Λέων, postmodum Theophanes expertus est. vide pag. 431. 564 IN THEOPHANEM
NOTAE. 565 785,7. διὰ τῆς Χρυσῆς πόρτης] eius nominis Chryse porta fuit CP.quod tyrannidem adepturi per eam impera tores solemnem ingressum agerent. Nicephorus in altero Leone Iconoclasta, καὶ ὡς ἦν ἔθος βασιλεῦσι διὰ προπομπίου δοχῆς διὰ τῆς Χρυσῆς καλουμένης πύλης εἰς τὸ Βυζάντιον εἰσελαύνει,καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳγενόμενος,ἐκεῖσε τὸν τῆς βασιλείας ἀνεδήσατο στέφανον. hic (ut imperatores so lent) solemni pompa susceptus, aurea porta Byzantium ingre ditur, atque in maiore ecclesia imperatoriam coronam accipit. AD S.P.N. THEOPHANIS CHRONOGRAPHIAM F. FRANCISCI COMBEFIS Ord.FF.Praedicatorum Congreg.S. Ludovici • NOTAE POSTERIORES, IPSUM PROPIUS AUCTORIS CONTEXTUM, eiusque Versiones strictim illustrantes et emendantes. Quamvis graviora quaeque ac maioris visa operae, v e reque chronographica occupavit R. P. Iacobi Goar tov μ a xapírov diligentia; relegenti tamen opus tam spissum, cui et meamille,mox utcoepitmorbuspulsare,addictamvoluit nonnullam operam,occurrere,qua nec animadversione in digna, nec incommoda omnino, etsi forsitanleviora, aequo lectori videantur. haec igitur illeboni consulet nostra haec schediasmata, ac vel animuin probabit, quibus decoctae p r a e eant, posthumae, quas produco, viri doctis omnibus, ac piis desiderati exercitationes. P. 9 1. 6. περὶ ὧν ἐπερχόμενος τὴν ὀκτάβιβλον] atqui Eusebii historia dezaßißhos est, ut omnes norunt : 10 libri, non octo. plane scripserit Theophanes τὴν ή βίβλον, ex quo imperitus antiquarius suam dxrapiphor exscripserit. qui legerit librum octavum historiae ecclesiasticae Eusebii, de his cognoscet; quo etiam libro is ista maxime exequitur: hinc que factum est, ut illi octavo libro,additum sit aliud opus
AD THEOPHANEM NOTAE POSTERIORES. 567 12,17. τὰ δὲ ὑπομνήματα τοῦ σωτῆρος ἐπλάσατο] red ditum, servatoris monita. forte monumenta interpres vo luerit. Anast. monitiones. malim ego acta, quod etiam vox illa sonat, ut falsis narrationibus Christum infamare studue rit, quod praestitisse liquet etiam alios Christiani hostes n o minis . 14, 10. περιόντων καὶ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ παίδων τῶν ὁμοπατρίων] Anast. praesentibus quoque caeteris filiis suis ; ut legerit παρόντων. sed et novus interpr. circumstantibus etiamreliquiseiusfiliis. verumaliavishuiusvocis,quam codd. constanter repraesentant. reddiderim ego : tametsi eius reliqui filii, eodem ac Constantinus patre geniti, super stites erant: praelato nimirum illis Constantino ob egregias virtutes, quamquam illimaterna prosapia praestare videban tur, Theodora nati, ob cuius nuptias repudiata fuisset Helena . 15, 1. Μαξέντιον τὸν υἱὸν Παξιμιανοῦ τοῦ Ἑρκουλίου βασιλέα] sic constanter codd. ac liquet vitiosum quod edi turn est, Ερκουλίου τοῦ βασιλέως · imperatorem renuntia verunt Maxentium Herculii filium. Sic pag. 9 A. καὶ i u ξεντίῳ τῷ υἱῷ τοῦ Ἑρκουλίουἐν Ῥώμῃ ὑπὸ τῶνστρατιωτῶν ἀναγορευθέντι βασιλεῖ. cum Maxentio Herculii filio, qui R o mae a militibus imperatorfuerat renuntiatus. 17,2. quodhabetVat.1marginiadscriptum,Αχίλας ῎Αρειον, ἐδέξατο παραλόγως χειροτονῆσαι πρεσβύτερον, καὶ τοῦ ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ διδασκαλίου καθηγήτορα,sholii loco sit, et ut explicetur, quo promovente sic depositus Arius, pre sbyteri dignitate postmodum auctus sit. Eusebii de martyribus Palaestinis, quod Stephani editio seor sim repraesentat, ut et cardinalis Mazarini , aliisque CC mss maleque Christophorsonus confudit,interpolans cum eodem libro octavo historiae ecclesiasticae. 10,9. κομιδῆ νέος. 13,4. τὰς ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. 20,5. κρατήσας τὴν ̔Ρώμην Κωνσταντῖνος ὁ θεοσυνέᾳ γητος] non male Anast. c u m divina ope R o m a m obtinuisset. excidit aut interpreti, aut currenti praelo. Ibid. 18. ἐπεστράτευσε κατὰ Μαξιμιανοῦ τοῦ Γαλλε ρίου] sicbene Pal.et Peyr.necnon Anast.nec ferendum τὸ Μαξιμίνου τοῦ Γαλλερίου, quem auctor iam extinctum di. xerat anno superiori πεποιθώς ὁ Μαξιμιανός• P. Goar les git Μαξιμῖνος, priori errori haerens, quo vox altera alterius loco in codd. quos est secutus, irrepserat. placet maxime
Vat.1lect, πεποιθὼς ὡς ὁ Μαξέντιος· cum perinde ac M a xentius daemonum oraculis fideret: quem auctor multis eo n o m i n e i n f a m a v e r a t 6 C o n s t a n t i n i a n n o , q u o is i l l u m o p p r e s → sit, cruce eiusmodi praestigiarum victrice. 22, 2. καὶ ἀφορίσας] τὸ καὶ superfluum , nec habent Ibid.10. Germanior lectio aliorum codd.ngõtov vó μον ἔγρατε τούς. 27, 9. Kovorávτiov ] redditum currente calamo , seu praelo Constantinum. 29,4. πολέμου δημοσίου κροτηθέντος] bello publico, inque illud inardescente tota rep. sic et Anast. nec satis expressum,bellocivilimoto. eratsanecivile,sedhuiusmodi inter civilia ut universam remp. scinderet. év tots iμqvhios antintos ait D invictus in bellis civilibus. 29, 6. ἀπεδύθη ὑπὸ Κωνσταντίνου] sic bene Vat. 1 Pal. etPeyr.nec enim Constantii Caesaris erat Caesarem Li cinianum exauctorare ; sed patris Constantini, qui μovozgá Two, rerum summam solus tenebat. 30, 11. ἐν τῷ γ' λόγῳ τῷ εἰς τὸν βασιλέα] clarius,li bro 3 in laudem Constantini ; sive de vita Constantini, c u ius 9 cap. extant eae laudes. 