The Lantern

Chronographia Tripertita · latin1

CCEL

chronographia tripertita

ANASTASII BIBLIOTHECARII HISTORIA ECCLESIASTICA SIVE CHRONOGRAPHIA TRIPERTITA. EX RECOGNITIONE IMMANUELIS BEKKERI.

CAROLUS ANNIBAL FABROTUS ICT. LECTORI DE ANASTASII BIBLIOTHECARII HISTORIA ECCLESIASTICA

Historiam Ecclesiasticam Anastasii de Graecis Nicephori, Georgii Syncelli et Theophanis excerptam, nunc primum in lucemdamus. quantia utem facienda sit historia haec non ignorant qui Theophanem Graece loquentem legerunt, qui non minore fide quam diligentia ea quae tam ad rem Romanam quam Byzantinam pertinent exequitur. hunc Anastasius pene totum non infelici successu in Latinum convertit. quod sane quisquis verum amat, infitias non ibit : nam et pleraque sunt in Theophane Graeco-barbara,quae viris etiam Graece doctissimis hodie negotium facesserent. cuius rei fidem facient glossaria nostra mixo-barbara,quae aliis quoque saeculi sequioris auctoribus interpretandis facem praeferre poterunt. quaedam esse barbara et eorum temporum infelicitatem redolentia in hac versione equidem non abnuerim : sed haec magis ineruditi saeculi vitia sunt quam scriptorum, quibus propositum erat monumentis suis posteritati prodesse, non Latinae linguae venustates et eloquentiae flores in sterili solo quaerere. quid autem in edendo Anastasio praestiterimus, breviter, lector, monendus es, Romanum igitur exemplar ad nos Roma transmissum beneficio Eminentissimi Cardinalis Francisci Barberini, litterarum parentis, et opera Lucae Holstenii, viri louge doctissimi, cum optimae notae codice contulimus, quem nobis celeberrima Thuana bibliotheca suppeditavit. huius ope foeda menda sustulimus, quae in Romanum codicem fortean exscriptoris vitio irrepserant, ut hoc quoque nomine praeclare de re publica litteraria meritus sit perillustris vir Iacobus Augustus Thuanus, in primore regni curia praeses amplissimus, magni parentis magna soboles. sed et gratia habenda est illustrissimo et eximiae doctrinae viro D. Carolo de Monchal , archiepiscopo Tholosano, qui bibliothecam suam cum paucis comparandam doctis omnibus patere vult: codicem nempe manu descriptum nobis commodavit idem vir illustrissimus , cuius subsidio nonnulla sanavimus et pristino nitori restituimus. praeterea si quae erant subobscura in hac versione , ea Graeci codicis collatione et aliorum auctorum allatis locis illustravimus , ut omnino pauca sint quae mediocriter etiam eruditi non capiant, si cum Graecis comparare non graventur. ex glossariis autem nostris hunc fructum percipies, ut Graeco-barbara Latine et Latino-barbara Graece efferre possis. Vale.

Testimonia De Anastasio Bibliothecario.

S. Anselmus Lucensis libro 2 contra Guibertum antipapam.

Anastasius S. ecclesiae Romanae bibliothecarius in chronica, quam de Graeco in Latinum sermonem transtulit, quamque ex vetustissimis chronicis Graecorum compilaverunt quidam Graeci dei cultores , Theophanes scilicet et Georgius, quos idem in eiusdem libri praefatione miris laudibus attollit, in eadem inquam chronica de imperio Anastasii sic inter cetera scribit.

INCIPIT PRAEFATIO ANASTASII BIBLIOTHECARI SUMMAE AC APOSTOLICAE SEDIS. AD IOANNEM DIACONEM URBIS ROMANAE. Ecclesiasticam, Carissime frater et digne Christi Levita l o annes,auctore deo scripturushistoriam,exigisamequae dam in Latinum stylum ex Graecis voluminibus transferenda, quo et ipsa quoque proposito inseras operi et intexas. his enim duabus linguis praecipue, quae in ecclesia gesta sunt, enarrantur. Ego vero propriam inscitiam et sermonis a n gustiam non ignorans , hoc agere tanto tempore merito r e cusavi,suprame videlicetessetam arduumconamen procul dubio ratus, sed quoniam ipse te propositum opus melius exsecuturum fore asseveras , si ea quae in Latinis codicibus inveniri non possunt, prius ex Graecorum fonte haurienda percipias, faciam deo propitio quod hortaris, praesertim cum dei sit quod agendum proponimus , et multis procul dubio causa profectus atque salutis. nec enim tibi tam caro t a m que sapienti quicquam negare potero , qui profecto apostoli documento imbutus sapientibus et insipientibus debitor sum. verum quia praecipue necessarium arbitror ea quae aTheo dosio principe iuniore in ecclesia gesta sunt enarrandi, ad cuius videlicet tempora Theodoritus Socrates et Sozomenus, Eusebium Pamphili subsequentes, libros ecclesiasticae histo riae texuerunt , operae pretium duxi ex Georgii summatim quaedam et Theophanis chronographia plura, sed succincte carpenda *), quorum prior usque ad Diocletianum, posterior vero usqueadLeonem quipostMichacleinimperavit,pa trem scilicet Ignatii qui adhuc superest habenas Constanti *) carpendi?

PRAEFATIO. 7 nopolitanae tenens ecclesiae, praedicti operis sui stylum p r o traxit. qui autem sint isti breviter annotabo. horum igi tur alter electa monastica vita mundoque contempto Christi se levi iugo et suavi sarcinae mancipavit. praeterea contra haereticos incessanti agone desudans, mundi principibus c o n tra ecclesiae ritum saevientibus, multis verberibus diversisque poenis affectus est. sic ergo stigmata Christi in corpore suo portans, tam pro fidei suae constantia quam pro multarum virtutum insignibus sanctae memoriae Tarasii, regiae urbis praesulis, syncellus effectus est. sed ne multa prosequar, sufficere arbitror ad praeconium eius quod a sede approba tus sit apostolica, quando scilicet vicarii eius una cum tre centis quinquaginta patribus in Nicaea urbe secundo conve nientes universalem synodum celebrarunt, siquidem et laus eius in eodem septimo et sancto concilio reperitur. porro de altero quid dicam ? c u m et eius conscripta vita, quali ter videlicet amplis patrimoniis venditis crucem suam tule rit, qualiterve secutus Christum, abbatis in monasterio Agri functus officio, virtutibus fulserit , miraculis coruscaverit et confessor obierit, satis aperteque per Byzantium et circum quasque regiones , his qui prope et his qui longe sunt, cla met. sedetstudiaeiusadnosusqueperlata,quisvelquan tus vir iste fuerit solertibus manifestant. ex horum ergo chronographiae amoenissimo quaedam decerpam horto, quae amplissimae tui operis mensae obediens obsecutor apponam ; quae nimirum contemnere non debes , sed inter tua saltem secundum sensus virtutem sine fastidio collocare, primo quia tuo sunt elicita frequenti prorsus hortatu, deinde quia inter crebras et assuetas delicias nonnunquam vilium escarum quasi delectabilium requiruntur edulia, tertio quia,donec propo sitae opus historiae per te ad perfectionem fuerit deo f a vente perductum , poterit forte nostrum esse desiderantibus aliquantisper in usum, et qui opima vestra consequi non v a luerint, erunt interim his exilibus nostris utcunque contenti. huic sane operi ratum duxi beati Nicephori Constantinopo litani episcopi chronographiam proponere , ut scilicet et ex ea possis aliquantula carpere, et sicubi fortassis hac utendum iudicaveris, tuam non lateat omnino notitiam. obsecro a u tem caritatem tuam , quae omnia secundum apostolum suf ― crat universa Latinorum ecclesia ut sic scribendae a te in choetur opus historiae , ut quae ab ipso Christi adventu in ecclesia gesta sunt et textu ecclesiasticae historiae non iudi cantur indigna, nullo m o d o praetermittas , exceptis his forte quae Eusebius Theodoritus Socrates et Sozomenus scripsisse fert, et non quaerit quae sua sunt, immo per me obse 1

8 PRAEFATIO. noscuntur. verum quia quosdam horum mentitos in qui busdam fuisse et quaedam praetermisisse probatur, quemad modum et sanctus papa Gregorius de Sozomeno apertissime scribit, obsecro mendacia eorum veris approbationibus arguas, et quae omiserunt nihilominus suppleas. Accipe itaque hoc,carissime,incompositum opus,et nihil meum in hoc prorsus insertum praenosce. et si decessus mei debito praeventus propositum opus ego ininus ad calcem p e r duxero, tu tamen id deperire minime patere, sed in quantum est,qualiteretubilibueritutere.porro siforteame tibi aut ex Graeco transferri aut ex diversis Latinorum conscriptio nibus, quae historiae tuae inseras, deflorari desideras, liben ter tuis satisfaciam votis. tantum industria tua interim a p o stolice doctus in nomine domini opus , quod hortamur, a r ripiat, et quod imminentibus nobis proposuit, exsequatur. porro sic ego ex his duobus illustribus viris quaedam deflo rare proposui , ut pene omnia, quae supra nominatis histo riographis commemorata sunt, a me commemoranda non duxerim. ex civilibus autem gestis quaedam summatim e x cerpsi, quamvis a Justiniano principe ac deinceps pauca omiserim eorum quae ab his chronographis relata sunt. non enim, ut praelatus beatissimus Theophanes se opinari testatur, modicae fructum utilitatis carpit qui priscorum relegit actus. oro autem omnium caritatem hanc editionem nostram legen tium, ut si in ea proficuum quicquam invenerit,decentes gratiarum actiones deo , ex quo est omne bonum , devote persolvat, et pro nobis ineruditis et peccatoribus propter dominum orare ne pigeat. porro si quid inhoneste positum repererit, indisciplinationi nostrae hoc imputans veniam d o net. gratum enim est deo et acceptum quod ei secundum vires offertur. Explicit prologus. Incipit Chronographia tripartita. CHRONOGRAPHIA BREVIS BEATI NICEPHORI CONSTANTINOPOLITANI EPISCOPI.*) Adam cum esset annorum 230,genuit Seth; Seth factused.Gra annorum 205 genuit Enos ; Enos cum esset annorum 190,p.737 genuit Chainan;Chainan cum factus esset annorum 170,ge nuit Malalehel; Malalehel factus annorum 165 genuit Iareth; Jareth factus annorum 162 genuit Enoch ; Enoch factus a n norum 162 genuit Mathusalam ; Mathusalam factus annorum 157 genuit Lamech ; Lamech factus annorum 180 genuit Noë ; Noëcum esset500,genuitSemChametIafeth,etvixitus que ad diluvium per annos 100 : anno enim 600 Noë dilu vium factum est. Omnes igitur ab Adam usque ad diluvium pariter anni sunt, secundum Septuaginta duos 2262. quibus et veritas testimonium perhibet et priscae traditiones antiquitus in c c clesiis omnibus traditae. Post diluvium autem Sem filiusNoë factus annorum 100 genuit Arfaxad ; Arfaxad factus annorum 135 genuit Kahinan ; Kalinan factus annorum 130 genuit Sala; Sala factus anno rum 130 gignit Heber; Heber factus annorum 133 gignit Phalec; Phalec factus annorum 130 gignitRagau. in diebus autem Phalec divisa est terra;unde et nomen Phalec divi sionem Hebraeorum voce designat. et hic ante patrem suum moritur, et huius tempore turris constructa est, atque m u l tiplex vox est una prisca lingua effecta, et per singulas g e n teslinguarum diversitas,quemadmodum divina scriptura di cit, patrata est. at vero postPhalech Ragau factus annorum 135 gignit Seruch ; Seruch factus annorum 130 gignit N a chor;Nachorfactus annorum 79 gignitTharam;Thara fa-p.739 ctus annorum 70 gignit Abraham. *)Graece editapost Ge.Syncellum,p.Bonn.737-788. p.738

Simul ergo ab Adam usque Abraham , secundum S e ptuaginta,anni sunt 3324, a diluvio usque ad Abraham anni 1082. Abraham 75 annum agens divino responso dignus efficitur; et a repromissione, quae facta est ad eum, usque ad exitum filiorum Israel per Moysen ex Aegypto fiunt anni 430, q u e m admodum apostolus testatur,"testamentum" inquiens "con firmatum a deo, quae post 430 annos facta est lex, non ir ritum facit ad evacuandam repromissionem," et ipse in Exodo concinitMoysesinhisquaeait:"habitatioautemfilio rum Israel,qua habitaverant in Aegypto et in terra Chanaan, ipsi et patres eorum , anni sunt 430. per partes vero sic se habet: Abraham factus annorum 100 gignit Isaac; Isaac factus annorum 60 gignit Iacob; Jacob factus annorum 88 gignit Levi ; Levi factus annorum 45 gignit Chaath ; Chaath factusannorum60genuitAmram;Amram factusannorum70 genuit Moysen ; Moyses factus annorum 80 educit populum p.740ex Aegypto. colliguntur vero omnes a primo quidem anno Abrahae usque ad exitum ex Aegypto anni 502 , a diluvio autemanni1587. atveroabAdam,secundumSeptuaginta, anni 3829, secundum alios autem 3698. Porro post haec fit populi dux Moyses in heremo a n nos agens 40. Iesus Nave annos 27 , secundum seniores a n nos 23. Philistiim annos 8, Gothoniel ex tribu Iuda annos 40, Philistiim annos 18. post quos Aoth de tribu Ephraim annos 80, Philistiimannos20,Deborra etBarachannos40,Madiani tae annos 7, Gedeon annos 40,Abimelech annos 3, Thola a n nos 23, laher annos 22 , Ammanitae annos 18 , Iephte a n p.741 nos 6, Esebon annos 7, Eglon annos 10 , Labdon annos 8, Philistiim annos 40, Sampson annos 20, Heli sacerdos annos 20,Samuel et Saul annos 40,David regnavit annos 40. Simul omnes ab exitu filiorum Israel usque ad David anni 630. Salomon annos 40 , Roboam annos 17, Asa a n nos40,Josaphatannos25. subistisprophetabantMichaeas, Helias et Helisaeus. Ioram annos 8, Ochozias annum 1, Godolia mater Ocho ziae annos 7,Ioas annos 40,Amnasias annos28,Azarias,qui p.742et Ochozias annos 52. sub his prophetabant Osee, Amos, Esaias, Ionas, Iohel. Jonathan annos 16,Achaz annos.16,Ezechias annos 29, Manasses annos 55. snb hoc Byzantium aedificatum est. Amos annos 12, Iosias annos 31, et cessatio principatus 10 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA

EX NICEPHORO CP. 11 annis 30 secundum Septuaginta, secundum Hebraicum vero annis50. sub his prophetabant Hieremias Sophonias etBaruch. lachaz menses 3, Heliachim annos 12, Iechonias menses 3, Sedecias annos 11. hunc effossis oculis Nabuchodonosor rex captivum tulit, et templum incenditur post menses quinque a Nabuzarda, cum perdurasset, ex quo constructum est, a n nis 432. Simul omnes ab initio regni Salomonis usque ad capti vitatem anni 448. Post captivitatem autem Iudaeorum in Babylonem et de- p.743 solationem loci anni 70, qui complentur secundo anno Darii Persarum regis, qui et populum a captivitate reduxit et t e m plum Hierosolymis renovavit. primus Persarum regnavit Cyrusannis30. Cambysesannis2,DariusfiliusHystaspian nis 37. huius anno secundo , ut iam dictum est, Hierosoly mis renovatum est templum. fiunt ergo reliqui Darii anui 34. Xerxes Darii annos 24, Artabanes menses 8, Artaxerxes Longimanus annos41.subhocquaegestasuntdeHesteretMar dochaeo, facta narrantur. Xerxes alius menses 2, Sogdoanes inenses7, Darius alius annos 18,Artaxerxes Mnemon annos 40, Artaxerxes qui et Hochus annos 26, Arses Hochi annos 4, Darius Arsami annos 6. Hoc perempto,etdestructo Persarum principatu,Ale-p.744 xanderMacedo regnavitannis6,cumiamregnasset,ante quamperemissetDarium,utferunt,annis12. etmortuus est apud Babylonem annorum 35 , ut autem alii perhibue runt,36. regnavitergoannis17,subegitautembarbarorum nationes viginti duas, et tribus Graecorum 13. et mortuus est in Perside regnans. Fiunt itaque omnes simul ab Adam usque ad mortem Alexandri anni 5167. Post mortem autem Alexandri Aegypti et Alexandriae primus rex fuit Ptolomaeus Lagi annis 40, Ptolomaeus Phi ladelphusannis38. subhocsacrilibri,quiapudHacbreos erant, in Graecam vocem translati et Alexandriae sunt sub Eleazaropontificebibliothecisreconditi. PtolomaeusEuer getes annis 25 , Ptolomaeus Philopator annis 17 , Ptolomaeus Illustris annis 24. quae gesta sunt circa Machabaeos, sub isto facta sunt. Ptolomaeus Philometor aunis 35 , Ptolo maeus iunior annis 29, Ptolomaeus Physcon annis 17 mensi bus 6, Ptolomaeus Alexander annis 10, Ptolomaeus frater eiusp.745 annis 8 , Ptolomaeus qui et Dionysus annis 30 , Cleopatra Ptolomaei annis 22. Fiunt ergo simul omnes ab A d a m usque ad principium imperii Augusti secundum diligentiores chronographos anni 5457. Fiunt itaque simul ab Adam usque ad incarnatam pro fectionem , id est humanationem domini nostri et salvatoris IesuChristi,secundum omnem diligentiam,anni 5500. Fiunt ergo simul ab Adam usque ad salutiferam pas sionem ac resurrectionem domini dei ac salvatoris nostri Iesu Christi anni 5533. 12 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Tertio anno huius primus Romanorum principatum sin gulariter obtinuit Caius Iulius Caesar, a quo Caesares ceteri imperatores appellati sunt, quique regnavit annis 4 mensi bus 7. post Iulium Romanis imperavit Caesar Octavianus Augustus annis 56 mensibus 6. hinc Antiocheni annos suos connumerant. hic decimoquinto anno imperii sui, Cleopatra perempta, Ptolomaeorum principatum destruxit, qui regna verunt in Aegypto annis 195. .746 Augustus ergo,ut dictum est,imperavit annis56 et m e n sibus 6. porro quadragesimo secundo anno imperii eius natus est secundum carnem ex sancta virgine ac dei genitrice Maria dominus noster Jesus Christus, qui est ante saccula deus,in Bethleem Iudae,8 Calendas Ianuarias, quod est Choeac 29 , id est Decembrio, die 25. Cyrinus autem per senatusconsultum missus in Iudaeam descriptiones fecit p a trimoniorum et habitatorum. Post Augustum Romanorum imperator tertius fuit T i berius annis 23. decimo quinto autem anno imperii eius salutarem et evangelicam doctrinam inchoat dominus noster Jesus Christus. praeterea anno decimo octavo passus est in Hierusalem pro nobis salubrem passionem , 8 Calendarum Aprilium, Phamenoth 29, quod est Martio die 25. At vero post Tiberium Caius annis tribus, mensibus d e cem. occisus est in Palatio. Claudius mense uno. occisus est Romae. Nero annis 13 mensibus 8. fugiens vivum se ipsum obruit. hoc Nerone primo persecutionem commovente P e trus et Paulus Romae martyrizati sunt; et Iacobus frater domini, quem iustum omnes vocabant, a Iudaeis Hierosoly mis lapidatus est. Otho mensibus 3. semet ipsum interemit. 747 Vitellius mensibus octo. Vespasianus annis 9 mensibus 11 diebus 22. obiit in hortis Sallustianis. in secundo autem anno imperii huius factum est excidium Hierusalem a filio eius, post annos 35 ascensionis dominicae. Titus annis d u o bus mensibus duobus. occisus est in Palatio. Domitianus annis 15 mensibus 5, hoc persecutionem agitante loannes a p o