32,1. ἰδιάζεινἡσυχάζοντα]nibiliamserebuseccle siasticis immiscentem (in poenam nimirum superioris schi smatis) privatum agere : haec enim vis est rou žovzáĻetv in eiusmodi. quod sequitur de ordinatis ab illo, quos saneta synodus praccipit μυστικωτέρα χειροτονίᾳ βεβαιοῦσθαι, sa cratiori ordinatione confirmari, de vera accipiendum ordina tione, velut irrita penitus, q u a m Meletius praesumpsisset c o n tra magnae Alexandriae episcopi iura: qua de re prodibit propediem illustrissimi Petri de Marcha Tholosani archiepisc. disceptatio, quam brevis, tam erudita, P. Morini libro de sacris ordinationibus inserta. 33,5. ὑπὸσοφῶν]emend.Barb.φιλοσόφων· unde et sequitur, ἕνα τῶν φιλοσόφων παραπέμψαι. visum unum e philosophis, cum quo Alexander disputaret, emittere. 568 AD THEOPHANEM 21, 13. τὸν Γαλλέριον Μαξιμιανόν ] iterum P. Goar. lego Masivov non bene ut est iam ostensum. codd. 34, Q. ἐξ ἄλλων τόπων κατὰ γένος ἐπιλεξάμενος] Anast. secundum genus: perinde obscurum.P. Goar non reddit. idem sit κατὰ γένος , τὸ γενικῶς ex aliis q u o q u e locis universim deligens: ut non solum Roma accersierit incolas, sed ex uui
NOTAE POSTERIORES. 569 versisimperiiRomani provinciis. velτtόó,xaràγyέśνvοoςs,per familias: sic enim commodum , delectas familias transferre, ad augendum brevi civium numerum , urbisque potentiam dilatandam. 35,4. εἰσελθόντος ἐκεῖ ἱστορῆσαι τοὺς τόπους]qui pro fectus esset a d eas visendas regiones , atque lustrandas. d u riusredditum: adibipositalocaquaequedescribendapro fecto. Tavnots.emend.beneinBarb. Ibid. 18. περὶ τῶν ἐπισκόπων Βυζαντίου , καὶ ἄλλων πολλῶν τόπων διεξῆλθεν] historiam contexuit episcoporum B y zantii, et plurium aliarum civitatum. sic bene Anast. 36, 6. πολλοὺς ὑπομείνας αἰκισμούς] bene idem, multis affectus verberibus: quod et P. Goar forte reddere voluit, contusus verberibus; non iniuriis, ut editum est. Ibid. 13. τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων] Barb. etc. Συμεώνα ἀρχιεπίσκοπον Κτησιφῶντος , καὶ τὸν Σελευκίας] archiepisco p u m Ctesiphontis Symeonem, et Seleuciae episcopum. sic i n fra unius archiepiscopi Symeonis meminit, plurium episcopo nec ita r u m , in quibus et ipse Seleuciae episcopus fuerit. passim illa aetate quibusvis metropolitis cedebat archiepi scopi nomen,sed velpatriarchis duntaxat, vel praecipuis pri matibus , ac qui gentis integrae caput erant , et ipsi velut patriarchae, nonnihil tamen inferiores summis tribus,tum que quattuor, ac quinque patriarchis. 37, 1. καὶ ξέναις τῆς φύσεως. 38, 7. ἔλυσε τὸ ζητούμενον] male editum ἕλκυσε. 39, 8. ἔσται τὸ ἐπὶ χαλινοῦ τοῦ ἵππου ἅγιον] erit quod est in equifraeno, sanctum domino : sive ut Xyst. quod super fraenumequiest. locusestZachar.14iuxta70,quosHie ronymus eo loco secutus est. 41,2. ὁμώνυμοντῇμητρί]utomnescodd.mss. Ibid. 11. μεθ’ ὧν καὶ τὸν βασιλέα πείσας] clare hacc Anastasius, cum quibus et imperatori persuadens hunc iuste d e positum, egit ut apud Illyricum in exilium mitteretur; adeo que non fuerant nova obscuranda versione. hanc de fide Eusebii implexam satis quaestionem illustrabit in suo Euse. bio, quem diu expectamus, vir doctus Henricus Valesius. 42,4. τὴν πόλιν,ἐπὶ τὸ δυτικὸν μέρος. Ibid. 19. ἐπὶ τῆς χώρας ̓Αντιοχείας, καὶ τῆς Κύρου] sic Barb. Peyr. iique adeo quibuscum illi collati sunt, cum nulla annotetur codd. varietas, in agro Antiochiae, et Cyri; quae et ipsa metropolis Pentapoleos dioecesis Antiochensis.
43,13. ήττηθείς, ἅμα τοῖς αἰτίοις ἀνῃρέθη] victus, ana cum auctoribus necatus est. sic et Buccard.itemque Barb. Peyr. etc. codd. 45, 9. εὑρέθη] Vat. 1. ἐτυρεύθη. post περιῄει haud omittenda vox ἱερουργῶν · quod enim sic circumeundo rem sacram faceret , et cohiberi ab Athanasio potuit , et sacro rum vasorum, atque librorum violationis calumnia in eum componi. 46, 14. ἅπαντας φιμώσαντα] qui os omnibus obstruxit. Bucchard. suspicatur legend. pileoavta, qui imposturis sedu cat: at nihil necesse. Ihil. 16. τοῦ κατὰ ̓Αρσένιον πλάσματος διελεγχθέντος, ἐπὶ τὴν κατὰ Ἰσχύραν συκοφαντίαν οἱ ἐχθροὶ ἐτρέπονπο ficto amputatae Arsenii dexterae crimine confutato , inimici adIschyraecalumniamredierunt. nihilclarius,cohaerent que omnia. non enim Athanasii satisfactionem probasse ini micos , ut non magis urgerent, quae minus aperta videren tur satisfactionis capita , ostendit ipsa Athanasii fuga. etsi ergo palam erat non amputasse dexteram , quam corpori haerere videbant, at vim illatam peragenti rem sacram, sa cra vasa confracta , libros combustos pertinacius contende bant. Buccardus inani se labore hic torquet:P. Goar sua alia, longe illa a nostris Theophanis ingerit. Anastasius ista omisit. 49,6. δεκαετηρίδα. 51,6. καταλαβὼν ἐκ τῆςἑώας τὸτοῦ πατρὸςσῶμα] sicconstantercodd.estqueiameditum. ubiexOrientecor pus patris accepit; Nicomedia scilicet C P .delatum : non ipse reversus ex Oriente. 53,12. VOTEQOVμETEDETO]Cedr.Barb.Peyr.clc.ncc re sic clara haerendum . quae sequunturBuccardo inextricabilia,ego sicreddam.pri m u m rapere, ut noctu fieri solet, occasione insilientes; tum i n terdiu perrumpere horrea. sic certe comparatum, ut paula tim ex fame et egestate frons crescat , quod ita Theophan. voluit exprimere. 570 AD THEOPHANEM 44,4. ōdèAqtos]Barb.Peyr.etc. 47, 18. προέβαλοντο. 45,12. ὀμόσαςοὕτωπιστεύεινπείθεικελεῦσαι]itacre dere iureiurando affirmans, suadet iubere recipi etc. 52,9. τὸνκαὶτὰσύμμικτα]Barb.Peyr.etc.