EX NICEPHORO CP. 13 stolus datus est ad habitandum in Patmon insulam propter Christi confessionem. post Domitiani vero mortem rediit ab insula , et mansit Ephesi usque ad Traiani imperium. Nerva anno uno mensibus 4. Traianus annis 19 mensibus 6. sub hoc Ignatius deifer apud R o m a m suscepit martyrium , bestiis traditus esca. Hadrianus annis 21. obiit in Bebeis hydropicus factus. et iste destructa Hierosolyma Aeliam n o minavit civitatem. Titus Antoninus , qui cognominatus est Pius,cumfiliisAurelioVero etLucio,annis22mensibus3. Marcus Aurelius filius eius annis 19 mensibus 11. sub hoc Justinus philosophus martyrizatus est. Antoninus Verus annis 12. Commodus annis 13. Aelius Pertinax mensibus 6. occi-p.74 sus est in Palatio. Severus annis 18. sub huius imperio L e o nides pater Origenis haeretici martyrizatus est, et Hippolytus Romanus scriptor florebat, atque Gregorius miraculorum effector et Clemens Alexandrinus. Antoninus filius Severi annis 7. occisus est inter Bacon et Edessam. Macrinus anno uno , occisus est. Antoninus Gabalus annis 4. occisus est Romae. Alexander Mameas annis 13. occisus est in Mogon tiaco. Maximus annis 3. occisus est Aquileiae. Gordianus annis 6. laqueo suspenditur in Africa. Philippus annis 7. occisus est in hortis Tiberianis. Decius anno uno mensibus 3, occisus est in foro. sub hoc sanctus Babylas Antiochiae martyrium sumpsit, et alii per diversa loca, necnon et apud Ephesum septem pueri. Gallus et Volusianus anno uno et mensibus 4. Valerianus et Galienus annis 15 ; ex quibus quidem Valerianus occisus est in Perside , Galienus autem Mediolani. Claudius anno uno mensibus 9. obiit in Sirmio.p.74 Aurelianusannis5.occisusestinnovocarcere. Tacitusmen sibus sex. occisus est in Ponto ; sub quo sanctus Charito c o n fessor effectus est. Probus annis 6 mensibus 4. occisus est in Sirmio.Carus una cum pueris Carino et Numeriano annis 2. et Carus quidem in Mesopotamia moritur,Carinus autem occisus estincivitateNumeriaThraciae. DiocletianusetMaximia nusannis20. subhocsanctusPetrusAlexandrinusmartyrio coronatus est,etaliimultiperomnemprovinciam. Con stantinus magnus annis 31. vigesimo anno huius imperii facta est prima sancta synodus 318 sanctorum patrum apud N i caeam urbem Bithyniae, anno 318 a domini nostri Iesu Chrsti inhumanatione, porro a pretiosa passione ac gloriosa resur rectione eius anno 285. Fiunt ergo ab Adam usque ad Constantini magni m o r tem anni 5836. Moritur autem Constantinus annorum 65, ut aiunt, cum regnasset annis 31, relinquens filios tres, Constantem videli 14 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA cet, Constantinum et Constantium ; et in seniori quidem R o 750ma Constantem imperatorem,innova vero Roma Constan tinum, in Antiochia autem Constantium dimisit. hic fecit consulatus decem, isti post Constantinum regnaverunt annis 29. Julianus anois 2 et mense. occisus est in Perside. Io vianus mensibus 9. Valentinianus magnus et Valens frater eius annis 10 mensibus 9. sub Valente martyrizatus estD o rotheus, esca traditus in venationem ab Arrianis. Gratianus et Valentinianus iunior,filiiValentiniani,et cum eisTheodo sius magnus , annis 15. porro anno 2 huius imperii secunda synodus 150 sanctorum patrum Constantinopoli facta est. Arcadius et Honorius filii eius annis 13 mensibus 3. Theodosius iunior annis 42 mensibus 2 ; sub quo Ephesi tertia synodus 200 sanctorum patrum facta est,et secunda, quae latrocina lis dicitur, cui praefuit Dioscorus impius. Martianus et V a lentinianus annis29;sub quo Chalcedone quarta sancta syn 751odus 630 sanctorum patrum facta est. Leo magnus annis 16. Leo minor,cum regnasset cum patre anno uno , mori tur. Zeno annis 17 cum Basilisco 2. Anastasius annis 27 mensibus 4. Iustinus Thrax annis 9 diebus 23. Justinianus magnus annis 38 diebus 7 ; sub quo Constantinopoli facta est sancta synodus quinta. Iustinus nepos Iustiniani, annis 12 mensibus 10 diebus 20. septimo anno imperii huins comple tus est cyclus unus sancti paschae annorum 532 , ex quo dominus noster Iesus Christus crucifixus est, indictione 6, anno a creatione mundi 5065. Tiberius annis 5. Mauricius annis 20 mensibus 4. P h o cas annis octo , occisus est. Heraclius annis 31 una cum filio suo. tertio anno imperii buius Persa Chosroes multain partem Romanae rei publicae cepit, devastavitque Hieroso lymam , et venerabilia loca incendit , et populorum copias captivavit una cum patriarcha Zacharia et pretiosis lignis, et in Persidem duxit. anno autem eius 12 Chosroes Persa 752 interemptus est, et captivitas revocata est, et vivifica crux in suis restituta est locis rursus erectis. tunc et Saraceni orsi sunt universitatis desolationem 6126 anno , indictione 7. C o n stantinus filius eius annis 29. hic in Sicilia interfectus est ; sub quo plurima pars rei publicae a Saracenis desolata est. Constantinus nepos Heraclii annis 17 ; sub quò Byzantium a Saracenis devastatum est, et sexta synodus 13 anno eius fa cta est Constantinopoli. et contra Saracenos viriliter egit, coercens eos ab impetu contra Romanos habito, hosque d e terruit plurimum. Iustinianus filius eius annis 10. L e o n tius annis 3. Tiberius , qui et Absimarus , annis 7. Justi nianus secundus annis 6. Philippicus, qui et Bardanius, a n EX NICEPHORO CP. 15 nis 2. Anastasius, qui et Artemius,annis 2. sius anno uno. Leo Isaurus annis 25 mensibus 2 die bus14. ConstantinusfiliuseiuscummatresuaHeirenean-p.753 nis 10 mensibus 2 diebus 2. horum anno 8 facta est syn odus Nicaena secunda 350 sanctorum patrum. Constantinus solus annis 6 mensibus 4 diebus 8. Heirene mater eius annis 5 mensibus 2 diebus 7. Nicephorus annis 8 mensibus 9. occi sus est in Bulgaria. Stauracius filius eius mensibus 8. M i chael gener eius anno 1 mensibus 9 diebus 11. Leo A r m e nus annis 7 mensibus 5 diebus 15. occisus est in palatio, in templosanctaedeigenitricis. Michaelaliusannis8. Theo philus filius eius annis 12 mensibus 3 diebus 20. Theodora uxor eius una cum filio Michaele annis 14 mense uno die bus 21. Michael solus annis 11 mense 1 diebus 9. occisus est in palatio S. Mamantis. Collliguntur anni sicut inferius annotantur , Ab Adam usqueaddiluviumanni2242,adiluvioverop.754 usque ad turrim Nebroth anni 525, a turre autem usque ad finem Abrahae anni 501. simul anni 3268. Ceterum ab Abraam usque ad exitum filiorum Israel anni 430, praeterea ab exitu usque ad aedificationem templi domini anni 757, sane ab aedificatione templi usque ad c a ptivitatem anni 425. pariter anni 4880. Porro a captivitate usque ad Alexandrum anni 318, ab Alexandro vero usque ad Christum anni 313. simul anni 5511. A Christo autem usque ad Constantinum magnum anni 318, et a Constantino usque ad Theophilum, indictione 5, anni 530 , pariter anni 6348. Theodo

16 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Placida uxor C o n Arcadius et Honorius. stantii Theodosius et Pulche junior. ria. PlacidiauxorOlybrii etEudocia,quamsumpsit EudoxiauxorPlacida imperatoris R o Honoricus filiusGizerichi Valentiniani.etE u a mae. Regis Wandalorum. docia. Gen. Val. M. Valentinianus gignit Gratianum et Valen tinianum Impp. et Gallam uxorem Theodosii M. Theodosius maior genuit Arcadium et Honorium Impp. et Placidiam uxorem Constantii. de Arcadio natus est Theodosius iunior et Pulcheria, quae fuit uxor Marciani Imp. de praedicto Constantio et Placidia natus est Valentinianus III. mater T h e o dosii iunioris Eudoxia illa fuit, quae Ioannem Chrysostomum exiliavit. uxor autem ipsius Theodosii Eudocia dicta est. QUAE FUERUNT AUGUSTAE ROMANORUM. Theodora et Helena uxores Constantii, patris Constan tini magni ; Fausta uxor Constantini magni,Eusebia Constan tii, Helena filia magni Constantini, uxor Iuliani praevarica toris ; Charito Iobiniani, Severa el Iusta uxores Valentiniani, Domnica Valentis, Galla et Placilla Theodosii magni, E u d o xia Arcadi, Eudocia Theodosii minoris, Pulcheria Marciani, Verina Leonis magni , Hareadne Zenonis , Euphemia Iustini, p.757Theodora Iustiniani, Sophia Iustini,Anastasia Tiberii,Con stantina Mauritii, Leontia Phocae ; Flavia, quae et Eudocia, et Martina Heraclii Constantini, Heraclonae, Constantini,J u stiniani,Leontii,Apsimari,Justiniani, Philippici,Artemii, Theodosii,Maria Leonis, Heirene Chazara Constantini,M a riaetEudocia. HeireneAthenaeaLeonis,MariaetTheo p.758dote Constantini,Theophano Strauracii,Procopia Michaelis, Theodosia Leonis,Thecla et Euphrosyne Michaelis, Theodora Theophili, Eudocia Michaelis. P.755 Hic gignit GENEALOGIA VALENTINIANI MAGNI *). GratianumetValentinianumimperatores,et GallamuxoremTheo I dosii magni. huius et Placillae. et Valentinianus , quiimperavitRomae. ex quo ex quo p.756 *)Cod.Thuanus.

EX NICEPHORO CP. 17 in decem tribubus Israel, ab annis Roboam filii Salomonis , regis Iuda in Samaria, usque ad transmigrationem decem tri buum in Assyrios, sub Ezechia rege Iuda. riae cepit, annos 17. Joas, sub quo Heliseus pro pheta victoriam adversus Assyrios praenunciavit et operabatur miracula , a n nos 17. Osia filius Heliae, qui occidit Facee, annos 9. Sub hoc Salmanasar Assyrio rum rex captivavit totam Samariam et regem ipsius et totam terram Israël abs que Hierusalem ac duabus tribubus, Iuda scilicet et Beniamin, omnes Israël d e ducens captivos in terram Assyriorum, regnante in Hierusalem eos vero QUOTQUOT REGNAVERUNT qui unctus est ab Achia propheta eo quod declina verit dominus eius ad alie nigenas feminas et servierit harum diis, annos 22. Adam filiuseius,annos 2. Baasa. hic dissipavit domum Hieroboam, annos 2. Hela filius eius, sub quo Hiu propheta , annos 2. Zabri filius eius, qui occidit eum , menses 7. Ambri annos 12. qui dicebautur Chyudsei d u cens Assyrius de terra sua collocavit in terra Israël , in Samaria videlicet et re liquis urbibus quae a se fuerant desolatae,pro Israë litis, quos ceperat et trans-p.760 tulerat in terram suam.illi autem terram Israël inco lentes serviebant nihilomi P-758 Hieroboam servas Salomonis, Zacharias , sub quo impleta est prophetia Helisei (r e promisitenim per eum Hiu, pro eo quod operatus sit in domo Achab occisionem, usque ad quartam genera tionem ex ipso futurum qui imperaret Israël),menses6. Serus occiso Zacharia regna vit mense 1. Manasses, qui occidit Serum, regnavit annis 12. Facchias filius eius annos 10. Facee filiusRomeliae, sub quo Esaias et Nau prophetavit, annos 28. Achab filius eius, sub quo Helias propheta clausit c a e lum etsacerdotesBaalin terfecit, annos 22. Ochozias filius eius annos 2. Ioran frater eius, quem occi dit Hiu secundum verbum 759 domini, sub quo Heliseus prophetavit, annos 12. Hiu , qui unctus est a disci pulo Helisei in dissipatio nem domus Achab secun dum prophetiamHeliae,an nos 28. Hiochaz,quem Azana rexSy Hieroboam,subquoIonapro pheta, annos 41. Theophanes II.

in sancta sanctorum p r o hibuit, 11 . 15. est ab Antiocho pro M e nelao. 28. 18 ANASTASII HISTORIA Abiud Mechiosi, 4. Achito, sub quo Samuel, 5. Heli ex Ithamar, 6. Antiochus mala peregit, i n terficiens Menelaum. 27. Eleacin Sele, 14. Chelcias, qui sub Iosia rege, Onias Simon Deo amabilis,p.762 23. Eleazar, sub quo interpreta tae sunt divinae scripturae sub Ptolomaeo , 24. Manasses Onias, 25. Simon filius eius , cuius m e minit Iesus filius Sirach in sapientia sua, 26. filiiSimeonis tres, Onias Ia son etMenelaus. istiin vicem resistentes ab invi cem periere; sub quibus et Alcimus alienigena constitutus Iudas Machabaeus et Ionathas et Simon fratres eius, 29. Ioannes filius Simonis M a c h a baei, 30. nusetdiissuis. iratusvero deus leones misit come suros eos. quo comperto rex,quiillostranstulerat, Soreas,quiincaptivitateBa causaquecognita,direxiteis byloniae, quem interfecit unum ex captivis sacerdoti Nabuchodonosor ,16. busIsrael,quisecumerant, Iosodech,quemEzechielSa legemdocturum. quiso lum his quae a Moyse p r o lata sunt acceptis, servie bantdeo,abidolisetdiis templumaedificavit,18. suisminimerecedentes.et IoacinEliasum,19. abhissuntquinuncSama Jodohe,subquoNeemiasre ritae appellantur,Pentateu aedificavit Ierusalem, 20. chum Moysi tantum reci Ioan, 21. pientesetminimecoutentes JadsubAlexandriMacedonis Iudaeis. Abiathar,qui cum David,7. p.761ladoc de domo Eleazar,8. Achimaas Azaria Samariae, 9. Azarias,qui propter zelum dei occisus est, 10. Azarias, qui Ozan ab ingressu Somnas nequam etluxuriosus Ioannes,qui et Ioanneus,et sub Ezechia rege, 13. Hyrcanus.hunc frater suus docnominat.hiceratBa byloniae in captivitate. 17. Iesus filius eius, qui rediens regno, 22. 2 Et quotquot summi sacerdotes fuerunt in Israël. Aaron septimus ab Abraham duos filiosdereliquit,Elea zar, et Ithamar. Eleazar, sub quo defunctus est Moyses,etdistributioterrae per sortes facta est a Iesu, et tabernaculum testimonii fixum est in eremo. Phinees filius Eleasari, cum senioribus populorum iudi cans,3. Urias,qui apud Esaiam fide lis scribitur,12. Aristobolus filius eius, qui et diadema regium sibi i m p o suit post Alexandram m a trem suam, 31.

expulit. Pompeius vero R o Ionathes Anani, 44. manusconsulconfugientem Theophilusfratereiusquem ad se Hyrcanum restituit, deposuit Agrippas, 45. subquoludaciRomanorum Simon,46. tributarii facti sunt. nam Ionatham filius Anani sacer dotio denuo fungentis, 47. missusestRomam aPom IonathasHelioneos,quietlo peio,Hyrcanus vero capti sephus, 48 . vus ductus est a Parthis; Ananias, quem vinctum Q u a Aristobolus quidem vinctus Antigonus autem Aristoboli et ipse interfectus est.32. Ananalus alienigena, qui c o n dratus R o m a m direxit, 49. Ismahelus, 50. Iosephus a Nerone constitu stitutusestabHerode,33. tus,51. p.763Aristobolus filius Hyrcani , Ananias, qui occidit Iacobum queminteremitHerodes,ge fratremDomini,cuiquePau ner alienigenae,34. Ananelus iterum secundo ab Herode constituitur, 35. Simon Bochi, socer Herodis, 36. lus dixit "percutiet tedeus, pariesdealbate." hunc se cundusAgrippa removit,in obsidione vero Hierusalem occisus est a contribulibus, Hierusalem a Christo. Simeon Cleopas consobrinus eius et martyr annos 23. Justus annos 6. Zacharias annos 4. Tobias annos 4 . Beniamin annos 2. Matthacus annos 2 . Philippus annos 2. Seneca annos 2. p.764 52. Iesus Damnaei, 53. Iesus Gamaliel, 54. Matthias,sub quo Romanum Ananus, sub quo Christus m a nifestus coepit praedicatio nem et signapatrare.Ana no vero Gratus Romanus deposito constituit alium , Hismahelum scilicet, 41. Eleazar filius Anani,42. Simon Cayphas, et Ioseph g e nerAnani. perannum vero unum etsolumsummisa cerdotes , qui tunc erant, effecti sunt ab his qui sub Romanis gentem tenebant, cum venale factum fuerit pontificium. Caïphas ita que pontifex anni factus est quo passio Christi effecta est. hunc sane removet Vitellius magister militum Romanorum.43. Matthias Theophili 37. loazar affinisHerodis,sub quo Christus natus est, 38. Oleazar, Iesus, Osiae, Ioazar, 40. bellum inchoatum est, 55. EX NICEPHORO CP. 19 Phinees,qui,dum impugna retur civitas Hierusalem a Romanis , promotus est a seditiosis;sub quo Titus captaurbe ettemplum in cendit, 56. Et qui fuerunt patriarchae in Iacobus frater domini annos praefuit 26. P.765