NOTAE POSTERIORES. 571 54, 4. προεθυμήθησαν] σταδίους ψ , septingentis stadiis dissitam:Barb.p quingentis: 55, 12. ἦν δὲ ἡ ἐγκαινισθεῖσα ἐκκλησία] istud palam scholium in textum e margine illatum; aut certe superio ribus nectendum de Antiochenae eiusdem ecclesiae dedi catione. 56, 4. Νεοκαισάρεια Πόντου κατεπτώθη] Cedr.Νεο καισάρεια ποντισθεῖσα κατεπτώθη. mersa concidit; et ut habet Vat. 1 et Barb. xaτenón absorpta est, terrae scilicet hiatu facto, uti assolet in eiusmodi : nec videtur necesse ut mari mersam, sive absorptam exponamus cum Cedreni in terprete. 57,2. Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας ἀντείσαγεν,τὸ τῶν κακῶν xaτayoyov] Pauli loco Eusebium Nicomediae intrusit, h o m i nem sentinam malorum; qua phrasi etCicero Catilinam ur bis sentinain dixit. sic et Buccard. nec bene editum ; velut in scelerum sentinam, quasi sentina haec sedes esset CP. quod non congruit.Peyr.perinde desiderat. Ibid. 15. unvi Autoip ] Barb. Peyr. etc. sexta die mensis Daesii. Ibid.20. καὶ Παῦλος, καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς] sicomnes codd. 58, 12. τοὺς τύπους ἐκκλησίας ὥσπερ ἀποσυλήσαντες] Anast.ecclesiaeformas,ecclesiaeinstituta,ritusque velutprae d a m abigentes, ac secum auferentes. male editum tónový, nec apte satis redditum. 59,12. οἱδὲτοῦτοπεπονθότεςἠπείλουν]Pal.etPeyr. ἠπείχουν · malim ἤπειγον , sicque reddo. tametsi ab aquis haecpassi erant, urbi tamen per collapsi muri ruinam'in Ibid.19. ouundεyévros]liquethiclacunamesse;et desiderari quod factum scribit auctor Eusebio Emisseno r e cusante Alexandriae episcopatum ob cavendam Alexandrino rum invidiam,siveAlexandrinisipsum nonprobantibus;ad eoque male conatum interpretem tanquam omnia sana es sent: nec illud τὴνπίστιν μεταποιοῦσινοἱ αὐτοί,cives refert Alexandrinos,utillereddit,sedAntiochenum illudEusebio praeside Arianorum concilium. refert Sozom.lib. 3 cap 6, quid tum eo factum sit, nempe Edessenam ecclesiam regen dam suscepisse, cum hactenus 'Edéoons non episcopus,sed civis tantum esset. προτρέπεται τὴν Ἐδέσσης ἐκκλησίαν· c o n mittitur illi Edessena ecclesia; hocque licet Sabelliano, seu Sabellianismi suspecto : sic magnum habebant, quovis modo, Athanasium sede deiicere.
572 AD THEOPHANEM gruebant: quae deinceps Persarum ulterior impressio, gene rosaque Nisibensium repulsio auctori describitur. omissa particula xaí, in alium sensum detorsit interpr. 59,18. ὀνάγροιςτοὺςπλείστουςἐλέφανταςἀπέκτειναν] plurimos elephantos onagris occiderunt. genus machinae di ruendismurisaptum. oras.Suid.atettutandis,ubiilli disiectisunt. interpr.immissis onagris, quod quis facile ani malia sic dicta non bene acceperit. 61, 11. ἐξώρισε τοῦτον κατὰ τὴν Βερροίαν]alii Βρετα viav , ut et Cedr. ubi tamen foedo lapsu Liberii nomen in Athanasii mutatum est; quasi hic de Athanasii exilio sermo sit,eiquesubstitutus sitFelix,nonLiberio.mirum plaustra huiusmodi devorare interpretes. 63, 15. Εὐσεβέστατον οἰκονομικῶς λέγειν] omissa vor oixovouxãos, quam omnes repraesentant codd. hic aptissima, significans quadam accomodatione, prudenti consilio ut virum alliceret,nonoffenderet,sicappellasse. sicquoquesextam synodum in Constantem religiosam vindicavi ab importunis, atque ineptis querelis Alberti Pighii: sic et Paulus Festum praesidem iniquissimum, xoáriotov compellat,virum opti m u m : sicque ubique Christiana modestia, quoad patitur pie tas, viros praecipue principes, ac magistratus prosequitur. 64, 11. καὶ ἐκβαλεῖν Παῦλον τῆς ἐκκλησίας] sic omnes codd. ipseque legit interpr. perperam editum èxxaλeïv. 66,7. οἱδὲἐνΣαρδικῇ ὀρθόδοξοι]sicomnes codd.nec video ut opólogov irrepserit, ac sit redditum . 67,5. ἡ σύγκλητος Νεπωτιανὸν ἐνδύσασα] aliquanto post, ἐνέδυσε Θεοδόσιον Αὔγουστον. purpura ac regalibus insignibus indutum Nepotianum , adversus Magnentium misit. ut vere imperator , non Caesar tantum creatus fuerit , ut 62, 18. καὶ ἀντεισήγαγον Κύριλλον] cod. Vat. 1 ad hunc locum hoc affertschol.Κύριλλος Ιεροσολύμων ἐδιώχθη ὑπὸ τῶν ̓Αρειανῶν· ἀντ ̓ αὐτοῦ δὲ γεγόνασιν ̓Αρειανοὶ τρεῖς, ̓Αρσένιος, Ηράκλειος, Ιλάριος· καὶ πάλιν ἀνακλιθεὶς ἐπὶ Γρατιανόν, συνῆλθεν,καὶ ἐν τῇ συνόδῳ τῶν ρή ἐν KII. Cyrillus Hierosolymorum ἐπισκόπων antistes pulsus est ab Arianis; eius vero loco Ariani tres Arsenius, Heraclius, H i larius interim sedem tenuerunt; tumque revocatus sub G r a tiano,ad synodumcentum etocto episcoporumCP.celebratam convenit. eius illa provectio ab Arianis, et suppressio vocis óμoovoiov in catechesibus , suspicionem aliquam apud nonnullos Arianismi tibus vindicat. viro attulit, quem bene Theophanes sequen
67, 11. sic cum Barb.etc. distingue,etcorrige.nowvi δὲ φθάσαι, καὶ ἀπελθεῖν τὸν βασιλέα ἐν Ῥώμη Κωνσταν τίνα. quae sunt valde plana: ut iam extincto Nepotiano, ante Constantii adventum , eius loco creatus sit Bretannio, qui et ipse Magnentio opponeretur. Ibid.8. perturbatus, nec omnino integer textus, sic facile queat restitui. ὅσπερ Κωνστάντιος ἀκούσας ἀπέδωκε τὸ πνεύ μα,πλεῖστα μεταμελούμενος ἐπί τε τῷ. illud καὶ τῇ καινο Toμia tns nioTews. interpres ad Iulianum refert , ego ad ipsum Constantium, qui sic orbem fatigavit patrocinando Arianodogmati. καινοτομίαhaereticiest;ἄρνησιςaposta tae, eiusque qui omnino defecit a fide.'Iovitavou dé. 72,4. ὡς πρώτης εἰδωλολατρείας] sic Barb. ipseque Reg. nisi qua imperitus antiquarius scripsit, ngỏ tys. pla cet maxime, estque plana allusio ad locum apostoli, avaritia, quae est idolorum servitus, eidwλoλarqsia. Col. 3 v. 6 velut dicat, nihil mirum ad idola deflexisse, qui ante iam avarus illis serviret. 