20 ANASTASII HISTORIA p.766Heli annos 2. Alexander martyr annos 15. *) Alexandrini . . Mazabanes annos 21. Himenaeus annos 23. Zabdas annos 10. .. Arsenius Heraclius et Ilarius. et iterum revocatus a G r a tiano in secunda synodo Constantinopoli est rece ptus. simul annos 42. Ioannes annos 16. Parillius annos 20. Helias, qui expulsus est ab Anastasio imperatore,annos 23. Petrus, qui Iustiniano, annos 20. Athanasius Magnus annis 42. Gregorius Arrianus annis 46. Athanasius iterum, qui secun Symmachus annos 2. Caius annos 3. Iulianus annos 4 . Capito annos 4. Maximus annos 4 . Antoninus annos 5. Valens annos 3. Narcissus annos 4. Dius annos 8. Sermanio annos 4. Gordias annos 5. *) Hic magna est lacuna errore librarii, decepti similitudine eiusdem nominis. desunt autem praeter postremos aliquot Hie rosolymitanos Romani et Cpolitani episcopi, etprima pars Ale xandrinorum. desunt etiam in Casinensi codice et duobus aliis manuscriptis.videndus Nicephorus. FABROTUS. Et quot postquam Christiani facti sunt imperatores. Macarius,quiinprimasynodo, annos 20. Maximus annos 6. p .767 Cyrillus, qui pulsus est ab A r rianis.pro eofactisunttres, Et qui post magnum Constan tinum imperatorem. Hermon annos 9. Usque ad hos fuerunt ex p a ganis imperatores et ab eis Achillas anno 1. persecutiones. Alexander, qui in prima s y n odo,annis 23. Justus annum 1. Levi annos 4. Effrem annos 4. Joseph annos 2. Iudas annos 2. Marcus annos 8. Cassianus annos 5 . Maximus annos 4. Iulianus annos 2. Galanus annos 3. Iuvenalis in duobus conciliis, Ephesino scilicetetChalce donensi, repertus annos 38. Narcissus secundus martyr a n nos 10. Theodosius,quieiectusaMar ciano, et iterum Iuvenalis, annos 48. Anastasius annos 18. Salustius, sub quo Romanus episcopus se separavit p r o pter unitorium Zenonis,a n nos 8. Ioannes annos 11. Usque nuncex paganisImpe-p.779 ratores et persecutores. do exul effectus est ab ipso Constantino, annis 48. Gregorius Arrianus annis 49. Athanasius similiter tertio, qui

Et quifuerunt episcopi Antio chiae a Christo et apostolis. Maximinus annis 13. Serapion annis 29. Asclepiades annis 9. Philetus annis 8. Timotheus Helurus , qui in Zebenus annis 6. Babylas, qui martyrizatus est p.781Apollinarius annis 9. Joannes annis 11. Eustachius, qui in prima s y n Eulogius annis 27. Arrianis, annis 19. post quem Arriani annis 6. Eulalius annis3. Theophilus annis 13. a Decio , annis 8. Fabius annis 9. Demetrianus annis 4. Paulus Samosateus , qui d e positusestuthaereticus,an nis 8. Philogonius annis 9. Paulus annis 5. odo , qui et pulsus est ab Euphronius annis 8. Phacillus, sub quo cncaenia p.782 Timotheus sub imperatore Et hi sunt patriarchae post Iustinianoannis 17. Christianosfactosimperatores. .. Proterius, qui occisus est,a n nis 6. Timotheus iterum Helurus a n nis 2. Gahinus anno 1. Theodosius annis 2. Paulus annis 2. Zoelus annis 7. EX NICEPHORO CP. 21 P.783 episcopatum tenuit per o Petrus annis 10. mnes pariter, annis 46. Petrus, qui in exilium depor. tatus est a Valente, anno 1. Lucianus Arrianus annis 5. Petrus secundo anno 1. Petrus apostolus annis Euodius annis 23. Timotheus, qui in secunda synodo,annis 8. Ignatius deifer, qui martyri zatus est a Traiano, annis p.780Theophilus annis 28. Cyrillus, qui in synodo E p h e sina contra Nestorium ,annis 32. Heron annis 20. Cornelius annis 13. Heros annis 26. Dioscorus, qui in secunda s y n odo Ephesina, et depositus estinsynodo Chalcedonensi, annis 5. exilium missus est annis 2. Timotheus, alias Leucus annis 5. Timotheus Leucus annis 4. Petrus Moggus anno 1. Ioannes,quieiectusest,annis3. Timeus annis 10. Petrus secundo annis 6. Athanasius annis 7. Ioannes annis 9. Ioannes alius annis 11. Dioscorus annis 3. Cyrillus annis 15. Tyrannus annis 13. Usque ad hunc ex gentilibus Theodorus Scribo annis 2. Ioannes Cyprius annis 10. Georgius annis 14. Cyrus annis 10. Domnus annis 2. imperatores et persecutores. Vitalius annis 6.

liberPsalmorum,versus5500. Proverbia Salomonis,versus 1708. > 22 ANASTASI HISTORIA magnae ecclesiaeAntiochiae, Paulus sub eodem annis 17. annis 12. Stephanus annis 3 . Leontius annis 8. Eudoxius annis 2. Meletius confessor a Valente Euphrasius, qui in casu civi. tatis obrutus est, annis 5. pulsus annis 25. EuzohiusArrianusannis.... Meletius iterum, quando c o n Domnus annis 14. Anastasius annis 11. venit in secunda synodo, Gregoriusannis24. Anastasius secundo annis 6 . Anastasius alius annis 9. aunis Flavianus annis 22. Porphyrius annis · Alexander annis Ioannes, qui in tertia synodo Ephesi prius celebrata, a n annis 8. Numeri, versus 3502. Deuteronomium,versus3100. p.784Acacius,sub quo civitasce cidit, anno 1. Regnorum tertius et quartus, versus 2330. Martyrius annis 3. Iulianus annis 5. Praetermissorum primus et s e cundus,versus 5500. PetrusFullo secundo annis3. Palladius annis 10. Flavianus , qui eiectus est ab Anastasio imperatore,annis 13. Severus, qui eiectus est sub Iustiniano imperatore , a n nis 7. Euphemius,qui sub Iustiniano, annis 18. Genesis, versus 4300. Exodus, versus 2700. Leviticus, versus 2700. Iesus, versus 2100. Judices et Ruth, versus 2450. Regnorum primus et secun dus, versus 2240. ... Theodotus annis 4. Domnus , qui in latrocinali secunda Ephesina synodo, Basilius annis 3. Petrus Fullo, qui sub Zenone eiectus est, annis 3 . Ioannes,qui post tertium m e n sem eiectus est, Stephanus annis 3. Ecclesiastes, versus 750. Stephanus alius anno 1. Calandio annis 4. Cantica canticorum , 280. versus nis 18. Maximinus, qui in Chalcedo nensi quarta synodo,quique eiectus est ob culpam, a n nis 4. Iob, versus 1800. Esaias, versus 3800 . Hieremias,versus 4000. Baruch, versus 700. Ezechiel, versus 4000. Daniel, versus 2000. duodecim prophetae 3800. Hae sunt divinae scripturae,p.785 quae recipiuntur ab ecclesia et canonizantur, harumque ver suum numerus, ut subiicitur. Hesdras primus et secundus, versus 5500. versus P.786