73, 15. Μάρκον τὸν ἁγιώτατον μοναχόν] Sozom. lib.5 cap.9 multis describit illustre certamen Marci Arethusii episcopi Iuliano imperatore; cumque plura dicat illiirro gata supplicia, istud tacet quod Theophanes dicturus erat, de visceribus vivo forte extractis, nisi codices mutili essent: potuitque etiam furens populus dirum illud in eum patrare, post ea quae narrat Sozomenus. eundem referre utrumque scriptorem, qui et monachus fuerit, et episcopus gravissimus senex, mihi persuasissimum est. 74,11. apodomosautóv]Peyr.Barb.etc. Ibid. 17. ὑπὸ τοῦ εἰδώλου. 77, 8. ἐπὶ ἐξέτασιν τῶν παραμενόντων ἱερέων ἐχωρει] 68, 3. ὑπὲρ τοὺς πρὸ ἑαυτοῦ. 75, 18. τοῦτον δέ. NOTAE POSTERIORES. 573 sonant verba interpr. tribus mensibus faoihevoaç, imperio functus, ait auctor, occiditur. Ibid. ἀκολούθον εἶναι τῆς βασιλείας καὶ τὴν ἐξουσίαν vnάoyevτ ]sicVat.Barb.Peyr.etc.planasatislitera. e x imperii rationibus esse , ut et potestas illi cederet, qui a maioribus hereditario veluti iure illam suscepisset, etc. 71,5. ἐπαρθεὶςγὰρτῇ. Ibid.7. καὶκαμήλῳ. 76,3. τὸντοῦκυρίου.
in sacerdotes, qui prope habitabant, inquirendum decrevit; quos par videretur fuisse incendii vel auctores, vel conseios. sic et Buccard. interpres non reddit, nisi una aliqua linea inter operarum manus excidit. 77, 20. ὑπηρετεῖτο] Barb. etc. 79, 10. v doogooto ] Scaliger ad chronic. Hieronymi pag. 235 leg. contendit dovoooroow, vel dopooroog. 80, 5. ἐπ ̓ αἰνατροπῇ τῆς θεῖας ἀποφάσεως] ad divinan Christi confutandam sententiam; quod nimirum ab eo dictum habent sacra evangelia, fore templi desolationem perpetuam. dia Tov Exywioμóv. ad terram aggestam, atque rudera ege renda, ut solet in veterum dirutorum solo, novis excitandis, maioris praesertim molis, aedificiis. 81,15. νῦνπάντεςὡρμίσθημεν]oraculumhocfactum Juliano, sicLangus exprimitNicephori interpres, urgens illud, παρὰ θηρὶ ποταμῷ. nunc dii deacque omnes consurgite, sumite bellum, atque fero certum de flumine ferte trophaeum. dux ego vester ero Mars saevus belligerator. ibimus in Therim superi; victoria certa est: Mars ego ductor ero, divum fortissimus armis. Θὴρ ποταμός, haud dubie Tigris,velutθηριώνυμος, feramque nomine praeferens. 83,4. καὶ τῶν ὑπάτων] etproceribus, τῶν ἐν τέλει non enim in exercitu erat copia consulum, quorum suffragio Io vianus eligeretur; tametsi etiam Anast. ita reddidit. natos, eximius,praecipuus:quomodoPsellus natosgilooogoorpas sim indigetatur. eius operum spicissimum volumen haud ita pridem recepit cardinalis Mazarinus , sed carie et vetustate foedatum. Ibid. 11. σωτηρία τοῦ περιλειφθέντος λαοῦ] Peyr. πε Qianévros , quae lectio valde placet. ut saluti exercitus consuleret inter angustias aPersis conclusi,ac fame pereun tis, ut tripart. verba sonant, et traditAmmianus. vox aos pro exercitu Theophani frequentissima, uti etiam annotavit P. Goar anno superiori. 84,12. ὕπατος προῆλθεν] melius plane Zonaras στα Juòvnooner.unius dieiiterprogressus est;una statione; 574 AD THEOPHANEM Ihil.14. ἐνἐξαιρέτῳπραγματείᾳ λαμπρῶς] Barb.Peyr. etc. peculiari commentario luculenter refutavit.. apud Baronium tom.4 pag. 122.
NOTAE POSTERIORES. 575 qua pervenit ad oppidum Dagasthani, ubi et extinctus est. nec vero is locus commodus erat ut consul pompaque p r o cederet, qui afflicto valde exercitu versus regiam urbem u t cumque ageret iter; eaque fuerit causa, cur creatum nobi lissimum filium suum noluerit hactenus purpuram induere. 88,2. καταληφθῆναι·ἐξαίφνηςδὲἐντῷ]Peyr.bene. Ibid.17. Ovahevtiaxòvheyóμevov]Barb.Peyr.etc.sic que a Valente appellandus, atque Valentis, non Valentiniani, ut currente calamo fuit redditum. 89, 4. πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς Λιβέριον] liquet deesse hic aliquid. nusquam enim apud alios auctores legitur, V a lentem, atque Eudoxium ad Liberium papam legatos misisse, aut Arianismum datis libellis abiurasse. trip. istos legatos missos ait a Macedonianis , qui persecutionem patiebantur a Valente, et Eudoxio. sed etNiceph.quin et ipse Theopha nes pag.58 idipsum significant,ubi desecunda oecum.syn odo,acMacedonianis dantibus iterum libellos,utsubVa lente dederant Liberio ; a quo etiam literis commendatitiis impetratis , iis se tanquam novis tum perperam tuebantur. ἔγγραφον ὑπὲρ τοῦ. 95,7.σὺν θυμῷ ῥινοκτυποῦντες]legendumplaneσὺν Suuq,quod estthimus,sivethimum herba notasatis:cum thimo naribus obstrepentes; sive eo leviter eas caedentes, quodeiusmodiherba issoleatadhiberi,testeDioscor.qui ob crassos humores deliquium patiuntur, cuiusmodi sunt m u lieres, dum patiuntur quae sunt naturae. sive ergo contem ptu, sive ut venerem excitarent, sic sacris virginibus thimum naribus adhibentes illudebant. quas enim sic reductis vesti bus nudas circumducebant per urbem , et ad nares caede bant, iis impudice abutebantur ἀσελγῶς αὐταῖς χρώμενοι a d eoque non atrociter caedebant, ut reddidit interpres,non attendens aliam vocis illius alio accentu significationem, u n a m certe hic commodam. est etiam porrum, cepa agrestis;sed thimi herbae vis, et natura hic congruentior, ob dictam r a tionem. 96,1. ταῖς Βασιλείου, καὶΜελετίου ἐξηγήσεσι] Basi lio, et Meletio, etc. auctoribus; ut et Cedreni interpr. sive illorum hortatu, et suasione. minus expressum,Basilii, etc. industria. impulerunt scilicet viri sanctissimi ut Euagrii loco pauculam plebem CP.orthodoxam foveret,eiquepraeiret, etsi nondum urbis episcopus esset, quod postea Theodosio imperatore factus est. 97, 2. ὑπομένει] ἐκ δὲ τῆς διατάσεως. sic bene Barb.
ut et Cedr. ἐκ τῆς δὲ τάσεως. ὡς ἐτῶν δ . annos circiter quattuor natum , quod sequitur , συμπαρούσης καὶ Ἰουστίνης τῆς μητρὸς αὐτοῦ ἐν τῇ Παννονίᾳ · aliter ego distinxerim, ut clausaperiodo in voce αὐτοῦ sequatur. ἐν δὲ τῇ Παννονίᾳ χώρᾳ τοῦτο μαθὼν Γρατιανός. is enim absens erat, sicque absente acclainatus est imperator iunior frater, qui c u m m a tre aderat , eiusque , ut videtur , industria ; ut et ipsa filium haberet imperatorem , quod ita Gratianum offendit, ut solet inter fratres ex alio, et alio thoro natos , eorumque paren tes facile enasci invidia. 98, 1. ὑπονοηθέντας βασιλεύειν ἀπὸ τοῦ στοιχείου] sic omnes codd. quos vaticiniis inductus ex initiali nominis theta imperaturos suspicabatur. 99,12. ad Ballovo ] adduntBarb. Peyr. etc. xai xaq Talisovo malim xoorahitovoi, quod et Anast. legit. strepi tum agunt,sive manuum plausu sive crepitaculis. plaudunt manibus,inquit.xoóralov. sunt qui musicum instrumentum exponant, quo Aegyptii utebantur in deorum cerimoniis. pro βαλλίζουσι legit Anast. βαδίζουσι, psallentes incedunt: quod forte melius : pluraque sunt prophetae loca, quibus crassius intellectis, hi suum illum errorem, ut ab Anastasio traditur, hauserint. post ἐνθουσιαστῶν addit Cedr. τοῦ καὶ Βωγομί 2wv qui et Bogomili dicti sunt; quod forte eorum nomen tunc vulgatius esset. 100, 7. τοῖς ὑπ ̓ αὐτοῦ φροντιζομένοις λελωβημένοις] leprosis, quorum cura Basilio incumbebat. ita vertit Trip. Gregorius theologus multis commendat , quam Basilius erga id hominum genus in suo illo nosocomio humanitatem, ac diligentiam habebat. haud tamen putem iis duntaxat addi ctum locum, et Basilii operam; voxque hεhoßquévos vitiam omne corporis sonat:necGregoriusulcera,morbosque alios tacet, quibus Basilius studium impendebat. 103,9. placetPeyr.cod.interpunctio,yvovsToatia νὸς ὁΑὔγουστος,ἐν τῇΠαννονίᾳ κατερχόμενοςὡς πρὸς βοή Jetav. ubi rescivit Gratianus Augustus, tanquam suppetias l a turus in Pannoniam veniens,etc. Cedr.ambustum cum sociis Valentem ait in eo tuguriolo, ἀγνοία τῶν κεκρυμμένων· cunt Scythae ignem committentes nescirent, qui illic laterent. et vero simile alio mortis genere extinguendos , sive etiam captivos abducendos, ut detecti ab eis fuissent. 104,13.post nioxónov,suppl.exVat.1Pal.Peyr.¿v 576 AD THEOPHANEM 101, 12, περὶ ̓Αθανάριχον] Barb. Peyr. etc. 102, 3. Eva.
NOTAE POSTERIORES. 577 105, 15. ἐξ ἐμφανείας τῆς παναγίας Θεοτόκου] sanctis sima dei genitrice suam illic virtutem, ac praesentiam_exhi bente.sic Christi an.402,de Pulcheria ait exSozom.ori xai θείας ἐμφανείας ἠξιοῦτο · quae divina visione dignaretur. 108, 3. φθονήσαντας τῷ πράγματι] Barb. Peyr. Cedr. etc. etsi Pal. noooτáyμari. illud melius. videns rei invidia motos. τὸν συντακτήριον λόγον ἐπιδειξάμενος. oratione edita, ac dicta, qua discessurus bene precaretur, ac vale diceret. sic nimirum ipse : προτρεπτικοὺς ἡμῖν μελετήσατε λόγους, ἐγὼ ὑμῖν ἀποδώσω τὸν συντακτήριον. sermones instruite, quibus abeuntem prosequamini ; ego vobis valedictorium reddam. male Buccard.habita de pace agenda oratione; Xyl.de concordia constituenda: Baroniiqne interpres: ut et Anast. compositorio sermone. προσέθηκεν τῷ συμβόλῳ τὴν θεολόγιαν τοῦ 'πνεύμα τος· doctrinamdespiritussanctideitate.minusredditin terpr. sanctam de spiritu sancto doctrinam. 109, 18. φήμης ψευδοῦς ἐξελθούσης] cum fulsus rumor percrebuisset. Ibid. 19. araovoJévtes ] palam detecti, ac prodentes quales in catholicos essent. καὶ ἕκαστον . 113,12. διὰτὰμητάταστρατοῦ]propterexercitusme Theophanes II. 37 Αντιοχείᾳ ἀπ' αὐτῶν ἀποσχίσαντες. qui post proyectum ad episcopatum Euzoium Arianum Antiochiae, se ab eis separa verant. quo et indicatur priorem fuissePaulini episcopatum, n e c nisi schismate ab eo factum Meletium episcopum : quae et ratio sit cur Occidentales propensiores fuerint in Pauli n u m , sintque postmodum gravius questi in Flavianum p r o ducto schismate Meletii successorem,ut auctor infra Theo dosii ann.15. 112, 8. ἐκώλυσε τὸν ἐπὶ τῆς μετανοίας πρεσβύτερον Nectario presbyterum ] poenitentiae praepositum amoventi ini quior mihi visus P. Goar , cum rem ille disciplinae egerit, nihilque inde apud antiquos, velut poenitentiae sacramentum ipsum violarit, notae reportarit. fuit semper Nectarii san cta memoria , modumque illum poenitentiae publicae id scandali ortum , unde esset, velut tantum iuris humani, et ec clesiasticae consuetudinis sidebat, ecclesia abolere potuit. , in sua, cui iure patriarchali p r a e Ibid.19. οἰκείαις χερσὶ λωβοῖς] vix adduci possum,ut de leprosis peculiarius accipiam, quibus ipsa manibus Placilla Augusta miuistraret ; et non magis de corpore mutilis, atque aliasdebilibus; scabie forsan, foetidisque eiusmodi morbis laborantibus.