p.787Hester, versus 308. Iudit, versus 1700 . Susanna, versus 500. Tobet etTobias,versus700. Evangelium secundum Tho mam,versus 1300. Doctrina apostolorum,versus Ignatii et Polycarpi , Pastoris etHermae. 600. Pauli apostoli epistolae q u a tuordecim, versus 5300. Catholicaeepistolaelacobiuna, Petriduac,Ioannis tres,lu dae una. simul septem, versus vero 1300. Simul veteris quidem Testa menti libri 22 et novi 7, ut supra monstratum est. Et quiveterissunt,quibus con tradicitur, et non recipiuntur ab ecclesia. Apocalypsis Ioannis, versus 1500. Machabaici tres, versus 7300. Sapientia Salomonis, versus 1100. Sapientia Iesu Sirach , versus 2800. Psalmi et Cantica Salomonis, versus 2102. 200. H i autem sunt novi Testamenti. Evangelium secundum Mat thaeum, versus 2500. Apocalypsis Petri,versus 4800. Barnabae epistola,versus 1306. Evangeliumsecundum Hebrae Evangelium secundum Mar cum,versus 2000. os, versus 2200. Evangelium secundum Lucam , versus 2600. Et quae sunt apocrifa veteris. Evangelium secundum Ioan nem, versus 2300. Enoch, versus 1500. Patriarchae, versus 4800. Oratio Ioseph, versus 5100. Testamentum Moysi,versus Actus apostolorum, versus 2800. 1100. EX NICEPHORO CP. 23 SimulveterisTestamentisunt Etquibusnovicontradicitur. libri 22. Assumptio Moysi,versus 4100. Abraham, versus 300. Elab et Modad,versus 200. Heliae prophetia, versus 316. Sophoniae prophetia, versus Zachariae patris Ioannis, v e r sus 500. Baruch,Ambacum,Ezechie lis et Danielis falsa scripta. Et quae novi sunt apocrifa. Itinerarium Pauli,versus 3600 . ItinerariumPetri,versus2800. Itinerarium Ioannis, versusp.788 2500. Itinerarium Thomae, versus 1600. Clementis versus 2600 .

.569 18 Pompeius igitur Hyrcano summum pontificium robora-. ABHINC EXCERPTIO ex Chronographia Georgii. vit, et ipse Romanis Iudaeos tributarios statuit. idem ipse Antipatrum alienigenam, Herodis filium, et patrem Palaesti 572 21 nae ordinavit procuratorem . at vero C. Iulius Caesar R o m a m rediens omni parti Pompeii pepercit, de qua erat C i cero Brutus et Cassius , consulumque principatum destruxit. 573 13tumque Antonius Cleopatrae Arabiam tradidit. P.574 Romanorum C. Iulius Caesar primus monarchus habe tur. mundi anno 5454 C. Iulius Caesar veniens in Iudacam post Pompeii mortem ab Aegypto , roborat summum ponti ficium Hyrcano,etAntipatropotentatusdivisionemdat;qui dolo Bruti et Cassii occiditur, non ferentium Pompeii per emptionem neque consulum depositionem. huius heres a d p .575 optatus erat Octavianus Caesar , filius Attiae sororis eius et Octavii. dein parata victoria venientes R o m a m Augustus et Antonius dividunt cum Helpidio tripliciter totum Romano rum principatum, et ut ita dixerim , totius orbis terrarum ; et Augustus quidem Europam sortitur usque ad occiduum Oceanum,Helpidius autem quae circa Libyam sunt omnia, porro Antonius totam Asiam. 24 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Syncelli p.Bonn.dem vinctum cum filiis Alexandro et Antigono tenebat, R o Pompeius bello Hierosolyma percepta, Aristobulum qui 566 11 m a m properans triumphaturus , et aliarum quoque gentium reges et duces. Hyrcano autem huius fratri summo c o m misso pontificio , tributarios statuit Romanis Iudaeos. p.567Romam victor ingressus amicitia iungitur C. Julio Caesari, qui creatus contra Gallos et Britannos praetor dirigitur, m a gnisque praeliis per annos decem Gallos et Britannos R o m a nis tributarios fecit ; qui quingentas civitates possidebant, ut .568 8 Plutarchus scribit Chaeronensis philosophus. tunc Crassus succedens Gabinio Syriacum obtinuit principatum, et contra Parthos , id est Persas , exercitum movit. porro Antipater amicos sibi ubique Romanorum potentes muneribus et aliis obsequiisfaciebat. interquos etHarethArabum,idestSa racenorum, regi valida sociatus est amicitia, propter matri monium insignis uxoris Arabicae Cypridis , ex qua filios h a buit quatuor, Phasailum videlicet et Herodem, qui rex post Hyrcanum extitit Hebraeorum primus alienigena, et tertium Iosephum,etPheroran quartum,iam tum Arabibus Iudaeo rum,sicutnunc Christianorum,legitima confundentibus. qui

EX SYNCELLO. 25 Augustus pontifex maximus decretus est. Herodes pri-p.594 4 scam Samariam, cum esset deserta, a fundamentis erexit,Se-p.594 14 basten in honorem Caesaris nominans. Herodes templum quod Hierosolymis erat duplex reaedificavit. Herodes pri-p.5951 scam Stratonis turrim Caesaream in honorem Caesaris su peraedificans nominavit. idem ipse Iudaeorumlegisperitosp.595 1 occidit et scriptas genealogias incendit. Secundus Romanorum monarchus Caesar Octavianus,p.577 qui et Augustus appellatus est. a creatione mundi usque ad initium tertii Augusti Caesaris anni, in quo et indictio promulgata est, sicuti beatus Maximus in sermone suo de pascha testatur, anni sunt 5460. Cicero rhetor et senator GaietisItaliaeinteremptus est;ut autemaliiaiunt,veneno sese necavit. Principatus eorum septem qui apud Pergamum impe-p.578 raverunt cessavit, cum perdurasset 154 annis. Sicutin quibusdam Latinis editionibus fertur,ab Ale-p.587 xandro usque ad Augusti tempora fuerunt anni plus m i nus 300. Iudaeorum primus rex alienigena Herodes fuit annis 37. p.589 1 qui Ananilum quendam , Iudaeorum qui in Babylone erant summum pontificem,accersiens in Hierusalem summum pon tificem constituit. et hoc electo post modicum constituit Aristobulum s u m m u m pontificem, fratrem uxoris suae, filium Hyrcani. et hoc interempto rursus Ananilum post annum provexit. Anno mundi 5500 devoluto et 5501 incipiente facta estp.590 incarnatio domini et salvatoris nostri Iesu Christi, mense s e cundum Romanos Martio,die 25,secundum divinam editio nem, quae per Moysen prolata est, prima die mensis Nisan, qui apud Hebraeos primus creatus est, qua Gabriel archan gelus ei, quae vere est ac proprie dei genitrix, totius mundi gaudii obtulit evangelia. sic enim et vivificae resurrectionis eius dies eadem prima mensis die concurrit secundum a p o stolicas traditiones. Mundi anno 5500 , divinae vero incarnationis anno 1,p.598 12 pastor bonus pastores primos ad ineffabilium visionem et a u ditionem per angelos invitavit. Mundi annuserat5501,SextusPythagoreus philosophusp.599 florebat. ludas Galilaeus adversus Romanos simultates age re hortabatur Iudaeos propter descriptionem. Herodes m o r tuus est, cum vixisset annis 70 ; qui Iudaeis inique impera vit annis 37. sub quo et prophetia Iacob adimpleta est. 26 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA. hic primus alienigena praefuit Iudaeis , c u m esset Idumaeus Arabs. idem ipse primus alienigenam Iudaeis pontificem c o n stituit Ananilum, Mundi anno 5513,divinae incarnationis anno 13, sub C a e sareAugustosapientesinsigneserantVirgilius,Salustius,Livius, Hortensius, Terentius, Horatius, Athenodorus Tarseus et S i tio Alexandrinus. idem vero Augustus habitatoribus R o m a nae urbis per facies dinumeratis invenit virorum habitantium eam 131037. Mundi anno 5520 incarnationis divinae annus 20 age batur,quam Matthaeus Lucasque describunt,Matthaeus qui dem regiam ex David per Salomonem, Lucas vero ex eodem David per Natham eius filium referens. Tiberius tertius monarchus Pontium Pilatum praesidem Iudeae direxit. Mundi anno 5532, divinae incarnationis32,Ioannem B a ptistam,dum ab omnibus ut propheta honoraretur,timens Herodes filius Herodis, ut Iosephus dicit, peremit ; ut autem verius evangelista refert, eo quod redargueret eum propter Herodiadem. Mundi anno 5533, divinae incarnationis 33, dominus n o ster Iesus Christus post signa multa et suae divinitatis revelata mysteria,sponteadpassionemaccessit,etcrucifigitur feriasex ta ,hora sexta , Martii mensis die 23, consulatu Neronis 3. et resurgit Martii die 25 , c u m illucesceret dominicus dies, 8 Calend. Aprilium, prima die primi mensis, qui Nisan, id est Martius mensis, nominatur apud Hebraeos et Christianos. de qua dicitur "in principio fecit deus caelum et terram" et rursus "hic est liber generationis caeli et terrae, in die qua fecit deus caelum et terram." qua ergo die mundus creatus est, ea Christus conceptus, et ea ex mortuis resurrexit. EusebiiPamphilidehocipso. IesusChristus,filiusdei et dominus noster,secundum prophetias, quae de ipso sunt, ad passionem properat anno nonodecimo imperii Tiberii, s e cundum quod tempus, sicut etiam in aliis gentilium reperi tur historiis, per singulas dictiones, quae acta sunt, enarra bimus. nam sol defecit,Bithynia mota est, plurima Nicaenae p.600 1 Iudaeorum secundus alienigena Archelaus filius Herodis, cuius anno 9, mundi vero 5506, Augustus Archelaum quidem, filium Herodis, Iudaeorum gentis principem statuit, alios a u temfratreseiusquatuor,Herodemscilicethomonymum pa tri, et Antipatrum avo aequivocum Lysaniamque et Philip pum tetrarchas exhibuit. p.602 P.614 p.604 p.605 14 P.606