578 AD THEOPHANEM tationes: sic semper molestae illae, quidquid diligentiae d o ces militibus in officio continendis adhibeant, zai dià n g o pao vozov.propter aurigam, et pincernam Buterici prae fecti, uti Nicephor. lib. 12 cap. 4 , quem nimirum aurigam reun tentatae illius pudicitiae populus relaxari contendebat, uti pro aurigandi illa peritia ludis commodum. ait Niceph. ferri occisa septem hominum millia: plura hic Theophanes. Cedrenusutramqueopinionem ponit,tumquae7,tum quae 15, millia refert occisa. 114,16. κατ'Αίγυπτον φοβηθῆναι μὴ καὶ ἀ.ὦ.κ.ἡ To duros] sic correcte codd. Ibid. 10. ἥνωσεν διὰ ιζ ἐτῶν] Anast. eos trivit post decem et septem annos ; qui et singulariter effert episcopum ex OrienteRomam missum,nempeFlavianum,de cuius pro motioneliserat.familiarishaeclocutioTheophani. sicpag. 80 A de Chrysostomi corpore solenni pompa translato, dia y v post annos 33 exilii. verum ut schisma a Meletii ordinatione coeperit, plures septemdecim annis ad hunc us que fluxere. ὁμοίως καὶ τῶν μοιχευομένων γυναικῶν ὕβριν ἐν τοῖς πορνείοις. similiter abstulit iniuriam mulierum quae in prostibulis constuprabantur; ut sicut virorum iniuriae ca vit, ne ita inviti mancipiis, atque pistrinis addicerentur, m i seram servientes servitutem ad usque senium, ita caverit in iuriae mulierum, quae ipsae iis locis ad stuprum inclusae te nerentur, vetans ulterius includi ; ne scilicet illic velut in vitae ad scelus cogerentur , sed res voluntatis esset, ac resi lirent, quibus id animo foret. 117,1.πρὸ ἓξκαλανδῶνἸουλίου]Vat.1omissaver sio sexto kalendas Iulii, mensis Pauni die secunda. sic et Peyr. aliique. 118, 1. παρὰ Καρτερίῳ τινὶ ἡγουμένῳ μοναστηρίου] Barb. Peyr. etc. apud Carterium quendam praepositum m o nasterii; illius nimirum , in quo loannes monachum profes sus est: Anast. monasterii cuiusdam. ait Cedren. annos 4, apud illum egisse, tumque duos in solitudinem, ex qua aeger coactus est redire. Ibid.17. Xeigovýoov]Barb.Ceyr.etc. 119,3. τῶν παραδυναστευόντων αὐτῷ βάρβαρον] bar barum hunc Zonaras intelligitAlarcihum, ab Honorio ad R o mam diripiendam invitatum: sic nocent principum irae. quod sequitur, ὁ δὲ ̓Αλαρίχος παρέθετο ἑαυτὸν τοῖςσυγκλη Tixols, ego sicexponam,sese senatoribus obstrinxit; quomodo 115,5. xonμatiodérti]Barb.Peyr.etc.
NOTAE POSTERIORES. 579 119,11. κώμηςὤνμετὰ ̓Αλαρίχου]Barb.Peyr.etc. 120,1. ἀλλὰκαὶΘρᾴκης,καὶ ̓Ασίας,καὶΠόντου]sic Barb.Peyr.etc. unaque vera lectioest,non quam edita re praesentant, τοὺς Θρᾷκας, καὶ ̓Ασίας, quasi multae Asiae es sent, quarum cura loanni incumberet: non illa una strictius dicta, ac minor Asia, nunc Natolia, paulatim sive sponte, sive imperatorum favore , aut certe ordinatione aliqua e c clesiastica, quae nos lateat, sedi C P . addicta. sunt qui R o m . pontificis indulgentia id factum dicunt. τῶν ἐκκλησιῶν τούτων. 121,13. ròrævMaxov]sicetiamBarb.etc.prae statque ea lectio , ut quae distinctior. longi enim appella bantur ii mouachi, quos ceu Origenianos a Theophilo fuga tos, benignius habuit Chrysostomus. 124, 1. ἀρσάκιος ἐχειροτονήθη δ ἀδελφὸς Νεκταρίου] omissa vox frater. Ibid. 7. 5 xɛ] ut suspicari licet, ut par est créde re: non ut postea visum est. 127, 21. ̓Αντιοχὸς ὁ Πέρσης ἐκ ποδῶν γέγονε]rebus amotus est; velut iam Theodosio grandiore, et ut ipse i m p e rium sine curatore administrare posset. interpr. Antiochus Persa e vivis excessit; quem tamen ipsum, nec levi coniectura esse suspicatur, quem auctor ab eodem Theodosio factum esse clericum memorat post annos septem supra viginti.fa cile fuit virum tantum , qualem Theophanes Antiochum d e scribit, rebus amotum in Theodosio invenire quod con temptum moveret , ex quo ille apud illum sic offenderit. Cedr. huic Antiocho iniquissimus est, ac eiusmodi inducit, ut illo remp. administrante, sus deque omnia irent. Ibid. 20. τοῖς ὑπάτοις ἑαυτοὺς κατεμήνυον] magistrati bus,praesidibus; uti iam supra inIovianipromotione alios monui esse Theophani nárovs, quam quos Romani consu les vocant. κτεινομένων. dicitur παραθέσθαι τὴν κεφαλήν , fidem dedit, sub qua u r bem deditione accepit. Ibid.13. καὶεἰλικρινῶςπροσερχομένητῇἐκκλησίᾳ]vere, sincere, ex animo ad ecclesiam accessit; non ficte uti prius in mariti gratiam. ἡ πρὸς Θεόδωρον Μομψουεστίας. sic omnes codd. nec bene omissa postrema vox. 128, 12. ̓Αβδαᾶς, ὁ τῆς. 130, 21. ἐκλείσθη ἡ πόλις ἡμέρας ζʹ] clausa est civi tas, assumpta luctus specie vocatione , ut in talibus solet.
Cedrenus ἐσείσθη πᾶσα ἡ πόλις. universa tumultuata est; quod minus aptum videtur, quietis omnino rebus Theodosio CP. nec ullos tyrannos patiente. bona distinctio Vat.1 P a lat. Peyr. τούτου δὲ τελευτήσαντος Ἰωάννης τις. 131, 1. ὑπογραφῶν. Ibid.17. post aréoteilev supplenda lacuna ex Pal. c o m modiusque P. Goar textui addidisset illius verba, quam ad varias lectiones reiecisset. 139,3. καὶ πάντων θεολογούντων] universis Christum deum profitentibus; quorum piae confessione sua illa blasphe m a opposuit Nestorius, nunquam deum se appellaturum, qui duorum aut trium mensium puer natus esset. non ergo bene Buccard. aut interpr. cunctis theologicas disquisitiones insti tuentibus. 140,2. пageŝŋyŋoάμɛvos]perperamexpositis. 1 145,20. μετὰ ̓Αλάριχοντὴν Ῥώμην πορθήσαντες] etiam Anastas. post Alaricum Roma devastata. melius tamen Ni ceph.uerù Alapíyov. cum Alaricho, Alaricho duce, exGal liaenimcumsuisVisigothisilleprofectusRomam cepit,at que vastavit Honorio principe: uti postea Gizerichus ex Africa cum suis Vandalis. 149,2. Κωνσταντῖνοςἔκτισεν· Κῦροςἀνενέωσεν]Con stantinus condidit ; Cyrus instauravit. Ibid. 8. οἱ δὲ Σμυρναῖοι καταλαβόντες] comprehensum eum Smyrnenses, etc. Christianum se abunde professus vi deri poterat, qui Christi incarnationis miraculum sic profi teretur, et ut sine viri opera deus verbum conceptus sit in S. Maria. 150, 10. μηδ ” ὅλως διδασκαλικός] qui nulla doctrinae vipolleret;adeoque ineptus episcopatuiesset,cum episco p u m oporteat esse doctorem . ἀχρεῖος δὲ καὶ ἀνήμερός τις, ἐξαιρέτως δὲ ἐν τοῖς συγγενέσι Κυρίλλου γενόμενος ὅς. homo inutilis, quique immanis quidam ac crudelis in Cyrilli m a x i m e cognatos extiterit; ac eorum etiam aedes, quamvis supra 580 AD THEOPHANEM 142, 3. ἐπὶ τῇ τῶν. 148, 1. sic distingue ut et mss codd. μετὰ θάνατον αὐτοῦ ὡς αἱρετικὸν διαβάλλοντες. quem post mortem haere 137,. 6. τὰ περὶ Νεστορίου. Ibid.15. di avapopas]suggestione;utAnast.sive,per appellationem, ut Buccard. sis insimularent.
NOTAE POSTERIORES. 581 tertiam contignationem assurgentes, in ecclesiam consecrarit. nulla haec vi reddita , mirorque interpretem secutum B u c cardum sic alieno sensu reddidisse, ut praecipuam Dioscori laudem ponat, quod Cyrilli cognatis accensus sit, eorumque superbas adeo aedes profano ritu consecraverit; quem con stat miras in Cyrilli cognatos excitasse tragoedias illis infen sissimum, nec aliud velle Theophanis verba, ut et apud N i cephor. et Cedr. reddita sunt. extat querela Athanasii C y rilli ex in concilii Chalced. act.3. super haec autem, ut neque habita tionem aliquam haberemus, nostras domos praeparavit ecclesias fieri; m e a m Athanasii quarto tecto superiacentem, et quae pro suapositioneecclesiafieri nonpotest,quiacomplectiturcum praedictis domibus etiam alias minimas domos,etlaeditcon tinens. ipse Theophanes anno sequenti posito hic de Cyrilli cognatorum vexatione clarius enarrat. nimirum timebat s u perbus h o m o , ne , uti in Theophilo ac Cyrillo nepote f a ctum erat, sic deinceps Athanasius , aliusve e Cyrilli familia urbis sacerdotium arriperet, ut erant in ca potentia clari, ac nobiles. 152,5. emenda,leviorem. 154, 6. εἰς πάντα αὐτῷ συνεργεῖν τὰ καταθύμια , εἰ ταῖςκατὰΦλαβιανοῦ]maleἐνταῖς,qua levimutationeab actus interpr. ego sic: significat Dioscoro se in omnibus quae illi cordi essent, adiutorem fore, modo is sibi Flaviano, et Eusebio reis peragendis opera non deessct, ac Eutychis cau sam ageret. 155, 16. καὶ λακτίσμασι τοῖς ὑπὸ Διοσκόρου ἐκβαλλόμενος] legitAnast. noßahhóμevos.aDioscorocalcibussubmissus.eie Ictus calcibus Dioscoro: nec necesse, ut a Dioscori ministris intelligamus, uti reddit interpr. sat temerarius, ac praeceps, ut ipse ita in Flavianum saevire praesumpserit. ut esset tov vno quod est emend. ad marg. codicis Barb. ita omnino reddendum esset, ut id praestiterint ministri Dioscori. pla cet quod et illic emendatum ἀνέστη,pro ἀντέστη.surrexit, ubi ita vi subscripsisset, in grassatores declamans, ac subscri ptionem, quam extorserant, repetens. sorore nepotis de hac suarum aedium publicatione 156,12. Evginioτoc]instabilisutEuripus. 17,3. τavorgaτny ]Barb.Peyr.etc. 159, 13. μεταστειλαμένη Μαρκιανόν] perinde Cedr. sed Theodosii narrat id factum nutu refert, qui ipse iam c o ram Aspare , et senatu Marcianum ad imperium delegerat. εἶπεν αὐτῷ ἐπὶ 'Ασπάρος καὶ τῆς συγκλήτου, ἐδείχθη μοι ὅτι
σε δεῖ γενέσθαι βασιλέα μετ ̓ ἐμέ. sub praesentia Asparis, et senatusaitMarciano,ostensum estmihifore,utameoobitu imperium capessas. ostensum nimirum a loanne theologo Ephesi , ut iam Pulcheriae dixerat : ubi imperite Xyl, ab Aspare, et senatu mihi demonstratum est, le etc. ipsum o r a culum respicere videtur Theophanes, cum statim anno seq. θεῖᾳ ψ ή φ ῳ ἀναδειχθῆναι αὐτοκράτορα , divino suffragio r e nunciatum Marcianum imperatorem , ait; non quia eius i n augurationi patriarchae opera accesserit, ut nonnullus a n notavit. Ibid. ἅπερ ὁ Οὐεσπασιανοῦ Τῖτος. 169,16. τὸ Τραϊανὸν βαλανεῖον] sicBarb.Peyr.etc. nec nisi forte fallentibus oculis lectum in Reg. Toariavov. xai † Basilix & μɛyákŋ.maior basilica. quod redditum re gia, minus ex usu est. 172, 12. καὶ πέμψας Καισάριον] vox ἀμφοτέρους per peram irrepsisse videtur,qua sublata, ac mutato as in rovs nobis constaret litera qualem repraesentat Anast.misit Cae sarium, et linguis amputatis egit in exilium eos, qui c o m m u nicaverant caedi Proterii. Euag.lib.2 cap.18 illum qui mis susestadidvindictaesumendum,Stelamvocat. nonliquet integrum textum esse, quem Anastasius refert, cum is saepe, uti et Cedr. utatur compendio, passimque plura omittat. Ibid.20. placetmaximelectioPeyr.nooτéqovivTois. duplex enim diserte proposita quaestio, prior de synodo, al tera de Aeluri episcopatu et causa τό, πότερον εἶ τοῖς , vel v Tois aliorum non quadrat. 173, 6. τὸν ἐκτεθέντα ὅρον] idem bene. 174,2. ὁ τῆς Μάνδρας πρῶτος καταδείξας τὴν τοιαύ η doɛ ]quiprimusexiis,quilocumdictumMandraco luerunt, eiusmodi virtutis specimen edidit. sic Niceph. lib.4 cap. 30. ὁ τὴν ἐπὶ στύλου πρῶτος διοικίζιν ἐπιδείξας.pri mus id vitae genus in columna ostendit; quod post ipsum alii plures aemulati sunt. monasterium , ac ecclesiam in loco columnae eius nomine exstructam , in cuius atrio sub dio extaret illa columna , egregie idem ad finem libri describit. non placetut, ὁπρῶτος hoc locositαρχημανδρίτης,cum Symeon arazonov magis coleret, nec nisi prioribus annis antequam in locum Mandra dictum secederet, coenobitam egerit: minus quadrat quod redditum, coetus monastici ce lebratissimus. 582 AD THEOPHANEM 167, 15. πολλῇ δὲ τῇ παρανομίᾳ] sic emendate Cedr. 168, 12. ἔτος ἕν.