EX SYNCELLO. 27 urbis ceciderunt; quae omnia concinunt his quae circa pas sionem salvatoris nostri evenerunt. scribens autem etPhlego, quiOlympiadas super ipsisenumerat,indecimotertioser mone eisdem verbis asserit haec. "porro quarto anno d u centesimae secundae Olympiadis facta est defectio solis m a xima, et nox hora sexta diei facta est, ita ut etiam stellae in caelo parerent. terrae motus etiam magnus in Bithynia factus plurima Nicaeae subvertit." Mundianno5534,divinaeincarnationisanno34. primap.619 die huius anni,Martii mensis die 25, dominus noster ex m o r tuis tertio die surrexit ; quadragesimo vero die resurrectio nis suae, id est mense Maio die tertio, assumptus misit a p o stolis spiritum suum paraclitum in sancta pentecoste. cete-p.620 r u m , ut Clemens scribit , Iacobo Justo et Ioanni ac Petro post resurrectionem tradidit scientiam dominus , et isti cete ris tradiderunt, ceteri vero apostoli septuaginta. eisdem diebus discipuli interrogaverunt dominum in monte oliveti, si in tempore hoc restitueret regnum Israel. eodem anno Jacobus frater domini primus episcopus Hierosolymorum o r dinatur. duo Iacobi erant, frater domini, filius existens I o seph, qui dicebatur Iustus, de quo etiam Paulus ait "alium autem apostolorum vidi neminem nisi lacobum fratrem d o m i n i ;" q u i d e p i n n a c u l o i a c t a t u s a I u d a e i s l i g n o f u l l o n i s s a u ciatus moritur. et alter qui capite truncatus est, frater vi, delicet Ioannis deiloqui. Iudaeis tertius alienigena praefuit Herodes filius Hero- p.621 dis, cuius tempore Pilatus, post simultatem Iudaeorum p r o pter imagines Caesaris, corbonam, id est sacrum thesaurum, in aquarum advectionem consumpsit, et rursus simultates agere compulit. idem ipse Pilatus Tiberio de Christo refe rens commovit eum ad amorem dogmatis et fidei Chri stianae. Mundi anno 5535 , divinae incarnationis 35 , Petrus etp.622 Ioannes in templum ascendentes claudum a nativitate cura Mundi anno 5536 de Anania et Saphira Hierusalem per Petrum miraculum factum est, et Thaddaeus ad civitatem Edessam mittitur, quae universa usque nunc sine manu fa ctum dominicum characterem colit. Mundi anno 5537,divinae incarnationis37,persecutionep.623 mota fidelium multi dispersi sunt. Stephanus protomartyr et protodiaconus lapidibus est occisus. Simon magus a Phi lippo, uno ex septem diaconibus , in Samariam descendente callide baptizatus est. unde et hi qui ab ipso usque modo verunt.

28 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 5539,divinae incarnationis anno 39,Agrippa, qui et Herodes, Herodis filius, Iudaeorum quartus alienigena rex, cum sub Tib.Caesare fuisset costodiae mancipatus pro pter accusationes adversus patrem prolatas, deinde a vincu lis dimissus, a C. Caesare rex Iudaeorum transmittitur. H e rodes autem, huius pater, apud Lugdunum Galliae civitatem exilio relegatus extrema egestate una cum Herodiade adultera moritur. puellam vero, quae saltaverat in decollatione Ioan ».626 18 nis Baptistae , vivam terra glutivit. his temporibus Philip pus, unus ex septem diaconibus , resistebat Simoni de vico Gitio Samariae,qui etiam diciturprimus ex gentibus eunu chum Aethiopem baptizasse. Mundi anno 5540, divinae incarnationis anno 40, Petrus princeps apostolorum , Antiochena fundata primo ecclesia, R o m a m pergit evangelium praedicaturus , ubi primus usque ad finem suum ecclesiae praefuit. praeterea primam episto `lam suam, quae de catholicis est, a Roma misit, ut Eusebius scribit, et Marcum evangelistam, qui tunc Romanis petenti bus exposuerat evangelium, ut Clemens et Papias Hieropoli tanus episcopus perhibent. alii sane hanc ab loppe missam existimant. hoc quoque tempore Pauli et Silae iter in Derbe et Listris agitur, in Phrygia quoque ac Isauria et C i licia et Galatia simul et Troade. Pauli rursus etMarci acta, quae Philippis ac Thessalonicae et Berae gessere, narrantur. p.628Paulus item Ephesi et Cenchreis , Caesareae quoque et A n tiochiae , in Italia et Phrygia laboravit. Pauli actus, quos Ephesi proprie gessit. Paulus, quae Troade ac Mileti gessit, Ephesiis commendavit. quae in Hierusalem a Iudaeis gesta sunt contra Paulum. Paulique Caesariae contra Felicem et Drusillam. item Pauli quae Caesariae gesserit, vel Iudaei adversus ipsum. Marcus evangelista Aegypto et Alexandriae salutare verbum evangelizabat. Antiochenae ecclesiae primus episcopus Euodius fuit annis viginti. baptizari simulantur, penitus sunt a divinis mandatis et d o gmatibus alieni , non suscipientes de resurrectione verbum , neque visibilem mundum dei essedicentes,omnemque abo minabilem turpemque operationem sectantes. his quidem miseris patrem se vocandum tradidit, imaginemque Iovis fa ctam nomine adorandam ; Helenam autem meretricem, quae cum ipso erat, pro Athena docuit adorari. porro ludaeis Christum se dicebat esse, et non patrem. Pontius Pilatus sub C. Caesare, quarto imperatoreRomanorum, qui diceba tur Caligula, in diversas aerumnas incidens, ut Romanorum aiunt historiographi, sui ipsius factus est interfector. hic et Julium C a n u m , u n u m ex Stoicis philosophis, interfecit. p.625 p.627