177, 4. Ἰωάννης δὲ ὁ ὑπατικός] vera lectio Βarb.Peyr. etc. εἷς τῶν συγκλητικῶν, 178,1. ἐστράτευσεν "Αλεξάνδρεια] sic benePeyr. etPal. Alexandria tria hominum millia eduxit; ut nulla sit lacuna, qualem suspicatus est P. Goar: nec absonum aliquid,Ale xandriam triahominum milliabellodestinasse,acLeoni,sive alii eius duci suppetias misisse. 180,6. τινὸςὕληςἐμπλήσας]Barb.Peyr.etc. Ibid. 14. dia тò έhxvσai] ut Asparem patrem ab Arii pravis opinionibus avocaret. Xyland. non bene,quia Aspa rem ab Ariana secta abduxerat, etc. id quidem conatusLeo, ac sibi hominem demereri , obtinere tamen non potuit, ut magis seq.Theophanes exprimit. 182, 16. Ρεκίμερ ὁ στρατηγός. 183,4. ὁδὲῬεκίμερ. Ibid. 12. διαβὰς Πάτμον] plane Πάδον , ut ex Liguria Romam repeteret. NOTAE POSTERIORES. 583 187,18. ἐπεφώνουν τὸ αἰσχρὸν ἐκεῖνο· ἐψώμησας τοὺς 179, 13. forte sit, πολλοὺς τοῦ Γιζερίχου Cedrenusclassishuius . pluribus describit apparatum, vere immensum sira xai avτýv.sic expono . ; cumque adeo ipsam Carthaginem potuisset in potestatem redigere. 174,12. Σευήρος καὶ Σερπέντιος]cum apud omnes altum sit Serpentii huius silentium, nec nisi de uno impera tore loqui videatur Theophanes , facilis esset textus e m e n d a tio, ut legeretur Zevnoos o xai Zɛgnévrios , Severus, qui et Serpentius appellatus est, undecunque id ille nomen traxerit. facile fuit excidere elementum sic minutum, ut in aliis a d verto excidisse, codd. aliis retinentibus. Cedr.post Severum, inquit οὐκέτι βασιλεὺς ἐν Ῥ ώ μ ῃ nullus R o m a e fuit imperator ; adeoque nec iste Serpentius ut alius a Severo putetur. 186,7. προελθὼν ὡς ὕπατος.consulari habitu, ac pompa in plebem prodiens : quae trita vocis huius significatio, n u n quam zou nooσéoxɛodai, quicquid P. Goar contendat, exque vitioso suo codice contra aliorum fidem. Buccard, nihil ad rem , quem ut consul praecedebat, nempe Zenonem patrem, pevye eis Toavoiav. sic Cedr. Niceph. ac bene. fuit enim Ísauria natus, ex qua etiam postmodum milites praesidio futuros induxit inurbem.Anonymus auctor,qui in cod.Vat. 1 supplet vitas Marciani, Leonum, Zenonis , atque Anastasii: προσέφυγε τῇ ἰδίᾳ πατρίδι.profugit in patriam . Ibul.16. εὐνοίᾳτέως.
584 AD THEOPHANEM 1900s oov] turpe illud acclamabant: velut manso pavisti puerorum more, ac decepisti inimicos tuos. metaphora a n u tricibus, quae sic pueros manso pascant , ipsaeque maiora deglutiant. Aristoph. in equit. iníoτauaι avròv ois y o u i ζεται· ἀντὶτοῦ,οἷςἀπατᾶται,καὶχαίρει. 188,11. μελανειμονήσας]Peyr.Cedr.etc.pro ήμφίασε, Cedr.xavéline,ut legeritáp xɛ reliquitsedem,atque altare, pullis ipse vestibus assumptis in signum moestitiae;non ea pullisvestibusinduit,importunasatiscerimonia;cum prae sertim Graeci non soleant colorem eiusmodi ecclesiis, ac al tari adhibere. Ibid. 16. τὴν φυγὴν ποιούμενοι κατ ̓ ὀλίγον] paulatim , ac lento gressu sefuga subducentes; non effusi in fugam, ut solet cum metu solum, non arte et consilio fuga initur. non bene expressum, in leves turmas dispersi. 189, 12. uŋdévu τvyɛīv Azazio] Anast. neminem lo quicum Acacio; nempe ad eiexhibendam molestiam,quod ita in e u m e suggestu declamasset ; sive quia eius probaret consilium, ficteque omnia agi sciret ad illudendum catholi cis, sive quia inde magis irritandam plebem timeret. vim illam vocis τυχεῖν,ἀντὶ τοῦ χρῆσθαι in malum,etiam ad verterunt alii.interpres in sensum oppositum abductus.Barb. Peyr. etc. συντυχεῖν habent. 190, 15. ἐπὶ τὸ βιαιότερον] male editum βεβαιότερον. 193, 5. ὁ δὲ Ζήνων καταλαβὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν π α QEYEVETO] omisit interpr. Zeno ubi venisset, ad ecclesiam ac cessit, sicque in palatium ingressus est. velut nimirum voti causa recepto imperio , et ut pietatis illa larva civium sibi benevolentiam conciliaret. 195,7. Στέφανος δὲψήφῳ κοινῇ προβληθεὶς εἰς ̓Αν Tιóxεlav,vлòτæ ]siccumPeyr.disting.alioquimala inter punctione foede erratum, quasi Fullonis asseclarum suffragio electus sit Stephanus Antiochiae episcopus illo eiecto, non ab eis ut Nestorianus accusatus: quod ille crimen in concilio Laodicaeae eluit,virevλaßns,piusacreligiosus,uteumTheo phanes superiori pag. appellavit. Ibid. 13. Βασιλίσκον τὸν ̔Αρματίου υἱόν] incogitantia redditum, Armatum Basiliscifilium, pro Basiliscum Armatii filium, ut paulo aute bene interpres expresserat. 194,6. αὐτὸντό]νοχἐχειροτονήθηsuperflua,necBarb. Peyr. etc. habent. 198, 7. διὰ τὸ τοὺς ἀέρας ἀλλάξαι] Barb. Peyr. etc. τῷ γένει.